غرب و اعراب بيش از چهار سال است كه بحران مداوم را به سوريه به عنوان يكي از
حلقه هاي اصلي مقاومت در منطقه تزرق كرده اند. طي اين مدت روسيه در سطح بين المللي
بر آن بود تا از طرق ديپلماتيك و چانه زني در شوراي امنيت سازمان ملل و همچنين در
ميان دولتمردان غربي، از افول دولت سوريه جلوگيري كند. رويكردي كه به همراه دولت
چين و همچنين متحدان منطقه اي روسيه تداوم پيدا كرده است.
اين مسئله نمي توانست به تنهايي راه
حلي براي برون رفت سوريه از بحراني باشد كه تروريست هاي غرب و عربي با حمايت هاي
صهيونيستي آن را دنبال مي كنند. به همين دليل مسكو تصميم گرفت در اين برهه مسير
ديگري را اتخاذ كند كه بعد از فروپاشي شوروي بي سابقه بوده است. حمله جنگنده هاي
روسيه به سوريه توانسته است معادلات را نه تنها در سطح ملي و منطقه اي بلكه در
سطوح مختلف بين المللي نيز دچار تغييرات كند.
اين تغييرات را مي توان در دست پاچگي مقامات امريكايي و همچنين متحدان بين
المللي و منطقه اي آنها مشاهده كرد. بسياري از تحليل گران بر اين اعتقاد هستند كه
موفقيت روسيه در سوريه و تحكيم جايگاه سوريه نه تنها همه برنامه ها و سناريوهاي
اعراب را نقش بر آب مي كند بلكه اقتدار رو به افول امريكا را بيش از گذشته با مشكل
مواجه كرده و آن را با تحقير همراه خواهد كرد. به همين دليل است كه امريكا نه تنها
علاقه اي ندارد كه با روسيه در جنگ عليه تروريسم همكاري كند بلكه هيچ علاقه اي به
همكاري با مسكو ندارد.
بر اين مبنا متحدان عرب امريكا از دل جنگ و تروريسم پروري، به ديپلماسي روي
آورده اند كه كه در پس آن تهديد هم ديده مي شود. در اولين گام علني پسر ملك سلمان،
پادشاه سعودي طي سفري به روسيه با مقامات اين كشور ملاقات و گفت و گو كرد تا مگر
بتواند با ارائه امتيازاتي روسيه را به مسير ديگري بكشاند كه مهمترين آن همراهي با
اعراب جنگ طلب و پشت كردن به اسد و متحدان منطقه اي آن است. اعراب در دومين گام
نماينده امارات متحده عربي را كه در حوزه قدرت جزء ريز قدرت ها محسوب مي شود به
مسكو فرستاده اند. ناگفته پيدا است كه اعراب بيش از همه با دلارهاي نفتي گام به
جلو مي گذارند و در گام بعدي به سمت تروريسم و تهديد مي روند.
اين در حالي است كه روسيه نه تنها نيازي به دلارهاي نفتي اعراب ندارد بلكه در
چند سال گذشته به خاطر حفظ و تقويت موقعيت سياسي و امنيتي خود در سطح بين المللي
از بسياري از امتيازات اقتصادي گذشته است. نمونه بارز آن تاثير تحولات اوكراين بر
اقتصاد روسيه است كه با تحريم هاي امريكايي و اروپايي مواجه شد. حتي عربستان سعودي
با تحمل فشارهاي اقتصادي براي خود و ديگر كشورهاي نفتي قيمت بين المللي نفت را به
شكل چشم گيري كاهش داد. يكي از مهمترين دلايل اين بازي نفتي هدف قرار دادن روسيه و
ايران بود كه البته حاصلي براي سعودي ها نداشت و رياض كم كم عواقب خطرناك آن را
براي خود ديد. بنابراين در اين زمينه نمي توان با ابزارهاي اقتصادي به ديدار
مقامات روسي رفت.
روسيه به دنبال آن است تا از يك سو نشان دهد كه امريكا تلاشي براي نابودي
تروريسم ندارد و از سوي ديگر خواهان نشان دادن قدرت بين المللي خود و متحدانش است.
بنابراين به حملات خود عليه داعش ادامه خواهد داد.
از اين منظر سعودي ها نمي توانند روس ها را از اهداف از پيش تعيين شده خود عقب
بنشانند. اما به هر شكل ممكن به دنبال آن هستند كه با نزديك شدن به مسكو معادلات
را به نفع خود تغيير دهند. اين همان مسئله اي است كه روس ها از آن آگاه هستند.
سعودي ها پيش از اين نيز از طريق بندر بن سلطان سعي كرده بودند كه روسيه را متقاعد
به همكاري كرده و آن را در شكست بشار اسد و دولت و ارتش سوريه شريك كنند. رياض پس
از ناتواني در اين كار به سمت ترور در سرزمين سوريه گام برداشت كه البته با واكنش
تند مسكو مواجه شد. در اين مرحله نيز بايد يادآور شد كه اگر اعراب نتوانند به
نتيجه دلخواه خود برسند بار ديگر به همين سمت گام برخواهند داشت.
با اين تصوير روس ها كه در امور امنيتي بسيار قهار هستند متوجه اند كه اگر
عربستان براي نزديك كردن خود به مسكو ناموفق باشد دست به عمليات هاي تروريستي
خواند زد. بنابراين نسبت به گذشته امنيتي تر عمل كرده و به دنبال بستن حوزه هاي نفوذ
تروريسم سعودي در سرزمين روسيه هستند. چشم انداز موجود نشان مي دهد كه اگر سعودي
ها به اين سمت گام بردارند با تهديدات نظامي و امنيتي روسيه مواجه خواهند شد به
گونه اي كه بحث گسترش جنگ عليه حاميان تروريسم در غرب آسيا وجود دارد.
