در رابطه با مسائل اجتماعي هميشه دو رويكرد وجود دارد؛ يكي پنهان كردن مسئله و برخوردهاي انتظامي و ديگري آگاه كردن مردم يعني مقدمهاي بر چيزي كه مردم را به فكر وادار كند. مسائل اجتماعي، بدون آگاهي و آموزشهاي مناسب قابلحل نيست. هرچند اين مسائل صد در صد حل نميشود اما بايد آثار در جامعه به اندازهاي كم باشد كه قابل قبول جلوه كند.
در حوزه مبارزه با موادمخدر رويكرد اجتماعي كردن، راهحل بسيار مناسبي است. اما بايد به اين مسئله هم توجه داشت كه آگاهيبخشي به جامعه ميتواند دو لبه بوده و جنبه منفي هم داشته باشد. بنابراين شيوه آموزش در اين حوزه بسيار مهم و حساس است. نبايد در اطلاعرساني افراط و تفريط وجود داشته باشد. زيرا افراط در آن باعث به وجود آمدن نگراني در جامعه ميشود. پس تبليغات به سمتي نرود كه جامعه در حال حمله به معتاد باشد. هر چقدر بزرگنمايي بيشتر باشد، مشكلات مصرف موادمخدر غيرباور و مانند فيلمهاي سينمايي نمايشي ميشود.
از جمله آموزشها آگاهسازي در مورد عوارض موادمخدر است. آموزش به معناي انجام دادن فعل مصرف مواد نيست. زيرا اگر چگونگي مصرف، از كجا شروع ميشود و نوع مصرف كم خطرتر را به نمايش بگذاريم، احتمال دارد براي كساني كه دچار ناراحتي هستند، نوعي آموزش استفاده از موادمخدر باشد؛ يعني ناخواسته آنها را به سوي موادمخدر سوق داده و عامل ياددهي نحوه استفاده اين مواد شويم. آگاهيبخشي به جامعه بايد به گونهاي باشد كه آنها از خطرات مواد مخدر مطلع شوند و به فكر فرو روند و نگرش جامعه را تغيير دهد. از جمله نتيجه اين اطلاعرساني در فضاي آرام و بدون تشنج، تشويق و درمان خانوادهاي است كه در خانه يا در همسايگي خود معتادي دارد.
اگر بازگشت بهبوديافتگان به خوبي به تصوير كشيده شود، اين تصوير خود يكي از عوامل بازدارنده جوانان به اعتياد است. ضمن آنكه از بازگشت فرد بهبوديافته به سوي موادمخدر نيز جلوگيري ميكند. بنابراين به نظر ميرسد جلوگيري از گسترش اطلاعات بيهوده و مضر در جامعه هم ضروري است. در علم پزشكي هم بيماريهايي مانند آپانديس داريم كه احتمال دارد در بدن يك نفر بروز پيدا كند. اما اين مسائل پزشكي را آنقدر بزرگ نميكنيم كه فردي با كوچكترين درد فكر كند آپانديس دارد. يا اگر به آپانديس مبتلا شد، فكر كند زندگي به پايان رسيده است.
به نظرم رويكرد اجتماعي كردن مبارزه با موادمخدر بسيار خوب است اما نبايد آنقدر به آن سرعت دهيم و در شيب و سرازيري بيفتيم كه نتوان آن را مهار كرد. در رويكرد اجتماعي كردن مبارزه با موادمخدر با برنامهريزي دقيق و اطلاعرساني اصولي و به موقع ميتوان به جايگاه مطلوبي در اين زمينه رسيد.
*عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام
