رستوران سنتي، فست فود، رستورانهاي بگير و ببر، ساندويچفروشيها، خلاصه اينكه تفريح ما بالاخره يك جوري به رستوران و خوردن انواع و اقسام خوراكيها پيوند خورده است. تازه اگر در چنين موقعيتهايي فرصتي براي دور هم جمع شدنهاي فاميلي و خانوادگي هم پيدا كنيم تمام وقت و انرژي صاحبخانه به تدارك انواع و اقسام خوراكيها و تشريفات ميگذرد؛ تشريفاتي كه ظرف كمتر از يك ساعت محو ميشود و همين تشريفات افراطي موجب ميشود تا ما نتوانيم از كنار هم بودن لذت ببريم.
حكايتهاي پدربزرگ و مادربزرگ
اگر به سراغ دفترچه خاطرات خودمان يا بزرگترهاي خانواده برويم با مفهوم متفاوتي از اوقات فراغت مواجه ميشويم. قديميها اغلب كمتر پيش ميآمد كه براي گذران اوقات فراغت به سراغ رستوراني رنگارنگ بروند و از ميان منوي رستورانها فستفود يا انواع و اقسام خوراكيها را انتخاب كنند. اصلاً آن دوران كمتر رستوراني پيدا ميكرديد. رستورانها اغلب به كبابيها محدود بود و بعضيوقتها كه بچهها و خانوادهها هوس كباب بازاري ميكردند يا عده زيادي مهمان سرزده از راه ميرسيد و ديگر نميشد آب آبگوشت را زياد كرد و مسئله با چند تخم مرغ نيمرو هم حل نميشد يكي از بچههاي بزرگتر يا پدر خانواده قابلمهاي در دست ميگرفت و به سراغ كبابي محله ميرفت تا براي مهمانها كباب بازاري و نان سنگك بخرد. تزئينات سفره هم پياز و ريحان تازه بود كه با نان سنگك و كباب خيلي ميچسبيد. اما اصل ماجرا نه در سفرههاي ساده مهماني بلكه در دور هم جمع شدنها بود و هيچ كس به هواي لذت بردن از خوراكي و غذا به مهماني نميرفت. به همين خاطر هم وقتي مختصر غذاي تدارك ديده شده صرف ميشد تازه اول لذت بردن از دور هم بودنها شروع ميشد. در چنين جمعهايي خبري از موبايل و تبلت نبود تا هر كس حتي در جمع به سراغ خلوت خودش برود، بلكه معمولاً يكي از بزرگترهاي خانواده يا فاميل شروع ميكرد به صحبت كردن و تعريف حكايتهاي شيريني كه او هم از پدربزرگ و مادر بزرگ و بزرگترهاي خودش شنيده بود. خلاصه قديمترها اوقات فراغت افراد و تفريح كردنشان همين دور هم جمع شدنها بود و با گوش كردن به صحبتها و حكايتهاي شيريني كه از زبان بزرگتر خانواده و فاميل نقل ميشد خيلي از تجربهها و مهارتها سينه به سينه نقل ميشد و به نسلهاي بعدي ميرسيد. حالا اما تعيين سبك و سياق زندگي و ورود فناوريهاي نوظهور آن هم بدون آنكه فرهنگ صحيح استفاده از آنها در جامعه جا بيفتد موجب شده تا بخش مهمي از اين فرهنگ شفاهي را از دست بدهيم. همچنانكه روشهاي گذراندن اوقات فراغت در نهايت به خوراكي ختم ميشود و همه راهها به رستورانهاي رنگارنگي ختم ميشود كه در نقاط مختلف شهر و نقاط خوش آب و هوا و تفرجگاهها جا خوش كردهاند تا افراد و خانوادههايي كه براي تفريح به آنها سري ميزنند را به دام خود بكشند.
استفاده از اوقات فراغت هم بلدي ميخواهد
شايد يك جورهايي بلد نيستيم از اوقات فراغتمان استفاده كنيم. به همين خاطر اوقات فراغتمان هم اغلب به سرگرميهايي ميگذرد كه ما را بيشتر تنها كرده و در خود فرو ميبرد. ندانستن اينكه چگونه بايد اوقات فراغتمان را بگذرانيم و از آن لذت ببريم در عصر و روزگاري كه اصولاً كمتر اوقات فراغت داريم باعث شده تا اعضاي خانواده و فاميل بيشتر از همديگر فاصله بگيرند و از سوي ديگر خود ما هم نتوانيم از زندگي آنطور كه بايد لذت ببريم. در سبك زندگي قديمي ايراني اما به رغم آنكه مردم زمان بيشتري براي فراغت داشتند اما بهتر بلد بودند از اين زمانها استفاده كنند و از در كنار هم بودن لذت ببرند. بازيهاي گروهي يكي از اين راهكارها بود كه علاوه بر اثرات خوبي كه در سلامتي افراد داشت و اغلب اوقات با تحرك همراه بود، تعامل بيشتر اعضاي خانواده و فاميل را نيز به همراه داشت. علاوه بر اين به افراد ياد ميداد در جمع و گروه چگونه بايد عمل كنند. به همين خاطر هم با وجودي كه اعضاي خانواده و فاميل حداقل هفتهاي يك بار دور هم جمع ميشدند اما كمتر شاهد قهر و اختلاف ميان آنها بوديم و اگر هم احياناً كدورتي پيش ميآمد با وساطت بزرگترهاي خانواده به خوبي و خوشي حل ميشد و همه دوباره با خوبي و خوشي كنار هم جمع ميشدند.
انتقال دانش و فرهنگ به شكل سينه به سينه
از خوشي و تفريح كه بگذريم ميرسيم به آن بخش از تجارب و دانستههايي كه در خلال اين دور هم جمع شدنها و نشستن پاي حرف بزرگترها به شكل سينه به سينه منتقل ميشد و بخش مهمي از انتقال خرده فرهنگها و هنجارهاي اجتماعي و فرهنگي ما را در بر ميگرفت. حالا اما با محدود شدن گذران اوقات فراغت به نشستن پاي بازيهاي آنلاين و آفلاين كامپيوتري مشغوليم و به مدد گوشيهاي تلفن همراه و تبلت خيلي راحتتر از گذشته ميتوانيم در هر گوشه و كناري از آنها استفاده كنيم. چنين روندي موجب شده تا ما كمتر دور هم جمع شويم و از سوي ديگر بخش مهمتري از سبك زندگي كه با سلامت و تندرستي ما گره خورده نيز از دست ميرود چراكه ما با اين سبك از گذراندن اوقات فراغت عملاً تحركي نداريم و اين كم تحركي در كنار روش ديگر گذراندن اوقات فراغت كه همان رفتن به رستوران و خوردن غذاهاي پركالري و غيرمفيد مانند فستفودهاست باعث شده تا بخش ديگري از سلامتي ما مورد تهديد قرار گيرد.
گاهي به گذشته نگاه كن
خلاصه اينكه روشهاي گذراندن اوقات فراغت ما نه با سلامت روحيمان رابطه خوبي دارد و نه با سلامت جسميمان چون از يك سو ما را در تنهايي و انزواي اجتماعي فرو ميبرد و از سوي ديگر سلامتيمان را با افزايش كالري دريافتي و كاهش تحرك، تهديد ميكند. اين در حالي است كه اگر كمي به گذشته برگرديم و گاهي وقتها از همان شيوههاي قديمي گذراندن اوقات فراغت استفاده كنيم احساس بهتري را تجربه خواهيم كرد.
خیلی بد بوددددددددددددددددددددد ددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددد دددددددددددد 
