نتايج تحقيقي كه درخصوص تنفروشي زنان صورت گرفته نشان ميدهد كه 9 درصد از اين زنان با اجبار همسر و 18 درصد از آنها با اجبار والدين و عمدتاً پدر، نخستين تنفروشي را تجربه كردهاند. قابل تأملتر اينكه نيمي از مشتريان اين زنان متأهل و اغلب داراي تحصيلات عالي و 80 درصد شاغل و جزو گروههاي پردرآمد هستند.
زنان خياباني و تن فروشي نيز از آن دست آسيبهايي است كه خود مولود آسيبهاي اجتماعي و اقتصادي زمينهاي همچون فقر، اعتياد و از هم پاشيدن بنيانهاي خانواده است. در عين حال اين چالش خود زمينهساز شكلگيري و گسترش بسياري ديگر از آسيبهايي خواهد شد كه همچون موريانهاي ارزشها و بنيانهاي جامعه را مورد هجوم قرار ميدهد و از درون پوچ ميكند. از سوي ديگر چنين رفتارهايي با فطرت و ويژگيهاي روانشناختي زنان سازگار نيست با وجود اين چه عواملي موجب ميشود زنان به چنين رفتاري روي بياروند؟ به خصوص اينكه فرهنگ و ارزشهاي حاكم بر جامعه ايران چنين رفتاري را بر نميتابد و اين مسئله لزوم بررسي چرايي تنفروشي در جامعه ايران را بيش از پيش به رخ ميكشد.
زناني كه به اجبار خانواده به چاه افتادهاندژاله شادي طلب، جامعهشناس در نشست «سلامت زنان و رفتارهاي پرخطر با تمركز بر تن فروشي» با اشاره به پژوهشي كه هشت سال پيش در اين باره انجام شده است، افزود: 76 درصد زنان حاضر در اين پژوهش سابقه فرار از منزل نداشتهاند. وي همچنين ارتباط معنادار ميان مصرف مواد و تنفروشي را با استناد به آمار 23 درصدي زنان تنفروشي كه سابقه مصرف مواد مخدر داشتهاند رد كرد و گفت: كمتر از 7 درصد آنها اظهار كردند كه براي تأمين هزينههاي مصرف مواد خود اقدام به تنفروشي كردهاند و اين در حالي است كه معمولاً اين تصور در جامعه وجود دارد كه اين افراد براي تأمين مواد خود وارد پروسه تنفروشي ميشوند. به گفته شاديطلب، تنها 12 درصد زنان حاضر در اين پژوهش قبل از گرايش به تنفروشي تجربه ورود به زندان را داشتهاند.
اين جامعهشناس تصريح كرد: 9 درصد اين زنان براي نخستين بار به اجبار شوهر، 18 درصد به اجبار والدين (غالباً پدر) مبادرت به تنفروشي كردهاند.
شادي طلب در ادامه اظهار كرد: تعداد زيادي از اين افراد را زنان و دختران جوان تشكيل ميدهند و عمدتاً آنها در 18 يا 19 سالگي اين رفتار را آغاز كردهاند.
فقر مالي و فقر ارزشها در سايه شوم ماهواره دكتر امانالله قرائيمقدم، جامعهشناس در گفتوگو با «جوان» درباره چرايي شكلگيري پديده زنان خياباني و تن فروشي فقر، مشكلات اقتصادي و افزايش شكاف طبقاتي، افزايش آمار طلاق و ازدواجهاي اجباري را از عواملي ميداند كه در كنار كمرنگ شدن ارزشها، معنويات و مسائل اخلاقي در جامعه موجب شكلگيري چنين پديدههايي ميشوند. وي در اين زمينه به نقش پر رنگ رسانههاي خارجي و سريالهاي ماهوارهاي اشاره ميكند و ميافزايد: برنامهها و فيلمهاي به نمايش درآمده در اين شبكهها در كنار مشكلات اجتماعي و اقتصادي داخلي موجب شده تا قبح اين مسائل در جامعه بشكند.
