جلسه روز سهشنبه مجلس شوراي اسلامي تفاوت بسياري با جلسات گذشته داشت و علت آن هم حضور وزير امور خارجه كشورمان آن هم در صحن علني و نه غير علني مجلس بود.
طي اين جلسه وزير امور خارجه كشورمان به همراه علي اكبر صالحي رئيس سازمان انرژي اتمي به ارائه گزارش پيرامون جمعبندي مذاكرات هستهاي به منتخبان ملت پرداخته و به سؤالات آنها پاسخ دادند.
محمدجواد ظريف وزير امور خارجه كشورمان در ابتداي سخنان خود با تأكيد بر اينكه هيچ يك از نيازهاي كشور به واسطه اين محدوديتها تعطيل نخواهد شد، افزود: اينها نظارتهايي است كه پس از بررسيهاي گسترده كارشناسي، امكان سوءاستفاده از آنها وجود ندارد و اطلاعات مخل امنيت كشور را در دسترس بيگانگان قرار نميدهد.
وزير امور خارجه اظهار داشت: حالا بايد ببينيم علاوه بر تثبيت عزت و اقتدار جمهوري اسلامي ايران ستانده عملي ما در عرصه مذاكرات چيست؟ بزرگترين دستاورد ما، مهر تأييد شوراي امنيت بر غنيسازي در ايران است كه اصولاً چنين امري در تاريخ 70 ساله شوراي امنيت بيسابقه است.
ظريف اضافه كرد: شوراي امنيت در شش قطعنامه خود كه همگي تحت فصل هفتم منشور صادر شده است، برنامه غنيسازي ايران را به عنوان تهديدي عليه صلح و امنيت بينالمللي شناسايي و ممنوع كرده بود. حال همان شوراي امنيت با تصويب قطعنامهاي كه در كليات خود تحت فصل هفت نيست، نه تنها برنامه هستهاي ايران و از جمله غنيسازي را به عنوان يك برنامه مشروع و قانوني پذيرفت بلكه همه كشورها را تشويق كرد كه براي توسعه آن با ايران همكاري كند و از آن مهمتر اينكه حتي آينده تجاري صنعتي برنامه غنيسازي ايران را نيز به رسميت شناخت.
وي افزود: برنامه غنيسازي ايران بدون يك روز توقف ادامه خواهد يافت و جمهوري اسلامي ايران بر اساس يك طرح مدون و دقيق علمي و فني در هشت سال نخست برنامه جامع اقدام مشترك، با پذيرش برخي محدوديتها، نه تنها برنامه هستهاي خود را از ديدگاه بينالمللي تثبيت ميكند بلكه تمام پايههاي علمي و كاربردي لازم را با يك برنامه تحقيق و توسعه پيشرفته براي حركت به سمت غنيسازي صنعتي و تجاري با بهرهبرداري از بهترين و پيشرفتهترين سانتريفيوژهاي خود و در اقتصاديترين شكل و با بالاترين بهرهوري برقرار خواهد ساخت و نه تنها از تمام دانشمندان غيور ايراني بهره خواهد گرفت بلكه از پيشرفتهترين دستاوردهاي علمي جهان نيز بهرهمند خواهد شد.
وزير امور خارجه اظهار داشت: نهايتاً در يك طراحي علمي و كارشناسي 15 ساله به ظرفيتي خواهد رسيد كه براي پنج نيروگاه هستهاي كافيست. اينها امتيازاتي است كه براي بسياري از كشورهاي دنيا يك آرزوي دستنيافتني است.
وزير امور خارجه اظهار داشت: ما هيچگاه ادعا نكرده و نميكنيم كه برنامه جامع اقدام مشترك، كاملاً به نفع ايران است. باز تأكيد ميكنم كه مذاكره اصولاً يك بده بستان است و تا زماني كه هر دو طرف به ميزان قابل توجهي از خواستههاي خود نرسيده باشند هيچ توافقي شكل نميگيرد. مسلماً ما براي رسيدن به خواستههاي خود در حوزه محدوديتها و نظارتها انعطاف و نرمشهايي داشتهايم اما اين انعطافها همگي هدفمند و با محاسبه كافي صورت گرفته است. همچون كشتيگيري كه در مثال حكيمانه رهبر معظم انقلاب براي برنده شدن در مسابقه، در زمان و مكان مناسب براي تثبيت امتيازهاي بزرگتر، دست به دادن امتيازهاي كوچكتر ميزند. ظريف با اشاره به مسئله تحريمها گفت: تحريمهاي اقتصادي و مالي در حوزههاي بانكي، مالي، نفتي، گازي، پتروشيمي، تجاري، بيمه و حل و نقل كه به بهانه برنامه هستهاي توسط اتحاديه اروپايي و امريكا وضع شده است در ابتداي توافق به طور كامل لغو و متوقف خواهد شد. ظريف تصريح كرد: دهها ميليارد دلار از درآمدهاي نفتي و ساير درآمدهاي ايران كه در چند سال گذشته به دليل تحريمهاي ظالمانه و غيرقانوني ايالات متحده امريكا در خارج از كشور مسدود شده است، به خزانه اين مرز و بوم باز خواهد گشت.
وي ادامه داد: محدوديت فروش نفت ايران منتفي ميشود و بار ديگر صادرات فرش و خشكبار ايران در بازار جهاني پا خواهد گرفت، نقل و انتقالات و خدمات مالي، بانكي و بيمه و خدمات پيامرساني مالي، سوئيفت، فاينانس و خدمات مربوط به تجارت با ايران و وامهاي بلاعوض و ترجيحي، فلزات گرانبها، الماس، اسكناس، نرم افزار، صنايع نفت و گاز و پتروشيمي، صنايع كشتيسازي و صنعت حمل و نقل و ديگر صنايع كشور از زير تحريمهاي ظالمانه خلاص ميشوند و صادرات و واردات و تأمين تجهيزات سرمايهگذاري در اين حوزهها آزاد خواهد شد.
وي همچنين افزود: بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران، كشتيراني جمهوري اسلامي، نفت ايران، شركت ملي نفتكش و شركتهاي تابعه، ايران اير و ساير نهادها، بانكها و مؤسسات كشورمان و در مجموع حدود 800 شخصيت حقيقي و حقوقي ايراني از شمول تحريمها خارج خواهند شد.
وزير امورخارجه تأكيد كرد: دسترسي بيشتر ايران به حوزههاي تجاري، فناوري، مالي و انرژي تسريع خواهد شد و براي اولين بار امريكا ممنوعيت فعاليت شعبات خارجي شركتهاي امريكايي در ايران را لغو خواهد كرد.
ظريف ادامه داد: نيروگاه هستهاي، رآكتورهاي تحقيقاتي مدرن همراه با فناوريهاي مربوطه توليد سوخت هستهاي از جمله سوختهاي جديد، تحقيق و توسعه روي فناوريهاي پيشرفته هستهاي و بسياري از حوزههاي ديگر، حوزههايي نه تنها ممنوع بلكه حوزههاي همكاري با ايران اعلام شده است.
وي ادامه داد: بهعلاوه، روز گذشته تمامي قطعنامههاي شوراي امنيت عليه برنامه هستهاي ايران لغو شد و تنها برخي محدوديتها به جاي ممنوعيتهاي قبلي طي يك سند ضميمه قطعنامه كه از سوي 5+1 صادر شده است، اعمال شد كه نه تنها در مقايسه با تحريمهاي گذشته موشكي و تسليحاتي ناچيز است، بلكه پس از ماهها مذاكره توانستيم تثبيت كنيم كه اين محدوديتها حتي جزئي از توافق ما با 5+1 يا به عبارتي ديگر برجام به حساب نميآيد و لذا رعايت نشدن آنها به معني نقض توافق نيست.
