اعتراض ديرهنگام رئيس پليس راهنمايي و رانندگي و برخي اعضاي شوراي شهر پايتخت و مسئولان حوزههاي ترافيك به برنامههاي يكسويه اعطاي تسهيلات براي ورود 130 هزار خودرو به معابر شهري در حالي صورت گرفته است كه شهرها از معضل آلودگي و ترافيك رنج ميبرند و تاكنون برنامه مدون و مشخصي براي خروج و جايگزيني 4 ميليون خودروي فرسوده اعلام نشده است و به گفته كارشناسان با تسهيلات اعطايي براي خريد خودرو میتوانستیم مشكلات پروژههاي حمل و نقل عمومي را تا حدود زيادي برطرف کنیم و اين اقدام دولت حركت در جهت خلاف برنامههاي جامع كاهش آلودگي هوا به حساب ميآيد.
با اعطاي وام براي ثبتنام خودرو پس از وقفه چندين ماهه كه به واسطه تشكيل كمپين «خودروي نو نخريد» صورت گرفت، شهروندان با دريافت تسهيلات تا 25 ميليون در كمتر از شش روز متقاضي خريد 130 هزار خودرو شدند و با اين استقبال، مجريان متولي تصميم گرفتند جلوي فروش خودرو را بگيرند تا قيمتها بيش از مبلغ بازار سقوط نكند.
همچنين اين تعداد فروش خودرو در عرض چند روز در حالي صورت گرفت است كه فروش روزانه كارخانجات خودروسازي به روال سابق همچنان ادامه دارد و شمارهگذاري خودروهاي جديد هم به روال گذشته در حال انجام است و تاكنون برنامهاي براي خروج خودروهاي فرسوده كه مسبب اصلي آلودگي هوا هستند در نظر گرفته نشده، چراكه اعلام شده است با خروج 10 درصد از خودروهاي فرسوده حدود 45 درصد از آلودگي هواي كلانشهرها كاسته ميشود.
معابر شهري ديگر گنجايش وسايل نقليه را ندارند در حقيقت اعتراض ديرهنگام به برنامه فروش خودرو با تسهيلات ويژه در حالي صورت گرفته است كه معترضان خود به نوعي در صف شاكي و متهمان آلودگي و ترافيك هوا قرار دارند. در اين زمينه رئيس پليس راهنمايي و رانندگي با اشاره به اينكه يكي از معضلات شهرنشيني ترافيك است، ميگويد: گرچه وسائط نقليه باعث آساني رفتوآمد ميشود اما در كنار آن چالشهاي متعددي از نظر سلامتي و پديدههاي اجتماعي براي انسانها به وجود آورده و امروزه كلانشهرها و حتي شهرهاي كوچك نيز شاهد بعضي از اين مشكلات هستند.
سردار تقي مهري با تأكيد بر استفاده از بررسيهاي علمي در رفع مشكل ترافيك ميافزايد: اقدامات سنتي در شهرها ديگر جوابگوي اين مشكلات نيست چراكه هر روز كه ميگذرد شاهد افزايش خودروها هستيم.
در حال حاضر بيش از 17 ميليون خودرو و 11ميليون موتورسيكلت در كشور وجود دارد كه هرساله بر تعداد آنها افزوده ميشود و تردد اين وسايل نقليه كه تعداد قابلتوجهي از اين خودروها فرسوده و از عمر بالايي برخوردار هستند، به افزايش آلودگي و آلايندگي هوا منجر شده كه در اين زمينه رئيس راهور با اشاره به رشد و افزايش تعداد وسائط نقليه متناسب با زيرساختهاي شهرها پرداخته و تأكيد ميكند: رسيدن به اين تناسب نيازمند اقدامات علمي در شوراي شهر، وزارت كشور و راهوشهرسازي بوده و همه دستگاهها و متوليان بايد در اين زمينه وارد شوند.
سردار مهري با تأكيد بر اينكه بسياري از خيابانها ظرفيت و گنجايش لازم را ندارند، تأكيد ميكند كه در بيشتر كلانشهرها با يك بارندگي با مشكل ترافيكي مواجه ميشويم كه اين معضل نشان ميدهد كه مشكل، ترافيك و تصادفات نيست بلكه مشكل اين است كه خيابانها گنجايش وسايل نقليه را ندارند و با افزايش وسيله نقليه مشكلات شهرها به سبب نبود زيرساختهاي متناسب، افزايش يافته است و ما در حوزه حمل و نقل چارهاي جز استفاده از تجربيات ديگران نداريم و بايد با تمركز بر تجهيزات و امكانات فناوري پيشرفته معضل ترافيك را مرتفع كنيم.