تأمين معاش انگيزه 80 درصد زنان خياباني شاديطلب نيز در پاسخ به چرايي پديده تنفروشي در كشورمان ضمن اشاره به نتايج تحقيق انجام شده در اين حوزه ميافزايد: تنها 22 درصد از اين زنان شاغل بودهاند و در واقع 80 درصد آنها به رغم مسئوليت تأمين معاش چند نفر درآمدي نداشتند. 43 درصد بيكار و 15 درصد خانهدار بودند. سابقه بازداشت و جرم پدر، وضعيت تأهل و همچنين معاشرت با افرادي كه اقدام به تنفروشي كردهاند در آخرين رتبه علل ابتلا به اين پديده بوده است. به گفته شاديطلب از اين 22 درصدي كه شاغل بودهاند، شغل 8درصد كارمند اداري، 7 درصد منشيگري، 4درصد فروشنده، 7 درصد آرايشگري، 5 درصد كارگري و 2 درصد كار سياه و غيرقانوني كه عمدتاً فروش مواد مخدر بود. اين افراد هم شغلشان بهگونهاي نبوده است كه درآمد كافي براي اداره زندگي داشته باشند. 11 درصد از اين زنان داراي ازدواج دائم، 42 درصد مجرد، 39 درصد مطلقه و 4 درصد بيوه بودند. همچنين تنها 6 درصد از آنها بيسواد بودند و 14 درصد تحصيلات بالاتر از ديپلم داشتهاند.
مردان متأهل مشتري اصلي زنان خيابانيبه گفته شاديطلب اغلب مشتريان اين زنان مردان 30 تا 50 ساله هستند كه نيمي از آنها متأهل و 37 درصد داراي تحصيلات عاليه هستند. همچنين 80 درصد آنها شاغل هستند و 44 درصد اين مردان در گروههاي پردرآمد قرار دارند.
آنطور كه اين جامعهشناس گفته، اغلب زنان خياباني نخستين بار در كنار خيابان اقدام به تنفروشي كردهاند اما بعد وارد شبكه شدهاند، به طوري كه 42 درصد آنها از طريق شبكه روابط اجتماعي، 22 درصد كنار خيابان و 25 درصد از طريق تماس تلفني به كار خود ادامه دادهاند.
اصليترين علت ابتلا به ايدز مينو محرز، استاد دانشگاه و متخصص بيماريهاي عفوني نيز در ادامه اين نشست با اشاره به تحقيقاتي در سال 91 الي 92 افزود: در حال حاضر 500 زن معتاد خياباني و كارتنخواب در شهر تهران هستند كه براي تأمين مواد خود كارگر جنسي هستند كه از هر 14 نفر آنها دو نفر مبتلا به HIV مثبتاند. اين در حالي است كه تا چندين سال قبل از آن حتي يك زن كارتنخواب هم در كشور وجود نداشت. به گفته محرز عمدهترين راه انتقال HIV مثبت در ايران تماس جنسي است و نسبت جنسي آن اكنون به صورت 60 درصد مرد و 40 درصد زن است.
وي افزود: استفاده از مواد روانگردان توسط جوانان در كشور باعث بروز يك فاجعه و بيبند و باري جنسي در كشور شده است كه يكي از نتايج آن افزايش HIV است و هر سه ماه حدود هزار تا 2 هزار نفر به تعداد اين افراد در كشور اضافه ميشود. به باور محرز تنها راهحل براي كنترل سلامت جامعه ايجاد كلينيكهاي زنان آسيبپذير در كشور است.
بزهكاران بزه ديده هما داوودي، حقوقدان نيز با اشاره به احكام حقوقي جرائم مرتبط با اين موضوع گفت: در واقع جرايمي كه با بنيانهاي اخلاقي جامعه سر و كار دارند، بايد همچنان بسته بمانند زيرا هرچه راجع به اين مسائل بيشتر گفته شود، بيشتر اثبات شوند باعث شيوع و انتشار بيشتر آنها در جامعه و سست شدن بنيانهاي اخلاقي خواهيم بود. وي افزود: بهترين كار اين است كه جلوي انتقال بيماري توسط اين زنان در كشور گرفته شود تا بتوان جامعه را از گزند آنها مصون كرد.
اين حقوقدان افزود: سست شدن باورهاي اخلاقي، آموزش ناكافي و غيره علت شيوع چنين مسئلهاي در كشور است. به باور وي بايد اين پديده در كشور مورد پيگيري قرار گيرد زيرا اين زنان هم بزه ديده هستند هم بزهكار. آنها قرباني جرم خود هستند. اين زنان، قرباني شرايط بد اجتماعي، اقتصادي و خانوادگي خود هستند.