وزير امور خارجه تصريح كرد: بندهاي تند و الزامآور قطعنامه 1929 مبني بر ممنوعيت فعاليت موشكي كشورمان همراه با وظيفه كشورها براي ممانعت از آن و سازوكار عريض و طويل راستيآزمايي و پيگيري مندرج در 1929 به يك درخواست غير الزامآور براي خودداري از فعاليت در حوزه موشكهاي بالستيك كه براي توانمندي حمل سلاحهاي هستهاي طراحي شدهاند كه با توجه به اينكه جمهوري اسلامي ايران هيچگاه به دنبال آن نبوده و نخواهد بود در برنامه موشكي ما تأثيري نخواهد داشت.
ظريف افزود: همچنين تحريم شديد تسليحاتي ايران لغو و با برخي محدوديتها جايگزين شد به نحوي كه امكان واردات يا صادرات اقلام دفاعي به صورت موردي فراهم ميشود. اين مورد نيز منحصر به ضميمه قطعنامه است و رعايت نشدن آن تأثيري بر برجام نخواهد داشت.
وزير امور خارجه اظهار داشت: ممنوعيت خريد اقلام حساس با كاربرد دو منظوره لغو و تأمين نيازهاي ايران از طريق كميسيون مشتركي كه ايران نيز يكي از اعضاي 7 يا 8 گانه آن است، تسهيل خواهد شد. به علاوه به دنبال مذاكرات نفسگير، تأمين نيازهاي دفاعي حتي از اين مراحل نيز مستثني شده است.
ظريف خاطرنشان كرد: زماني به اهميت اين تغييرات اساسي و ماهوي نسبت به قطعنامههاي سابق پي خواهيد برد كه توجه كنيد تنها تا چند ماه قبل، اكثريت اعضاي 5+1 و شايد همه آنها، به دنبال حفظ تمامي تحريمهاي 35 گانه اشاعهاي، تسليحاتي و موشكي با حفظ عبارات خطرناك در شش قطعنامه قبلي بودند ولي با مقاومت و منطق محكم فرزندان مردمي انقلابي ايران، به اين حد، آن هم خارج از چارچوب توافق رضايت دادند.
وي ادامه داد: البته ما مواضع خود را در اين موارد به صورت شفاف و صريح در بيانيه جمهوري اسلامي ايران كه روز گذشته پس از تصويب قطعنامه صادر و با عنوان سند شوراي امنيت ثبت شد، انعكاس داديم.
وزير امور خارجه اظهار داشت: شاخصه يك توافق خوب از نظر همه ما، رعايت خطوط قرمز و چارچوبهاي اصلي ترسيمشده از سوي مقام معظم رهبري است. وي افزود: تحريمهاي اقتصادي و مالي مرتبط با موضوع هستهاي به طور كامل و در روزي كه به عنوان روز توافق شناخته خواهد شد، لغو و در روز اجرايي شدن، عملاً به صورت اتوماتيك و خودكار برداشته ميشود. تحريم تسليحاتي و موشكي به شكلي كه اشاره كردم از ابتدا به محدوديت تبديل شده و بعد از مدت معيني برداشته خواهد شد و نقض اين تحريمها نقض توافق نخواهد بود.
ظريف خاطرنشان كرد: در رابطه با خط قرمز رعايت امنيت و حرمت اماكن نظامي و دانشمندان در توافق امضا شده اخير بين ايران و آژانس براي حل و فصل موضوعات باقيمانده كه با نظارت دبيرخانه شوراي عالي امنيت ملي انجام شد به گونهاي اقدام شده است كه تمامي ملاحظات ايران رعايت خواهد شد.
وي ادامه داد: در آينده نيز اين نظارتها طبق روشهاي معمول بينالمللي در قالب پروتكل الحاقي خواهد بود و در برجام به صراحت ذكر شده كه درخواستها با درنظر داشتن حقوق حاكميتي ايران و در حداقل ضرورت خواهد بود و هدف دخالت در فعاليتهاي نظامي يا ديگر فعاليتهاي مرتبط با امنيت ملي ايران را دنبال نميكند.
