بيش از هزار مينيبوس فرسوده در خيابانهاي پايتخت تردد ميكنند، مينيبوسهايي كه سه برابر خودروهاي ديگر آلودگي توليد ميكنند اما هنوز امكان نوسازي اين ناوگان با توجه به همه وعده و وعيدهاي داده شده، فراهم نشده و گويي دستگاههاي متولي دولتي دست از نوسازي مينيبوسهاي فرسوده شستهاند. ديگر توان راه رفتن ندارد، زهوار در رفته، فرسوده و خسته، با اگزوزي پردود درخيابانهاي شهر به دنبال تكه ناني جولان ميدهد. سالهاست كه وعده نوسازي شدنش را شنيده اما همچنان با رنگ و رويي پريده و رنجور و با اميد بهبودي و نوسازي سحرگاه تا شامگاه مسافرانش را حمل ميكند، گويي مسافرانش هم از وضعيت بيمار و آشفتهاش خسته شدهاند اما چارهاي جز آن هم ندارند.
خودروهايي كه فقط آلودگي توليد ميكنند
سالهاست كه مسئولان وعده ميدهند كه آلودگي هوا به عنوان اصليترين معضل زيستمحيطي كلانشهرها در دستور كار دولت قرار ميگيرد، اما نه تنها هواي تهران رنگ و رويي دوباره به خود نديده كه هر روز تيره و تارتر از قبل ميشود كه مينيبوسها و اتوبوسهاي فرسوده نيز همچنان بر تيرگي هواي تهران ميافزايند.
تردد ميليونها خودرو، موتورسيكلت و مينيبوس فرسوده و غيراستاندارد اصليترين عامل آلودگي هواي كلانشهرها به خصوص شهر تهران است، همه ساله در مواقع اضطرار آلودگي هوا، شهر براي دمي تنفس و آسايش به تعطيلات ميرود و تردد شهروندان در شهر ممنوع ميشود. اين در حالي است كه خودروهاي فرسوده با خطي از دوده و آلودگي بيهيچ قيد و شرطي در شهر تهران تردد ميكنند. خودروهايي كه رد سياهي دود اگزوزشان كيلومترها نقشنگاري ميكند.
در ميان انبوه خودروهايي كه قصد جان هواي پايتخت را كردهاند مينيبوسهاي فرسوده به عنوان يكي از مهمترين عوامل توليدكننده آلودگي هواي تهران همچنان در خيابانهاي پايتخت تردد ميكنند. اين در حالي است كه استفاده از مينيبوسهاي فرسوده در تمام دنيا منسوخ شده است.
براساس تحقيقات و آزمايشهاي انجام شده بر تعدادي از مينيبوسهاي فعال، مجموع ميزان آلودگي توليدشده شامل مونوكسيدكربن، تركيبات آلي فرار بدون متان، اكسيدهاي نيتروژن، دياكسيد گوگرد و ذرات معلق در مينيبوسهاي بنز كه عمر بالاي پنج سال دارند، 23 هزار و 67 ميليگرم در هر كيلومتر و مينيبوسهاي فيات با عمر بالاي پنج سال، 26 هزار و 662 ميليگرم در هر كيلومتر است. ضمن اينكه مينيبوسهاي ايويكو با عمر زير پنج سال نيز معادل 19 هزار و 308 ميلي گرم در هركيلومتر آلودگي توليد ميكنند. در حالي كه بر اساس مصوبه هيئت دولت سن فرسودگي مينيبوسهاي كشور هشت سال تعيين شده است، تمامي مينيبوسهايي كه در سطح پايتخت تردد ميكنند عمري بالاي 20 تا 25 سال دارند.
در شرايطي كه اكنون 1100 دستگاه مينيبوس فرسوده با عمر بالاي 20 سال در شهر تهران حركت ميكنند و از آنجايي كه تردد مينيبوسهاي فرسوده در شهر تهران سه برابر مينيبوسهاي نو هوا را آلوده ميكند، خروج و نوسازي آنها از چرخه حمل و نقل عمومي امري ضروري است. اين در حالي است كه تاكنون عزمي جدي براي رفع مشكل آلايندگي مينيبوسهاي فرسوده و خروج آنها از چرخه حمل و نقل و جايگزيني آنها وجود نداشته است و گويي ديگر عزمي هم وجود ندارد.