اعتراض اعضاي شورا به برنامههاي دولت در ادامه انتقادات به فروش اقساطي خودرو بدون در نظر گرفتن تبعات آن، برخي اعضاي شوراي اسلامي شهر تهران نيز در جلسه شورا اعتراضات خود را به شيوه در نظر گرفته شده از سوي دولت و بانك مركزي بيان كردند. در اين زمينه رئيس كميته عمران شوراي شهر تهران معتقد است كه با بودجهاي كه براي خريد اقساطي خودرو اختصاص داده شد، ميتوان نيازهاي حمل و نقل عمومي كشور را برآورده كرد.
اقبال شاكري با اشاره به طرح فروش اقساطي خودرو با وام ۲۵ ميليون توماني ميگويد: بانك مركزي براي خريد ۱۱۰ هزار خودرو، اعتباري معادل يك ميليارد دلار را اختصاص داد يعني دقيقاً مبلغي كه براي تجهيز و تكميل پروژههاي حمل و نقل عمومي نياز است و بايد توجه داشت كه توسعه حمل و نقل عمومي يكي از مؤثرترين راهكارها براي كاهش آلودگي هوا، ترافيك و معضلات زيست محيطي است اما گويا بانك مركزي در جهت عكس اقدام كرده است.
وي در اين زمينه با طرح سؤالي مبني بر اينكه جايگاه مديريت يكپارچه شهري كجاست، ميگويد: تمام خودروهاي فروخته شده در كلانشهرها تردد ميكنند و موجب افزايش آلودگي هوا ميشوند. تصميم بانك مركزي در اين خصوص جامعنگر نبوده است.
مهدي چمران نيز با انتقاد از وام اعطايي خريد خودرو معتقد است قطعاً اين وام ميتواند براي خودروسازي تحرك ايجاد كند، اما نتيجه آن چه خواهد بود؟ نتيجه اين است كه اتومبيلهاي بيشتري فروخته ميشود، آلودگي هوا افزايش مييابد و ترافيك بيشتر ميشود.
رئيس شوراي اسلامي شهر تهران ميگويد: ما نميگوييم اين وام براي صنعت خودرو پرداخت نشود، اما ميگوييم اعطاي وام در شرايط فعلي بايد الاهم فيالاهم شود، بايد توجه داشت كه هر اعتباري كه براي مترو و اتوبوس گذاشته شود، قطعاً محرك اقتصادي خواهد بود. اين اعتبارات ميتواند كارخانهها را با حداكثر ظرفيت به راه بيندازد و كارگران را مشغول كار كند، ضمن اينكه مشكلات ترافيكي حل ميشود، آلودگي پايين ميآيد و بيماريهاي ناشي از آن كاهش مييابد.
كاهش 48 درصدي آلودگي هوا با خروج 10 درصدي خودروهاي آلاينده هرچند آمار دقيق و رسمي از خودروهاي فرسوده اعلام نشده است اما وجود آمار غيررسمي 3تا4 ميليون خودروي فرسوده همواره از سوي كارشناسان به عنوان يك معضل در زمينه افزايش آلودگي و آلايندگي و حتي افزايش آمار تصادفات به حساب ميآيد كه اين تعداد خودرو تقريباً دو برابر خودروهاي نو سوخت مصرف ميكنند كه به همين ميزان نيز در توليد آلودگي نقش دارند. بر اين اساس حسين شهيدزاده، قائممقام شركت كنترل كيفيت هواي تهران با اشاره به اينكه چنانچه 10 درصد خودروهاي آلاينده و فرسوده از مجموع خودروهاي تهران از چرخه خارج شوند، بالغ بر 48 درصد آلودگي هواي ناشي از تردد خودروها در تهران از بين خواهد رفت، ميگويد: به جاي جلوگيري از ورود روزانه 50 درصد خودروها به محدوده زوج و فرد، ميتوانيم با ممانعت از ورود تنها 10 درصد خودروها به اين محدوده، همان تأثير را بر كاهش آلودگي هوا داشته باشيم.
***
بر اساس اين گزارش، اقدامات صورت گرفته مسئولان در حوزه تصميمگيري و تصميمسازي برخلاف مصوبات طرح جامع كاهش آلودگي هواست و نبايد انتظار داشت كه وقتي دولت و برخي دستگاههاي متولي ساز مخالف ميزنند، آحاد مردم آنان را در زمينه كاهش معضلات آلودگي همراهي كنند.