ظريف افزود: در بحث دوران محدوديتها، تأكيد بر خط قرمز مقام معظم رهبري مبني براينكه محدوديت غنيسازي و به ويژه تحقيق و توسعه بايد زير 10 سال باشد، اصليترين محور مورد اختلاف و از دعواهاي عمده در آخرين دورههاي مذاكره بود كه تا آخرين لحظات نيز ادامه يافت. نهايتاً همانطور كه در متن برجام مشاهده ميشود، دوره هشت ساله براي محدوديت برنامه غنيسازي و تحقيق و توسعه صراحتاً ذكر شده است و پس از آن برنامه ايران سير طبيعي خود به سمت تجاري و صنعتي شدن را با يك شيب معقول طي خواهد كرد.
ظريف اظهار داشت: دو مورد كه با سر و صداهاي زياد از سوي كاخ سفيد به عنوان محدوديتهاي 20 و 25 ساله مطرح ميشود، محدوديت نيست كه خلاف خطوط قرمز تعيين شده باشد بلكه صرفاً اقدامات شفافيتساز مانند نظارت بر معادن است كه پس از بررسي كارشناسانه نه تنها مشكلي براي كشور ايجاد نميكند بلكه از بسياري از اتهامات در آينده كه ميتواند به درخواستهاي غيرمنطقي براي دسترسي منجر شود نيز جلوگيري خواهد كرد.
وي افزود: در رابطه با خطوط قرمز مربوط به فردو، شش زنجيره سانتريفيوژ يعني هزار و 44 ماشين با تمامي زيرساختها در فردو باقي خواهند ماند كه از اين ميان دو زنجيره به فعاليت بدون گاز ادامه خواهند داد و چهار زنجيره با تمام امكانات در جاي خود باقي خواهند ماند. در اين زمينه نيز خطوط قرمز تا حد ممكن رعايت شده و به مقام معظم رهبري نيز گزارش شده است. وزير امور خارجه اظهار داشت: در مورد خطوط قرمز درباره اراك ميتوان گفت كه به لطف الهي تمامي خطوط قرمز به طور كامل رعايت شده است. نخست اينكه ماهيت آب سنگين اراك در جريان مدرنسازي به طور كامل حفظ خواهد شد و بدين منظور طراحي مفهومي رآكتوري جديد توسط دانشمندان كشورمان صورت گرفته و عيناً ضميمه توافق شده است. ثانياً در ضميمه 5 كه مربوط به جدول زمانبندي است صراحتاً قيد شده كه هر اقدامي در اراك براي خروج قلب رآكتور پس از انجام توافق بين ايران و چين و ديگر اعضاي علاقهمند به گروه 1+5 صورت خواهد گرفت تا اين نگراني مقام معظم رهبري نيز مدنظر قرار گرفته باشد. مجوز اين اقدام كه قبل از اين داراي يك ممنوعيت شديد در قطعنامههاي قبلي شوراي امنيت بود براساس ماده 41 منشور ملل متحد در قطعنامهاي كه ديروز صادر شد، داده شده است.
ظريف خاطرنشان كرد: شايد بعضيها نگران باشند كه چرا چندين بار ماده 41 در قطعنامه ديروز ذكر شده. تمامي مواردي كه در ماده 41 ذكر شده، براي رفع تحريمها و مقررات مربوط به آنها و به ويژه مقررات مربوط به رفع تحريمها از روز توافق يعني روز گذشته است و بر اين اساس از ديروز امكان خريد و فروش اورانيوم توسط ايران يا امكان بازسازي اراك فراهم ميشود و حتي ناچار نيستيم منتظر روز اجرايي شدن بمانيم. عزيزان اين امتيازها را به ضرر خود ما تفسير نكنند.
