به نظرم اعتياد وابستگي فرد به مواد مخدر است و نوعي گرفتاري به شمار ميرود. اعتياد به مواد مخدر بسيار خطرناك است؛ چراكه ابتدا اعتماد به نفس فرد را نشانه ميگيرد و زماني كه فرد معتاد ميخواهد تصميمگيري كند، اين توان را از دست داده است. زماني که فرد معتاد متوجه اعتياد خود میشود به دليل اينكه توان تصميمگيري ندارد، ترك اعتياد برايش بسيار دشوار ميشود. حتي زمانی که متوجه میشود ديگران هم به اعتياد او پي بردهاند، با وجود نگراني همچنان توان و اراده تصميمگيري ندارد. اينكه اعتياد مسئله اجتماعي به شمار ميرود و مسئولان بايد نگران باشند، آحاد جامعه بايد نسبت به موضوع اعتياد حساس باشند ولي اين نگراني در همه مردم وجود ندارد.
اعتياد دو نوع آسيب فردي و اجتماعي به همراه دارد؛ آسيب فردي سبب شده فرد نتواند نقش خود را در خانواده و جامعه ايفا كند چراكه فرد ناتوان از انجام كار، جامعه را با كندي فعاليتها و برنامهها مواجه ميكند.
و اين كندي به جامعه سرايت ميكند و براي جامعه مسئلهساز ميشود؛ در رابطه با مواد مخدر و قاچاق آن، باندهای مافیایی اتاقفكر تشكيل دادهاند كه چگونه به سبك و شيوههاي جديد افراد را براي رسيدن به درآمد اقتصادي خود معتاد كنند،بنابراين به طور مثال اعتياد را با مسائل شهواني گره زدهاند كه فرد رغبت بيشتري براي رسيدن به مواد مخدر پيدا كند.
دو راهكار براي مقابله با اعتياد وجود دارد كه يكي به صورت فردي و ديگري اجتماعي است؛ رفتار انسان دو بال علم و حس دارد و زماني كه علم پيدا كنيم، انجام دادن يك كار تسهيل ميشود. همچنين زماني كه يك حس قوي وجود داشته باشد، انجام يك برنامه به خوبي پيش ميرود.
البته اكثر جامعه بر اساس حس خود عمل ميكنند، همچنين معتاد نيز از مصرف مواد حس خوبي دارد و بر اساس اين حس رفتار ميكند. بنابراين براي ترك اعتياد بايد يك حس، قويتر از حس اعتياد به او ارائه دهيم تا انگيزه ترك براي آن فراهم شود.
آگاهي قوي و تجربه جديد از لذتهاي عميقتر سبب ايجاد حس قويتر براي ترك ميشود. همچنين مشكل ديگر سد راه مبارزه با اعتياد روحيه لذتطلبي افراطي است كه متأسفانه در دنيا در حال گسترش بوده و اين مسئله پيشگيري، مقابله و ترك اعتياد را مشكل ميكند.
اشاره كنم به اين نكته كه آستانه تحمل افراد نسبت به گذشته كاهش يافته و افراد تمايل دارند همه چيز را با سرعت بهدست آورند. اين فضا با پيشرفت تكنولوژي شدت يافته و به عنوان يكي از مشكلات ديگر جهت مبارزه با اعتياد است. از طرفي موضوع فردگرايي نيز وجود دارد و ما ميخواهيم اعتياد را به صورت اجتماعي پيشگيري كنيم.
مردم امروز به اصطلاحي در لاك خود فرورفته و گرفتار مشكلات خود هستند. بنابراين رغبتي براي همكاري ندارند؛ چراكه گرفتار تمايلات فردي خود هستند. بنابراين از طرفي خود معتاد فردگرا است و اجازه همكاري نميدهد و از طرفي جامعه نيز تمايلات فردي دارد، بنابراين رسانهها بايد با ورود درست به اين مسئله همكاري و مساعدت لازم را داشته باشند.
اشاره كنم به اينكه آموزشها در زمينه پيشگيري و مبارزه با اعتياد بايد به صورت غيرمستقيم باشد. آموزش غير مستقيم سبب شده فرد تصور نكند كه با نصيحت و آموزش به او اهانت شده است و وارد حريم شخصياش شدهاند. دايره حريم شخصي در حال حاضر كاهش يافته است و بايد در اين راستا برنامههايي را داشته باشيم.
براي اينكه در رويكرد اجتماعي شدن مبارزه با مواد مخدر موفق شويم بايد يك جريان قوي در جامعه ايجاد شود كه مردم تحمل شنيدن حرف درست را داشته باشند. به عبارتي مبارزه با اعتياد نياز به پذيرش روحيه اجتماعي دارد.
* كارشناس مسائل اجتماعي
