براي نخستين بار در اوايل تيرماه بود كه خبر بيماري «طاعون نشخواركنندگان» در«هفتاد قلعه اراك» به گونهاي گسترده در رسانههاي كشور منتشر شد. پايگاه خبري ديدهبان محيطزيست و حيات وحش ايران در روز نهم تيرماه در خصوص تلفات اين بيماري مهلك نوشت:متأسفانه بر اثر شيوع بيماري طاعون نشخواركنندگان (PPR) در منطقه حفاظت شده هفتاد قلعه اراك، طي ۱۰ روز گذشته بيش از يكصد كل، بز، قوچ و ميش وحشي تلف شدهاند.
در ادامه اين خبر آمده بود: قطعاً تعداد جانوران تلف شده بسيار بيش از آمار تلفات اعلام شده (يكصد عدد) است، چراكه آمار اعلام شده صرفاً لاشههاي كشف و مشاهده شده توسط اكيپهاي مستقر در منطقه ميباشد و به طور حتم تعداد زيادي از جانوران در نقاط مختلف منطقه به خصوص صخرههاي صعبالعبور از بين رفته و لاشه آنها هرگز مشاهده نشده است.
اين در حالي بود كه به رغم آنكه دستهاي از محيطبانان اين منطقه در معدومسازي و آتش زدن لاشههاي هلاك شده و آهك پاشي آبشخورها و اماكن تجمع كلها و ميشها كوشيدند، اما به سرعت مشخص شد كه اقدامات سازمان محيط زيست كافي و وافي و تأثيرگذار نبوده، تا جايي كه در اوج شكلگيري اين بحران مسئولان اين سازمان هيچ اقدام و واكنشي نسبت به نابودي حيوانات نشان ندادند و اين بيماري در پس زمينه اهمال و سهلانگاري مسئولان اين سازمان، با فراغ بال و سرعتي چشمگير دامن گسترد و در يك بازه زماني دوماهه، با نابود كردن بيش از 400رأس كل و بز در منطقه هفتاد قلعه، سايه مرگآفرين خود را بر استان زنجان افكند.
از طرفي به محض انتشار نخستين خبر شيوع طاعون دامي در زنجان(روز 11شهريور)، تا متوليان محيط زيست استان زنجان به خود آمدند، سايتهاي خبري در روز 15شهريور اعلام كردند كه در منطقه شكارممنوع خرمنهسر شهرستان طارم، اين بيماري تاكنون منجر به تلفشدن ٤١ رأس كل و بز وحشي شده است.
با اين احوال برخي از كارشناسان و فعالان محيط زيست معتقدند كه اين بيماري به زودي به مناطق انگوران (حد فاصل شهرهاي زنجان و بيجار) ميرسد. «مهدي يزداني» يكي از فعالان محيط زيست بيجار در اين رابطه به «جوان» ميگويد كه با توجه به اينكه سايت نگهداري گوزن و آهو در بيجار از اهميت خاصي برخوردار است و برخي از گونههاي در معرض انقراض مانند گوزن زرد در اين سايت نگهداري ميشود، بيم آن ميرود كه طاعون نشخواركنندگان با سرعتي كه در پيش گرفته پس از گذشتن از مناطق انگوران در نهايت به سايت مورد نظر برسد و گونههاي در معرض انقراض را نابود كند.»
اين در حالي است كه اسماعيل كهرم، مشاور رئيس سازمان محيط زيست در 19شهريورماه در رابطه با مهار اين بيماري به رسانهها گفته است كه واقعاً نميشود براي حيات وحش كاري جز اين كرد كه دامهاي اهلي را از وحشيها جدا كنيم. زندهگيري حيوانات وحشي با توجه به خوي و ويژگي و وزن و سنگينيشان، كاري شدني نيست. بايد دامهاي اهلي را به صورت صنعتي داخل طويلهها و محوطههاي دربسته نگه داريم و بعد از آن بايد به شانس اعتقاد داشته باشيم كه به سمت زمستان پيش ميرويم تا بيماري خودش مهار شود !