وي افزود: برخلاف خواسته و اصرار دائمي طرف مقابل، هيچ يك از سانتريفيوژها و زيرساختهاي آنها از كشور خارج يا منهدم نميشوند. قلب اراك نيز پس از خروج، در كشور نگهداري خواهد شد.
وزير امور خارجه اظهار داشت: خط قرمز بعدي، خودداري از پذيرش بازرسي يا قبول ممنوعيت در حوزه صنايع دفاعي و موشكي بود كه به صورت كامل در توافق حاصل شده و حتي در قطعنامه شوراي امنيت نيز به صورت قابل قبولي تأمين شده و به محضر مقام معظم رهبري نيز گزارش شده است.
ظريف خاطرنشان كرد: با مقاومت بسيار شديد تيم مذاكرهكننده، طرف مقابل خواستههاي اوليه خود براي نظارت و راستيآزمايي بر برنامه موشكي و تستهاي موشكي را به طور كامل كنار گذاشت. در قطعنامه 2231 ممنوعيت شديد هر گونه برنامه موشكي ايران از يك اقدام اجباري قابل پيگرد و حتي قابل پيشگيري با اقدامات قهرآميز ذيل فصل هفتم منشور ملل متحد در قطعنامه 1929 خارج شد و به يك محدوديت غيرالزامآور تبديل شده و كليه ساز و كارهاي نظارتي كه تا روز قبل از توافق برجام بر حفظ آنها اصرار داشتند حذف شده است.
وي افزود: من، دوستان و كارشناسان را دعوت ميكنم كه فقط براي يك بار بند 9 اجرايي و بند ماقبل آخر مقدماتي 1929 را با دقت مطالعه كنند و آن را با بند 3 ضميمه 2 قطعنامه 2231 مقايسه كنند. آن زمان متوجه خواهند شد كه چه تحول مهمي در اين زمينه اتفاق افتاده است.
وزير امور خارجه اظهار داشت: همچنين نحوه اشاره به موشكهاي بالستيك به صورت محتوايي دگرگون شده و به جاي عبارت «موشكهاي بالستيك داراي قابليت حمل سلاح هستهاي» كه در همه قطعنامههاي قبلي و حتي قطعنامههاي كلي شوراي امنيت مثل قطعنامه 1540 و 1887 ذكر شدهاند در چند روز آخر با تلاش خدمتگزاران شما به عبارت «موشكهاي بالستيك كه براي قابليت حمل سلاح هستهاي» طراحي شدهاند، تبديل شده است.
ظريف خاطرنشان كرد: همانگونه كه در بيانيه آوردهايم، توانمنديهاي نظامي ايران از جمله موشكهاي بالستيك منحصراً براي دفاع مشروع هستند. اين تجهيزات براي قابليت حمل سلاحهاي هستهاي طراحي نشدهاند و بنابراين خارج از حيطه و صلاحيت قطعنامه شوراي امنيت و پيوستهاي آن است. وي ادامه داد: به علاوه موضوع موشك و خريد و فروش سلاح، صراحتاً خارج از توافق و تنها جزئي از قطعنامه است كه عدم اجراي آن، تخلف از توافق محسوب نخواهد شد. اين امر در متن برجام تصريح شده و در بيانيه جمهوري اسلامي ايران نيز آن را توضيح دادهايم كه جمهوري اسلامي ايران تفاهم مشترك و توافق صريح همه شركتكنندگان در برجام را مورد تأكيد قرار ميدهد كه بر مبناي آن مفاد قطعنامه 2231 شوراي امنيت در تأييد برجام به مثابه مفاد برجام نبوده و به هيچ وجه نميتواند اجراي برجام را تحت تأثير قرار دهد. وي افزود: قطعنامه روز گذشته شوراي امنيت حاصل بده بستان زياد است ولي برجام را مورد تأييد قرار داده و بدين وسيله برنامه غنيسازي ايران را مورد شناسايي قرار ميدهد. اين يك قطعنامه منحصر به فرد در تاريخ شوراي امنيت به شمار ميرود كه داراي ويژگيهايي است.