بودجه نوسازي ناوگان حمل و نقل عمومي
قطره چكاني است
كمالالدين پيرمؤذن عضو فراكسيون محيط زيست مجلس شوراي اسلامي با اعلام اينكه به دليل محدوديتهاي درآمدي دولت، بودجه نوسازي ناوگان حمل و نقل عمومي به صورت قطرهچكاني است، گفت: با توجه به مشكلات دولت، بين آنچه هست و آنچه بايد باشد، فاصله زيادي وجود دارد اما ترديدي نيست كه آينده خوبي در انتظار ناوگان حمل و نقل عمومي است.
وي افزود: برنامهريزيهاي انجام شده براي واردات خودروهاي هيبريدي از هدفگذاريها اميدواركننده است كه با رفع محدوديتهاي بين المللي و آماده كردن زيرساختها، تحول بزرگي در نوسازي ناوگان ايجاد خواهد كرد. وي با اشاره به اينكه مردم تهران با وجود تكاليف قانوني دولت، به خاطر بيمهريهاي دولت قبل نسبت به شهرداري تهران، مورد بيمهري قرار گرفتند، اظهار كرد: در دولت قبل، ناوگان حمل و نقل عمومي و مترو نه تنها از حمايت كامل، بلكه حتي از حمايت نسبي هم برخوردار نبودند.
پيرمؤذن با بيان اينكه دولت يازدهم مبارزه با بمباران بحرانهاي محيط زيستي را در كانون توجه و در اولويت برنامههاي خود قرار داده، تصريح كرد: به اين منظور پيگيريهاي خوبي در زمينه كاهش آلودگي هوا از طريق نوسازي ناوگان و اعطاي تسهيلات از محل صرفهجويي در مصرف سوخت انجام شده و در مجموع، سمت و سوي جهتگيريها به طرف نوسازي ناوگان است.
فرسودگي ناوگان اتوبوسراني باعث كاهش استقبال مردم ميشود
از سوي ديگر يك عضو كميسيون عمران مجلس شوراي اسلامي با تأكيد بر اينكه وضعيت ناوگان حمل و نقل عمومي يكي از شاخصهاي اصلي براي ارزيابي توسعه در هر كشور محسوب ميشود كه بايد نگاه ويژهاي نسبت به آن داشت، گفت: مشكل اصلي حمل و نقل عمومي، مسئله زيرساختهاي موجود و ظرفيت فضاي شهر و معابر شهري است كه متناسب با اين ميزان خودرو، طراحي و ساخته نشده است. نبي الله احمدي افزود: به عنوان مثال طراحي شهر تهران مانع از آن است كه خطوط اتوبوسراني تندرو در مسيرهاي مختلف آن ايجاد شود و به همين جهت مردم ناگزير به استفاده از وسايل نقليه شخصي ميشوند. وي با اشاره به اهميت توجه به كيفيت خودروهايي كه در ناوگان حمل و نقل عمومي به كار گرفته ميشوند، اظهار كرد: وضعيت كيفي وسايل نقليه همگاني از حساسيت ويژهاي برخوردار است تا با جلب رضايت عمومي بتوانند شهروندان را به استفاده از ناوگان حمل و نقل عمومي تشويق نمايند. نماينده مردم داراب و زريندشت در مجلس شوراي اسلامي در پايان با تأكيد بر اينكه عدم كيفيت و نامناسب بودن خودروهاي حمل و نقل عمومي مردم را به سمت استفاده از خودروهاي شخصي سوق ميدهد، خاطرنشان كرد: با ادامه روند فرسودگي ناوگان اتوبوسراني، استقبال از اين وسيله نقليه عمومي به تدريج كاهش خواهد يافت.
