بسياري از كارشناسان و متخصصان حوزه ترافيك، زمينههاي بروز تصادف را در چهار عامل زير خلاصه ميكنند كه عبارتند از: 1- عامل انساني، 2- عامل راه3- عامل وسيله نقليه 4- شرايط اقليمي.
در اين راستا توليد خودروهاي استاندارد و ايمن از يك سو و رسيدگي مستمر به حفظ سلامت و ايمني خودرو از طريق فرآيند معاينه فني در مراكز مجاز، از سوي ديگر موجب كاهش دخالت عامل وسيله نقليه در بروز تصادفات ميشود.
هم اكنون در كشور ايران در فرآيند معاينه فني خودروها، حداقل 18 پارامتر از جمله سيستم ترمز، ميزان بودن فرمان، سيستم روشنايي، ميزان آلايندگي و غيره بررسي مي شود؛ در اين خصوص آمارها نشان ميدهد از مجموع 18 شاخص مذكور، 60 درصد از آنها در بروز حوادث رانندگي مؤثر ميباشند و 30 درصد آن نقايص، منجر به افزايش آلودگي زيستمحيطي ميشود.
آمارهاي جهاني نيز نشان ميدهد كه 11 درصد از كل تصادفات به دليل نقص فني خودروها به وقوع ميپيوندد.
با اين اوصاف بديهي است كه با كنترل دقيق معاينه فني خودروها ميتوان ضمن كاهش حوادث رانندگي، تعداد مرگ و مير ناشي از تصادفات رانندگي را كاهش داد.
از جمله نقص فنيهايي كه در شرايط خاص احتمال وقوع تصادفات را افزايش ميدهند ميتوان به موارد زير اشاره كرد:
- سيستم ترمز و نحوه فرمانپذيري خودرو: سيستم ترمز و فرمان دو عامل اصلي كنترل راننده بر خودرو ميباشد كه بدون عملكرد صحيح و دقيق اين دو، سانحه رانندگي اعم از تصادف، واژگوني، سقوط و ... قطعي و غيرقابل اجتناب است. در واقع نداشتن سيستم ترمز استاندارد، استقبال از هر نوع خطر است كه مواجهه با تصادفات رانندگي مفروضترين اين خطرهاست.
- نقص فني در سيستم روشنايي: سيستم روشنايي استاندارد در مواقع شب، طوفان گرد و غبار، برف و باران از تجهيزات ضروري خودرو ميباشد به طوري كه رانندگي در شرايط مذكور بدون وجود سيستم روشنايي سالم و استاندارد، بسيار خطرآفرين خواهد بود.
- نداشتن برف پاككن استاندارد، بسياري از رانندگان از اهميت اين مسئله غافلند. نبود برف پاككن استاندارد ميتواند در شرايط جوي نامناسب (برف، باران، كولاك و...) موجب بروز تصادفات ناگوار يا انحراف از مسير، سقوط يا واژگوني گردد.
- در هنگام رانندگي با لاستيكهاي غيراستاندارد و فرسوده، هر لحظه احتمال تركيدن لاستيك و بروز سانحه رانندگي و واژگوني وجود دارد.
- استفاده از شيشههاي سالم و استاندارد و بدون برچسبهايي كه منجر به كاهش ديد در هنگام رانندگي ميشود از موارد مهمي است كه در مراكز معاينه فني نسبت به آگاهسازي رانندگان اقدام شده و از صدور برگ معاينه فني براي اين نوع خودروها امتناع ميشود.
نتيجهگيري:
تجزيه و تحليل و بررسي آماري نشان ميدهد، افزايش نوبتهاي معاينه فني و استمرار آن،منجر به بهبود كيفيت خودرو شده و آمار تصادفات نيز به تبع آن كاهش مييابد.
*معاون آموزش و فرهنگ ترافيك پليس راهور تهران بزرگ