وزير امور خارجه اظهار داشت: اين براي نخستين بار در تاريخ شوراي امنيت است كه كشوري با مذاكره و بدون جنگ يا تسليم و بدون اجراي الزامات 6 قطعنامه فصل هفتمي منشور از زير بار تحريمها و نهايتاً از زير بار نظارت شوراي امنيت آزاد ميشود. برخلاف 6 قطعنامه قبلي، اين قطعنامه تحت ماده 25 منشور و نه تحت ماده 41 از فصل 7 صادر شده است.
ظريف اضافه كرد: البته به دليل اعمال تحريمها در قطعنامههاي قبلي ذيل ماده 41 لغو آنها و مقررات مربوط به لغو آنها لاجرم بايد در قالب ماده 41 در متن قطعنامه شكل گيرد اما اين بدان معنا نيست كه برنامه هستهاي ايران ذيل فصل 7 و ماده 41 به عنوان تهديدي عليه صلح و امنيت بينالمللي به شمار رود و همانطور كه در بند 7 مقدمه قطعنامه آمده است اين قطعنامه نمايانگر يك تغيير بنيادين در رويكرد شوراي امنيت نسبت به جمهوري اسلامي ايران است. وي افزود: مجدداً براي نخستين بار در تاريخ شوراي امنيت است كه كشور هدف در تدوين قطعنامه مورد مشورت و مذاكره قرار گرفته است. چنين اقدامي در تاريخ شوراي امنيت سابقه ندارد.
وزير امور خارجه اظهار داشت: با ضميمه شدن برجام و قطعنامه شوراي امنيت، اين شورا رسماً برنامه هستهاي و غنيسازي ايران را عليرغم همه قطعنامههاي گذشته خود ميپذيرد و بر آن تأكيد ميكند. ديگر چيزي به نام تحريم در قطعنامه وجود ندارد حتي در ضميمه آن. آن دسته از تحريمهاي غيراقتصادي و مالي هم كه قرار بود در فاصله معقولي لغو شوند تنها به برخي محدوديتهاي موقت تبديل شده است كه تاريخ انقضا دارد و هيچ سازوكاري براي ضمانت اجرايي آن همچون كميته تحريم و پانل كارشناسي كه در قطعنامههاي گذشته ايجاد شده بود ديگر وجود نخواهد داشت. فيالواقع قطعنامه جديد، رژيم تحريمي شوراي امنيت را در كل برميچيند.
ظريف خاطرنشان كرد: نكته مهم ديگر كه در يكي دو روز گذشته به صورت ناقص و حتي مخاطرهآميز مطرح شده و بايد اصلاح شود و من اينجا مجدداً تكرار ميكنم اين است كه به صراحت برنامه جامع اقدام مشترك يا همان برجام بين مفاد قطعنامه و مفاد برجام تفكيك قائل شده و قطعنامه را جزئي از برجام نميداند و لذا نقض احتمالي قطعنامه را نقض برجام محسوب نميكند. وزير امور خارجه كشورمان اظهار داشت: نهايتاً قطعنامه 2231 داراي يك نقشه كامل راه از ابتدا تا انتهاست و همه گامها تا زمان حتي لغو خود و خاتمه بررسي در شوراي امنيت را پيشبيني كرده است. به عبارت ديگر اين آخرين قطعنامه شوراي امنيت در خصوص موضوع هستهاي ايران خواهد بود و به همين دليل است كه برخي مفاد آن پيچيده يا حتي براي برخي از افراد نگراني ايجاد كرده است. ظريف خاطرنشان كرد: من از دوستان تقاضا ميكنم كه به تلاشها و دست و پا زدن برخي كشورها براي جلوه دادن شكل ديگري از اين وضعيت توجه نكنند. قطعنامه صريح است نامهها بيارزش.
