انتشار خبر توافق ايران و قدرتهاي جهاني بر سر برنامه صلحآميز هستهاي كشورمان، مذاكرات روز گذشته مجلس شوراي اسلامي را تحت تأثير خود قرار داد. جايي كه رئيس و ساير نمايندگان مجلس محور اصلي سخنان خود را به موضوع اين توافقنامه اختصاص داده بودند.
در همين ارتباط، علي لاريجاني در نطق پيش از دستور خود، گفت: لازم ميدانم از زحمات مجدانه رئيسجمهور و وزير امور خارجه و رئيس سازمان انرژي اتمي و اعضاي تيم مذاكرهكننده قدرداني كنم كه در اين مدت نزديك به دو سال مذاكره در مقابل 5+1 مذاكرات سختي را به پيش بردند كه ميتواند در نوع خود كمنظير باشد.
وي افزود: در يك نگاه كلان اگر به تاريخ رفتار خشن و همراه با فشار شوراي امنيت در ساماندهي تحريمها نسبت به كشورهاي مختلف نظري افكنده شود اين دريافت حاصل ميشود كه كشورهاي تحت فشار تحريمها غالباً از بستر زمان با دقت و بهموقع استفاده نكردهاند لذا يا دچار وادادگي تأسفبار شدند يا حربه به دست حريفان زورگو دادند كه در لباس دفاع از ساختار سازمان ملل دست به خشونت بزنند.
نقش رهبر انقلاب در تأسيس دانش هستهاي
رئيس مجلس شوراي اسلامي اضافه كرد: اما تجربه نظام جمهوري اسلامي نشانگر هوشمندي در ديپلماسي بود كه توانست منطق خويش را در فناوري هستهاي به كرسي بنشاند و حريفان را وادار به پذيرش متن اصلي دانش صلحآميز هستهاي بومي خود كند و اين دستاورد گرانقدري در تاريخ اينگونه مناقشات خواهد بود.
لاريجاني اظهار داشت: اين توفيق ديپلماتيك در چند ركن اصلي استوار است و اگر اين دستاورد يك پيروزي است كه هست از آن خداوند است كه بار ديگر خداوند ملت ايران را پيروز ساخت، هدايتهاي ارزشمند رهبر معظم انقلاب كه با تشخيص بهموقع صحنه و ايجاد زمينه حلوفصل موضوع و ارشادات مستمر هم حركت ايجابي ديپلماتيك كشور را حمايت و هدايت كرد و هم در بزنگاهها به طرف مقابل هشدار لازم را داد كه از زيادهخواهي دست بردارد.
وي افزود: رهبري فرزانه انقلاب هم در تأسيس دانش هستهاي صلحآميز نقش يكه داشت و هم در ايجاد فضاي استقامت و ايستادگي در زمان خود كه لازم و ضروري بود و هم در حل و فصل موضوع در اين مرحله كه مسير مذاكرات با تدبير داهيانه ايشان سامان يافت، كه نمونه ديگري از پيروي سخن گهربار امام راحل است كه فرمود: پشتيبان ولايت فقيه باشيد تا كشور آسيب نبيند و ما صميمانه به خاطر رهنمودها و هدايتهاي ارزشمند رهبر عزيز در بيش از دو دهه فعاليت هستهاي كشور از ايشان سپاسگزاري ميكنيم. رئيس مجلس شوراي اسلامي اظهار داشت: ايستادگي و بردباري ملت در طول بيش از يك دهه و تشويق مسئولان به حفظ دستاوردهاي ملي كشور در زمينه دانش هستهاي پشتوانه عظيمي بود كه امروز در اين توافق بايد در مقابل اين هوشمندي ملت سر تعظيم فرود آورد. تأثير اين قدرت ايستادگي ملت به حدي بود كه يكي از مسئولان 5+1 پس از توافق اخير اذعان داشت در مقابل ايران نميتوانستيم ساختار تحريم را حفظ كنيم. لاريجاني اضافه كرد: بايد قدر اين صلابت ملت را كه همراه با دعاي خير آنان بود دانست و قدرشناسي واقعي از اين ظرفيت ملت به تلاش مجاهدانه در رفع مشكلات اقتصادي آنان است كه بايد اولويت نخست كار دولت و مجلس قرار گيرد و ميدان جديد حركت كشور را ميدان مسابقه در توسعه براي توليد و كار و تلاش سازيم تا معضل بيكاري و تورم علاج شود.
