با تشديد ديپلماسي روسيه بر سر بحران سوريه يك خبرگزاري روسي از تشكيل يك دولت انتقالي ظرف يك ماه آينده خبر داد. جزئيات اين طرح هنوز مشخص نشده ولي به گفته ناظران، غرب و روسيه توافق كردهاند كه اول بايد تروريسم را از بين ببرند و سپس زمينه را براي تشكيل دولت انتقالي فراهم كنند.
به گزارش «جوان»، اظهارات روز جمعه مسئولان روسيه كه بر لزوم انتقال سياسي در سوريه تأكيد كردند و آن را تنها راه براي مبارزه با تروريسم داعش دانستند، نشان ميدهد ديدگاههاي غرب و روسيه ميرود كه به يكديگر نزديك شود. با گذشت پنج سال از بحران سوريه و كشته و آواره شدن ميليونها نفر از مردم بيگناه زمزمههايي مبني بر حل بحران اين كشور به گوش ميرسد. به نظر ميرسد، ديپلماسي روسيه در هفتههاي اخير مؤثر واقع شده و علاوه بر اعراب، مقامات كاخ سفيد نيز متوجه اوضاع بحراني سوريه شدهاند و احتمالاً براي مقابله با تروريستها و تشكيل دولت انتقالي حاضر به همكاري با روسيه شدهاند. هرچند كاخ كرملين و كاخ سفيد بر سر كنارهگيري و بقاي بشار اسد، رئيسجمهور سوريه اختلاف نظر دارند ولي تهديدات تروريستي سبب نزديكي دو طرف در سوريه شده تا شايد به جنگ پنج ساله سوريه كه شعلههاي آن به مرزهاي اروپا نيز كشيده شده است، پايان دهند.
خبرگزاري اسپوتنيك روز شنبه گزارش داد كه يك دولت انتقالي در سوريه تا يك ماه آينده تشكيل خواهد شد. به گزارش ايسنا، خبرگزاري اسپوتنيك روسيه درباره ساختار دولت جديد سوريه توضيحي نداده و به اينكه آيا در دولت جديد شخصيتهايي از مخالفان داخل يا خارج سوريه حضور خواهند داشت يا خير هيچ اشارهاي نكرد. خبرگزاري اسپوتنيك همچنين گزارش داد كه دولت جديد سوريه دولتي فراگير خواهد بود اما جزئيات بيشتري را در اين خصوص بيان نكرد. پيشتر بشار اسد، رئيسجمهور سوريه در 20 آگوست اصلاحاتي را در وزارت امور اجتماعي و وزارت تجارت داخلي انجام داده بود. ولاديمير پوتين، رئيسجمهور روسيه طرحي را پيشنهاد داده كه شامل مشاركت كشورهاي ايران و عربستان در حل مسائل سوريه و مبارزه با گروههاي تروريستي در اين كشور ميشود.
برخي رسانههاي عربي هفته گذشته گزارش دادند كه قرار است وليد معلم، وزير خارجه كنوني سوريه، رياست دولت انتقالي را بر عهده بگيرد و معاونت او به يك چهره مخالف دولت سوريه واگذار شود. بر اساس اين گزارش اين طرح مورد توافق امريكا و روسيه قرار دارد زيرا وليد معلم براي هردو طرف، چهرهاي مثبت و مؤثر محسوب ميشود. تاكنون اما صحت و سقم اين گزارش، به درستي روشن نيست ولي آنچه مسلم است اينكه محور ديپلماسي براي تعيين آينده تحولات سوريه بار ديگر به جريان افتاده است.
