محرمي باشكوه
هر مسافري كه پاي در سرزمين پهناور هند بگذارد به حيرت فرو ميرود از تنوع فرهنگي و ديني اين كشور. با حضور انواع اديان و مذاهب و بتكدهها نبايد توقع داشت كه 40 ميليون شيعه از بيش از يك ميليارد جمعيت بتوانند محرمي باشكوه داشته باشند. اما علاقه مردم اين كشور چه سني چه هندو و شيعه باعث شده هر ساله مراسم عزاداري متفاوت و باشكوهي در شهرهاي هند برپا شود، تا جايي كه تاسوعا و عاشورا در بسياري از مناطق هند تعطيل است.
در هند رسم است كه شب اول محرم زنان شيعه النگوها و زينتآلات خودشان را در ميآورند و خرد ميكنند و در اين ايام از انداختن آنان جلوگيري ميكنند. اين رسم در همه جاي هندوستان فراگير است. در خانه اكثر شيعيان در هند زرهي به عنوان زره امام حسين قرار دارد كه آن را در طاقچه يا اطاق مخصوصي نگهداري ميكنند و گاهي اين زرهها به تعداد افراد خانواده و به نام هر كدام موجود است.
هنديها معتقد هستند كه عزاداري محرم را هركس بايد در زادگاهش انجام دهد و در اين زمان هر كس به شهر خود بازميگردد.
امامبارهها
در هندوستان عزاداري براي امام حسين در امامبارهها و عاشورا خانهها برگزار ميشود كه همان حسينيههاي ما هستند.
ظاهر امام بارهها گنبدي شكل و تقريباً شبيه بارگاه امام حسين است. مراسم عاشوراي هندي در شهرهاي شيعهنشين كشمير، لكنهو و امرهه نمود بيشتري دارد. سه امام باره بزرگ «آصف الدوله»، «حسين آباد »و «شاه نجف» به دست پادشاهان شيعي هند ساخته شده است.
محبان امام حسين هر روز عصر دم در امام بارهها يا عاشورا خانهها گرد هم جمع ميشوند و به مرثيهخواني و عزاداري ميپردازند تا احساسات شنوندگان را تحريك كنند و نواي يا حسين يا حسين سر دهند و يزيد را لعن كنند.
از هفتم تا دهم محرم مراسمي برگزار ميشود كه در بزرگداشت حضرت قاسم (ع) است كه به اين مراسم «مهندي» ميگويند. هيئت در صفوف منظم در حالي كه اسب سفيدي در پيشاپيش دسته است كه به اسب ذوالجناح اشاره دارد و در عقبتر آن حجلهاي سوار بر اسب است، در حالي كه در طرف ديگر ظرفهاي بزرگي از ميوه و غذا نذر حضرت قاسم است حركت ميكنند.
در روز هشتم محرم نيزهاي به حركت درميآيد در حالي كه نماد سر مطهر امام حسين را حمل ميكند اين كار اشاره به فرمان ناجوانمردانه يزيد دارد كه سر شهداي كربلا را به نيزه كردند.
تابوتهايي را به عنوان تابوت امام حسين و ديگر شهداي كربلا حمل ميكنند. اين تابوتها و علمها از جنس طلا، نقره و برنج است كه به زيبايي تزئين شده است. در روز دهم عاشورا در حالي كه پابرهنه هستند و بر سر و سينه خود ميزنند طي مراسمي اين تابوتها را به آب يا به خاك ميسپارند.
فاقهشكني
هنديها هم مانند ديگر شيعيان نگاه خاص و دروني خود را به قيام امام حسين دارند. هر ساله با نزديك شدن به اين ايام گروههاي مختلفي به عنوان ماتم، براي رهبري و ساماندهي به مراسمهاي عزاداري بهوجود ميآيد. مراسم نوحهخواني به زبان محلي غالباً توسط علماي محلي هنديها انجام ميشود و سينهزنان و عزاداران تا پاسي از شب بيدارند و به سينهزني و زنجيرزني ميپردازند. شيعيان هندي در روز عاشورا از صبح تا عصر هيچ چيز نميخورند و نمينوشند تا غروب آفتاب كه روزه خود را با برنج و عدس باز ميكنند و به اين عمل «فاقهشكني» ميگويند.
حضور غيرمسلمانان در عزاداري امام حسين(ع)
حضور غير مسلمانان در مراسم شيعيان بالاخص ايام محرم نكته قابل توجهي است. در هندوستان تعدادي روضهخوان و مرثيهسرا براي امام حسين هستند كه مسلمان نيستند و پايبند به مذهب هندو هستند اما آنها روضهخواني و اشك ريختن براي امام حسين را افتخار ميدانند. گروه براهمن در هند از عاليترين طبقه هندوهاست كه با نام حسين براهمن شناخته ميشود. هندوها به احترام امام حسين و يارانش اشعاري را ميخوانند كه خيلي زيباست. يكي از اشعار كه خطاب به فرات است ميگويد: «محروم ماند از تو لب تشنه حسين / اي آب خاك شو كه تو را آبرو نماند.»
مقبره امام باراي گراخپور واقع در ايالت اوتارپرادش كه در حال حاضر به مكاني براي راز و نياز و نمازخواني مسلمانان و ديگر پيروان اديان گوناگون در هند تبديل شده، محرم هر سال با سيل عظيم عزاداران حسيني (ع) مواجه ميشود. يكي از نمادهاي جالب مقبره «امام بارا»، نمازخواني دستهجمعي هندوها، سيكها و مسيحيان در كنار مسلمانان است كه به شدت مورد استقبال عده زيادي از اهالي ايالت اوتارپرادش قرار ميگيرد. يكي از زائران مسلمان مقبره امام بارا، گريستن غيرمسلمانان بر مصائب امام حسين (ع) در كنار مسلمانان و شيعيان را از جذابترين بخشهاي اين مراسم ميداند. در اين ميان زنان برهمايي فرقه دات هم، چادرها يا رداهايي را به ياد حضرت زينب و ام كلثوم (س) به تعزيهداران هديه ميكنند كه نكته تأملبرانگيزي است.
براي هنديها ديدن كشميريها، سنيها، هندوها و... در عزاداري محرم دركنار هم چيزي است عادي و معمولي. حتي گاهي آنان در مجالس عزاي امام حسين براي حوائج قلبيشان نذر ميكنند؛ به عنوان مثال يك هندو نذر ميكند اگر بچهدار شود فرزندش چند سال يا تمام عمر نوكر عزاداران حسين باشد و كودكاني كه از اين نذرها متولد ميشوند گاه نامهايي مانند حسنه، حسينه، فاطمه و... دارند.