تمام تحريمهاي اقتصادي لغو ميشود
وي افزود: تلاش مخلصانه دانشمندان هستهاي كشور به ويژه شهداي بلند مقدار هستهاي و صد البته نقش همه شهداي بزرگوار انقلاب كه تلاش مجاهدانه آنان و روح منزه آن عزيزان انرژي قدرتمند در حقانيت و تحقق اين دستاورد ملي بود و با خلوص نيت به ارواح مطهر آنان درود ميفرستيم و از زحمات بيشائبه و ارزشمند آنان سپاسگزاري ميكنيم. همچنين از تلاشهاي همه دولتها و مسئولان هستهاي گذشته كشور قدرداني ميكنيم.
رئيس قوه مقننه اظهار داشت: در سطح كلي توافق همه اين تلاشها منجر به نتيجهاي شد كه كشورهاي قدرتمند هيچگاه حاضر به پذيرش آن نبودند و در قطعنامههاي مختلف و اظهارات سياسي آنان هميشه تعليق تمامي بخشهاي هستهاي ايران ذكر ميشد اما امروز مجبور شدند همگي نه تنها فناوري هستهاي صلحآميز ايران شامل غنيسازي، تحقيق و توسعه و آب سنگين را بپذيرند كه همكاري در توسعه آن را نيز در توافق ذكر كردند. لاريجاني خاطرنشان كرد: گرچه براي مدتي محدوديتهايي در توافق آمده است اما در ازاي آن همه تحريمهاي اقتصادي را لغو ميكنند و اين معنا هم در مقدمه توافق و هم در بخش رفع تحريمها با دقت كافي آورده شده است كه آمده اين برجام موجب لغو جامع تمامي تحريمهاي شوراي امنيت سازمان ملل متحد و همچنين تحريمهاي چندجانبه و ملي مرتبط با برنامه هستهاي ايران و نيز شامل گامهايي براي ايجاد دسترسي در حوزه تجارت، فناوري، مالي و انرژي خواهد شد. وي افزود: اينكه برخي از مسئولان كشورهاي 5+1 پس از توافق ادعا كردند لغو تحريمها تدريجي است احتمالاً آرزوهاي خود را بيان كردند چون متن توافق اين امر را نشان نميدهد يا مقصودشان تحريمهاي بخش اشاعهاي است كه نزد نظام جمهوري اسلامي و مطابق مصوبه مجلس شوراي اسلامي از ابتدا تمركزي بر اين امر نبود چراكه ما در كسب اين دانش هستهاي متكي به ديگران نبوديم و شايد شگرد اينگونه گردگويي براي مقابله با مشكلات دروني آنهاست.
رئيس مجلس شوراي اسلامي اظهار داشت: شعف و سرور دوستان ما در منطقه كه در پيامهاي خود پس از توافق ظهور داشت و خشم و غضب مسئولان رژيم صهيونيستي كه اختيار از كف دادهاند نشانگر اين معناست كه اين توافق توانست شروران منطقه را در انزوا قرار دهد همانگونه كه ميدان جديدي براي همكاري كشورهاي اسلامي و منطقه با جمهوري اسلامي باز كرد. لاريجاني اضافه كرد: توصيه ما به همه همسايگان و كشورهاي منطقه بهره جستن از اين ظرفيت سازنده است كه ميتواند بستر ارزشمندي براي ايجاد امنيت پايدار متكي بر اراده ملتها در منطقه باشد و همين جا لازم ميدانم از تلاشها و ابتكار عمل جناب سلطان قابوس تشكر كنم و ما هيچگاه نقشآفريني مثبت و سازنده دوستان خود را در منطقه فراموش نميكنيم. وي افزود: مقايسه مصوبه مجلس شوراي اسلامي با آنچه در كنگره امريكا در موضوع توافق صورت گرفت به خوبي روحيه مسئوليتپذيري در سطح ملي و هوشمندي در بهره جستن از زمان در حل و فصل يك موضوع مهم را نشان ميدهد كه كنگره امريكا مصوبه خود را دستاويز مناقشات داخلي خود قرار داد اما مجلس شوراي اسلامي با مصوبه خود چارچوب حركت رو به جلو را مدون ساخت و لازم ميدانم از همت ارزشمند و به موقع نمايندگان مجلس سپاسگزاري كنم.
رئيس مجلس شوراي اسلامي اظهار داشت: طبعاً اين توافق چه متن اصلي آن و چه ضمائم آن از اجزا و ريزهكاريهاي فني و حقوقي برخوردار است كه بايد در اين مرحله با دقت لازم مورد بررسي قرار گيرد، نمايندگان ملت در مسير گام قبلي با همان نگاه ملي و مثبت و سازنده به اين امر خواهند پرداخت و به زودي با حضور وزير امور خارجه هم در جريان كليت مذاكرات و هم متن اصلي قرار خواهيم گرفت.
