در حالي كه ايران روند خارج كردن سانتريفيوژهاي فعال خود را از چرخه توليد آغاز كرده است، دوشنبه هفته جاري يك تفاهمنامه يا موافقتنامه پايهاي به امضاي ايران و طرفهاي مقابل ميرسد و پس از آن، مقدمات خروج مخزن يا قلب رآكتور اراك را آغاز خواهيم كرد. سرعت اجراي اين اقدامات چنان است كه امريكا را وادار كرده تا اذعان كند ايران چنان سريعتر از انتظار آنها در حال عمل به تعهداتش است كه عملاً امريكاييها دچار چالش شدهاند و كارهاي بسياري دارند كه بايد ظرف زمان كوتاهي انجام بدهند تا تحريمها لغو شود.
معناي سخنان استفان مول هماهنگكننده امور برجام (توافق هستهاي ايران با 1+5) در وزارت خارجه امريكا را كه «ايران سريعتر از آنچه انتظار ميرفت در حال اجراي تعهداتش است»، در اين سخنان علي اكبر صالحي رئيس سازمان انرژي اتمي بايد جست. صالحي با بيان اينكه روز دوشنبه هفته جاري يك تفاهمنامه يا موافقتنامه پايهاي براي انجام خروج مخزن يا قلب رآكتور اراك امضا ميشود، گفت:ايران گفته تعهدات خود را طبق برجام تا دو سه هفته آينده به اتمام ميرساند. بدين ترتيب طرفهاي 1+5 نيز طبق توافق هستهاي تا اواسط دي بايد تحريمها را لغو كنند.
از سوي ديگر مول در يك سخنراني در مؤسسه بروكينگز گفت: از نظر من ما با يك چالش مواجه هستيم مبني بر اينكه اطمينان يابيم تمام اين اقدامات به طور كامل راستيآزمايي ميشوند. ما كارهاي زيادي داريم كه بايد در هفتههاي آينده انجام دهيم. اما رئيس سازمان انرژي اتمي در حاشيه نخستين كنگره ملي سربازان صلح ايران بعد ديگر از اقدامات ايران را تشريح كرد: بنا به دستور هيئت نظارت برجام عمل خواهيم كرد چون همه اين كارها به هيئت نظارت رفته و آنها پس از ارزيابي دستورات لازم را خواهند داد كما اينكه براي برچيدن سانتريفيوژها نيز همين اتفاق افتاد. وي ادامه داد: وقتي طرف مقابل اقدامات لازم را انجام داد، هيئت نظارت و رئيسجمهوري به عنوان رئيس هيئت نظارت برجام دستور به برچيدن سانتريفيوژها دادند و اين كار انجام شد. رئيس سازمان انرژي اتمي يادآور شد: تا قبل از آن سانتريفيوژهاي غيرفعال را خارج كرديم ولي از هم اكنون به بعد خارج كردن سانتريفيوژهاي فعال را هم آغاز كردهايم.
صالحي ادامه داد: اميدواريم مجموعه اين فعاليتها يعني خارج كردن سانتريفيوژها و خارج كردن قلب رآكتوري ظرف چند هفته آينده انجام بگيرد و همانطور كه آقاي روحاني گفت در دي ماه شاهد لغو يا برطرف شدن تحريمها به طور كلي باشيم. اما استفان مول، در ادامه سخنان خود در انديشكده شوراي آتلانتيك دوباره به كج راهه وصل كردن موضوع هستهاي به آزمايش موشكي ايران رفت و گفت: ترديدي وجود ندارد كه امريكا به شدت متعهد به اجراي تمام مفاد قطعنامههاي شوراي امنيت سازمان ملل است. ايران در 10 اكتبر يك موشك ميانبرد را آزمايش كرد. ما به سرعت در شوراي امنيت به همراه متحدانمان در آلمان، انگليس و فرانسه اعلام كرديم كه به نظر ما، اين اقدام ايران نقض آشكار قطعنامه 1929 شوراي امنيت سازمان ملل است. اين اقدام ايران به كميته كارشناسان براي بررسي ارائه شد و اين كميته هفته گذشته نتايج خود را از طريق كميسيون تحريمها به شوراي امنيت سازمان اعلام كرد. وي با ادعاي اينكه آزمايش موشكي ايران خلاف بند نهم قطعنامه 1929 است، گفت: امريكا اختيارات يكجانبه زيادي براي اعمال تحريمهاي بيشتر عليه ايران به علت نقض تعهداتش درخصوص برنامه موشكهاي بالستيك دارد. من در موقعيتي نيستم كه بگويم اين پيامدها به چه صورت خواهد بود اما به هرحال بايد بگويم كه دولت امريكا فعالانه در حال بررسي عواقبي براي اين اقدام ايران است. كميته تحريمهاي سازمان ملل هفته گذشته در گزارشي مدعي شد، آزمايش موشك بالستيك عماد نقض بند نهم قطعنامه 1929 شوراي امنيت سازمان ملل است.