همكاري جدي براي مقابله با تروريستها برخي مقامات غربي نيز در اظهاراتي گفتهاند كه روسيه و امريكا بر سر حل بحران سوريه توافق نظر دارند. ريچار برت، معاون سابق وزارت خارجه امريكا در امور اروپا و رئيس مذاكره كننده تسليحات هستهاي اين كشور جمعه شب در مصاحبهاي با اسپوتنيك گفت: «مذاكرات ديپلماتيك روسيه و امريكا درباره سوريه ميتواند تغيير مثبتي در روابط دو كشور ايجاد كند. مذاكرات اخير بر كل روابط دو كشور تأثيرگذار خواهد بود و من فكر ميكنم باراك اوباما (رئيسجمهور امريكا) و پوتين هر دو براي بازگشت به روابط سابق امريكا و روسيه انگيزه دارند.» برت گفت كه امريكا و روسيه همچنين دنبال يافتن زمينههاي مشترك در سوريه هستند. به گفته برت زمينههاي مشترك در سوريه وجود دارد و آن همكاري براي مبارزه با تروريستهاست. به نظر وي، تهديدات تروريستها سبب انعطاف واشنگتن و مسكو به همكاري در سوريه شده است. در ماه آگوست، مقامات روسيه، امريكا و عربستان سعودي زير نظر سازمان ملل با يكديگر ديدار و درباره توافق سياسي در سوريه شامل دولت انتقالي احتمالي بحث كردند. برت در ادامه سخنان خود گفت: «مذاكرات اخير درباره بررسي يك دولت انتقالي احتمالي در سوريه خيلي مثبت و سازنده است.» برت گفت كه امريكا و روسيه بر سر موضوع مقابله با تروريستها و تشكيل دولت انتقالي خيلي جدي هستند.
اول مقابله با تروريسم بعد دولت انتقاليبه باور برخي ناظران، روسيه سعي دارد ابتدا موافقت غرب و متحدانش را در مبارزه جدي با تروريستها كسب، سپس زمينه دولت انتقالي در سوريه را فراهم كند زيرا زماني كه تروريستها با حضور گسترده در سوريه به حملات خود ادامه دهند، تشكيل دولت انتقالي هم معني نخواهد داشت. به گفته اين ناظران هرچند بر سر تشكيل دولت انتقالي مذاكراتي بين مسكو و واشنگتن انجام شده ولي امريكا تاكنون با اين طرح موافقت نكرده است زيرا امريكا بايد موضع عربستان و ساير كشورهاي عربي را در اين مسئله جويا شود و اينكه در اين دولت انتقالي آيا اسد نيز بايد باشد يا نه! اختلافات جدي وجود دارد.
در صورتي كه اين طرحها بتواند بر سر كنار گذاشتن بشار اسد و توافق بر سر يك اداره انتقالي متشكل از مخالفان و با نمايندگاني از دولت كنوني سوريه، به نتيجه برسد، آنگاه نوبت يك مبارزه همگاني و فراگير در سطح همه قدرتهاي بزرگ بينالمللي شامل بلوكهاي غرب و شرق بر ضد داعش و بقاياي گروههاي تروريستي و تكفيري فعال در سوريه، فراميرسد. از سوي ديگر، سيل عظيم پناهجويان به سمت اروپا در هفتههاي اخير نيز سبب شده تا مقامات غربي زودتر به فاجعه انساني در سوريه پايان دهند زيرا تروريسم الان نه تنها كشورهاي منطقه بلكه خود غربيها را هم تهديد ميكند و اين مسئله نيازمند مقابله جدي با تروريسم است.
برقراري تماس بين ايران و عربستان دركنار انتشار اخباري مبني بر همكاري احتمالي غرب و روسيه براي حل بحران سوريه، برخي منابع اعلام كردند كه مقامات ايران و عربستان نيز با يكديگر ديدار كردهاند. به گزارش خبرگزاري فارس، منابع عاليرتبه «جريان 8 مارس» لبنان، روز شنبه با بيان اينكه ماه سپتامبر جاري بر خلاف پنجسال آينده براي تحولات سوريه متفاوت خواهد بود، مدعي برقراري تماسهايي بين تهران و رياض شدند. به گزارش روزنامه «الديار» لبنان، منابع عاليرتبه جريان 8 مارس تأكيد كردند: «مقامات سعودي مطمئن شدند كه هيچ راه حلي براي تحولات منطقه از يمن گرفته تا عراق و سوريه، با نبرد (نظامي) ميسر نخواهد بود و هر گونه تشديدي در منطقه به نفع آل سعود و متحدانشان نخواهد بود.» به گفته اين منابع، بعد از دخالت طرف روسي در تنظيم روابط بين سوريه و عربستان از دروازه امنيت و اطلاعات و مشخص شدن تابعيت برخي از سركردگان گروه تروريستي داعش از كشورهاي عربي حاشيه خليج فارس، تماسهايي بين ايران و عربستان در سطوح عاليرتبه برقرار شده است.