وي افزود: يكي از موضوعات، بحث برگشتپذيري تحريمها و به عبارت ديگر بازگشت قطعنامههاي قبلي است. اولاً لازم است توجه شود كه بازگشتپذيري كه صرفاً در قطعنامه مطرح نشده و موضوع بازگشتپذيري يكي از موضوعات برجام است كه در دو صفحه آخر آن آمده و يك وضعيت دوطرفه است كه جمهوري اسلامي به همان ميزان از آن ميتواند بهرهمند شود و از نگرانيهاي جمهوري اسلامي بكاهد البته چون قطعنامه با تحريمها سر و كار دارد كه در قبل عليه ما وضع شده بودند و اين قطعنامه آنها را رفع ميكند به ناچار بحث بازگشتپذيري در قطعنامه با تحريمها سر وكار دارد اما اين بدان معنا نيست كه بازگشتپذيري منحصر به تحريمها باشد.
وزير امور خارجه اظهار داشت: در روند مكانيزم و سازوكار بازگشتپذيري روند جدي و قابل توجه و نسبتاً زمانبري تعيين شده كه اين اقدام را از امكان بهانهگيري توسط اعضا مصون ميدارد. ظريف خاطرنشان كرد: نهايتاً جمهوري اسلامي ايران اعلام كرده است كه در قطعنامه به آن اشاره شده در صورتي كه به هر دليلي تحريمهاي شوراي امنيت به شكل كامل يا ناقص بازگردد جمهوري اسلامي خود را موظف به اجراي تعهدات داوطلبانه خود در برجام نخواهد كرد. در متن بيانيه جمهوري اسلامي ايران آمده است كه دراين صورت جمهوري اسلامي ايران نسبت به همكاري خود با آژانس بينالمللي انرژي اتمي تجديد نظر خواهد كرد.
با دسترسي به ماشين IR8 در 8 سال آينده ميتوان يك ميليون سو توليد كرد
علي اكبر صالحي رئيس سازمان انرژي اتمي هم در ادامه جلسه علني طي سخناني در صحن علني مجلس شوراي اسلامي در بخشي از سخنان خود با اشاره به محدود شدن تحقيق و توسعه در صنعت هستهاي افزود: در زمينه تحقيق و توسعه مختصر محدوديتي را پذيرفتيم اما اساسي نيست كه كل تحقيق و توسعه را بر هم بزند. امروز ايران روي سانتريفيوژهاي IR1- IR2- IR2M- IR4- IR6- IR6S و IR8 كار خواهد كرد و اين محدوديت غيرآزاردهنده است. وي تصريح كرد: برخي ميگويند در اين 10 سال محدوديت ماشينهاي نسل 8 ما قديمي ميشود، در صورتي كه اصولا IR8 هشت سال طول ميكشد كه تازه تبديل به يك ماشين قابل استفاده تجاري شود و به توليد انبوه برسد. ماشين IR6 و IR8 ماشينهاي آينده ايران خواهند بود. صالحي با بيان اينكه سايت هستهاي نطنز جاي 50 هزار ماشين سانتريفيوژ را دارد، افزود: ايران اگر در هشت سال آينده به ماشين IR8 با ظرفيت 20 سو دسترسي پيدا كند ميتواند يك ميليون سو را توليد كند.
صالحي با تأكيد بر اينكه اينگونه نيست كه ما هر روز بخواهيم به دنبال سانتريفيوژ جديد برويم، گفت: شركت يورنكو از سال 1960 تا 2005 يعني 45 سال كلاً روي شش ماشين كار كرده و سه تا از اين ماشينها را در طول اين 45 سال به كار گرفته است. بايد توجه داشت يورنكو بزرگترين شركت غنيسازي جهان است. وي ادامه داد: روسيه از سال 1955 تا 2005 يعني طي 50 سال روي هشت نسل ماشين كار كرده كه فقط نسل 5 و 8 را به كار گرفته است در حالي كه ما اكنون روي هفت الي هشت نسل سانتريفيوژ كار ميكنيم. رئيس سازمان انرژي اتمي با تأكيد بر اينكه برنامه ما بيشتر تمركز روي IR6 و IR8 است، گفت: تحقيق و توسعه با دورانديشي، جديت، هزينه و فايده و تجاريسازي در حال پيشروي است.