ظريف: برچيدن نه برداشتنوزير امور خارجه كشورمان كه به خاطر اجلاس سوريه در نيويورك به سر ميبرد در گفتوگو با مجله نيويوركر در بخشي از سخنانش درباره توافق هستهاي ايران گفت: ما در حال برچيدن چيزي نيستيم. ما در حال برداشتن برخي سانتريفيوژها و بازسازي رآكتور اراك و نوسازي آن هستيم. فعاليتهاي باقيماندهاي كه ما نياز است برداريم چند روز بيشتر زمان نميبرد، كمتر از دو هفته زمان ميبرد. محمد جواد ظريف در پاسخ به اينكه آيا روز مشخصي براي اجرا وجود دارد؟ گفت: هنوز نياز است برخي از مسائل سياسي را حل كنيم. طرف مقابل الزاماتي دارد كه ما قبل از اينكه مرحله نهايي براي اجرا را شروع كنيم، بايد مطمئن شويم اين الزامات اجرا شده است. زماني كه اين كار نهايي شود، اقدامات عملي كه نياز است از طرف خود اجرا كنيم، شروع خواهد شد، بنابراين من نميگويم از امروز تا دو هفته ديگر بلكه ميگويم دو هفته از زماني كه همه مشكلات حل گردند. ظريف درباره چالشهاي اجراي برجام گفت: من فكر ميكنم مهمترين چالشي كه باقي مانده است، اين ذهنيت در واشنگتن است كه تحريمها يك سرمايه هستند و برخي حتي ميخواهند بهانهاي براي حفظ آنها بيابند يا بهانهاي براي بهكارگيري مجدد آن پيدا كنند. من نميدانم كه آيا اين افراد به سابقه اين تحريمها كه نتيجه آن دقيقاً برخلاف آنچه ميخواستند، شد، نگاه ميكنند.
ظريف در پاسخ به اين سؤال كه چرا براي ايران اينقدر مهم است كه آزمايش موشكي انجام دهد؟ تصريح كرد:اين دفاع مشروع ماست. اينها موشكهايي نيستند كه براي قابليت حمل كلاهكهاي هستهاي طراحي شده باشند، بنابراين اين حق ما براي دفاع از خود است.
وزير امور خارجه كشورمان ضمن رد احتمال توافق درباره موشكها گفت: چرا بايد چنين باشد؟ متحدان شما در حال هزينه دهها ميليارد دلاري براي خريد تسليحاتي هستند كه در اين منطقه نيازي به آن ندارند. جنگ افزار نظامي ايران كمتر از كسري از هريك از اين كشورها در منطقه است. ظريف درباره برنامه چشمپوشي از رواديد كه كنگره آن را تصويب كرده است، گفت: اين چشمپوشي از رواديد پوچ است. آيا هيچ كس در غرب هدف حمله هيچ تبعه ايراني، ايرانيالاصل يا هر كسي كه در حال سفر به ايران است، قرار گرفته است؟ از آنجا كه بسياري از افراد هدف حمله اتباع متحدان شما، افراد در حال سفر به متحدان شما و افراد در حال گذر از متحدان شما قرار گرفتهاند، شما بهدنبال آدرس اشتباه ميگرديد. شما ميدانيد افرادي كه مردم را در سن برناردينو كشتند اهل كجا بودند. شما ميدانيد افرادي كه حملات يازدهم سپتامبر را انجام دادند اهل كجا بودند. شما ميدانيد افرادي كه حملات پاريس را انجام دادند اهل كجا بودند و از كجا گذر كردند و كجا رفتند. هيچ كدام از اينها حتي در ايران پا هم نگذاشتند، بنابراين شما چرا در حال مجازات افرادي هستيد كه در حال سفر به ايران هستند و به خاطر آن آنها را مجازات ميكنيد؟ ما قصد نداريم اين افراد را تندرو كنيم. ما هرگز اين كار را انجام ندادهايم. متحدان شما افرادي را كه سفر كردند، تندرو كردهاند.