صالحي تأكيد كرد: اين محدوديت را پذيرفتهايم كه تا حدود 10 و 11 سال زنجيره ما حدود 30 تايي باشد و از سال 11 به بعد زنجيرههايي خواهد بود كه فرايند نيز اندازهگيري شود، براي همين است كه پس از سال هشتم شروع به توليد ماشينهاي IR8 و IR6 ميكنيم و در اين برجام نيز آمده. از انتهاي سال هشتم، ما 200 ماشين IR8 و 200 ماشين IR6 توليد خواهيم كرد و بعد از سال دهم يعني در شروع سال يازدهم توليدات را بالا ميبريم.
رئيس سازمان انرژي اتمي در پاسخ به اين پرسش كه در اين توافق آمده كه ايران براي 15 سال حق ندارد رآكتور آب سنگين بسازد، اظهار داشت: ما فعلا بايد رآكتور آب سنگين اراك را كامل كنيم چون يك پروژه بزرگ و افتخارآميز است كه با بازطراحي آن يكي از بهترين رآكتورهاي تحقيقاتي جهان راهاندازي خواهد شد و قريب به پنج الي شش سال طول ميكشد اين رآكتور به سرانجام برسد. وي تأكيد كرد:چه ضرورتي دارد كه با وجود رآكتور تحقيقاتي اراك كه همه چيز در آن ديده شده است، ما سراغ ساخت يك رآكتور تحقيقاتي ديگري برويم؟
در فردو ميتوانيم 50 هزار ماشين نصب كنيم
وي ادامه داد: ما بعد از پنج، شش سال رآكتور اراك را خواهيم داشت و كار تحقيقاتي روي آن انجام ميدهيم و بعد از اين شش سال، 9 سال بعد رآكتور بعدي را براي خودمان يا جاي ديگر ميتوانيم طراحي كنيم بنابراين بنده اين را به هيچ عنوان محدوديت تلقي نميكنم. صالحي تصريح كرد: آيا ميدانيد توليد رآكتور چقدر هزينه دارد؟ همين رآكتور اراك اگر به سرانجام برسد و اگر بخواهيم مشابه آن را از بازار بينالمللي بخريم حدود يك ميليارد دلار قيمت دارد. ما كه نميتوانيم رآكتور را براي اينكه فقط نشان دهيم ميتوانيم بسازيم توليد كنيم بلكه بايد يك توجيه علمي و هزينه فايده داشته باشد.
در اين هنگام لاريجاني اظهار داشت: سؤال شده براي 15 سال فردو غنيسازي نخواهد داشت. آيا اين محدوديت است؟
صالحي در پاسخ به لاريجاني گفت: الان فردو 17 كيلو در ماه و نطنز
دويست و اندي كيلو در ماه غنيسازي ميكند، يعني فردو در 12 ماه 200 كيلو و نطنز 2 تن. در حالي كه نياز ما حدود 30 تن است و اين فاصله اصلاً قابل مقايسه نيست. وي خاطر نشان كرد: فردو جايي است كه در نهايت خود 3 هزار ماشين ميتواند بگيرد و مطمئن نيستم به خاطر سقفش ميتواند ماشينهاي IR8 را نصب كند يا نه كه در اين صورت اين رقم به 1500 ماشين ميرسد. در حالي كه در نطنز ميتوانيم 50 هزار ماشين نصب كنيم.
قلب اراك نيز پس از خروج، در كشور نگهداري خواهد شد.(شما که میگفتی هیچ چیزی تعطیل نمیشود). وای از اینهمه ... 