لاريجاني خاطرنشان كرد: توصيه من به نمايندگان اين است كه ما در مرحله بررسي محتواي حقوقي و فني توافق نظير تدوين قانون اخير با تأني و كارشناسي در متن به پيش گام برداريم و نه اظهارات سياسي ديگران كه هر يك منشأ يا منشأهاي خاص دارد و نه قطعات غير پيوسته كه گاهي در رسانهها منعكس ميشود تا آنچه مصلحت ملت عزيز است محقق شود.
اعتراض به مجلس
همچنين الياس نادران نماينده مردم تهران در مجلس نيز در نطق مياندستور خود درباره مذاكرات خاطرنشان كرد: امروز پس از سالها مذاكرات هستهاي متني تنظيم و براي كشورها فرستاده شده است و مجلس هم در اين رابطه به برگزاري چند جلسه غيرعلني و دريافت اخباري رسانهاي از مسئولان اجرايي امضاي چند بيانيه و تصويب قانوني اكتفا كرده است. وي افزود: رهبري معظم انقلاب به استناد اصول متعدد قانون اساسي از جمله اصول 4، 57، 110، 112 و 176 آنچه را مصلحت بداند از مجاري قانوني خود ابلاغ ميكند و همواره رهنمودها و حتي ارشادات ايشان توسط مجلس متاع بوده است.
نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي اظهار داشت: مجلس بماهو مجلس در جريان جزئيات توافق در موقع خود بيش از عامه مردم قرار نداشته است و اينكه چگونه در اين فرصت كوتاه امكان خواهد داشت يك متن حقوقي بينالمللي جامع را بررسي و در مورد آن اظهار نظر كند نميدانم. سابقه برخورد رئيس مجلس نشان ميدهد كه احتمالاً اين بار نيز مجلس دور خواهد خورد. نادران خاطرنشان كرد: گرفتن اختيارات اساسي مجلس و تضعيف جايگاه آن به نفع هيچكس نخواهد بود. كداميك از وظايف سهگانه شوراي عالي امنيت ملي در اصل 176 به اين شورا اجازه ميدهد اختيارات مجلس را محدود كند؟
وي افزود: مطابق اصول 77 و 125 همه موافقتنامههاي بينالمللي چه موقت، چه دائمي، چه داوطلبانه و چه الزامي بايد به تصويب مجلس برسد و الزام و اجراي آن تنها پس از تصويب مجلس ممكن است. آنچه در ژنو، لوزان و امروز در وين مورد توافق قرار گرفته است و بعضا عملياتي شده كي از مجلس شوراي اسلامي مصوبه داشته است. عضو كميسيون برنامه و بودجه مجلس اظهار داشت: آقاي رئيس در زمان تصويب قانون هستهاي در موارد زياد مواد متعدد قانون آئيننامه داخلي مجلس را نقض كرده است و در پاسخ به تذكراتي كه داده شد گفت اين سيبزميني فروشي كه نيست. آقاي رئيس هيچ جاي آئيننامه رعايت اصول آن را موكول به سطح اهميت تصويب ندانسته است. دستكاري در متن مصوبه كميسيون تغييرات غيرقانوني مكرر آن، عدم چاپ پيشنهادهاي نمايندگان و اجازه ندادن به مخالفان دولت در اظهار نظر نسبت به مصوبه مجلس چه وجاهت قانوني دارد؟ نادران خاطرنشان كرد: با اين اقدامات مجلس در رأس كدام امور است؟ طرف امريكايي مصوبه كنگره را چماق ميكند بر سر طرفهاي ايراني و اينجا از اين حداقل ظرفيتهاي قانوني هم استفاده نميشود.
وي خطاب به رئيسجمهور گفت: تهديد منتقدان به مصلحت شما نيست. يك مجلس قوي و منتقد به نفع خود شماست. نااميد كردن مردم همان قدر مذموم است كه اميد واهي دادن.
نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي اظهار داشت: معطل كردن اقتصاد كشور، فشل بودن دستگاههاي اجرايي به خصوص در حوزههاي توليدي و اقتصادي و ارجاع همه امور به حل و فصل مسئله هستهاي و تحريمها از منكراتي است كه توسعه بيكاري يكي از عوارض آن است. آقاي رئيسجمهور در دو سال دولت شما بيش از يك ميليون نفر به صورت خالص به بيكاران كشور اضافه شده است و مسئوليت آن بيش از تحريم بر سوء مديريت حوزههاي اجرايي است. اينكه مذاكرات هستهاي و اقدامات بعدي آن به چه سرانجامي خواهد رسيد دخلي به راهبرد اقتصادي دولت ندارد. اتفاقاً پس از برداشتن تحريمهاي مالي تأكيد بر تقويت بنيانهاي توليدي داخلي و مؤلفههاي اقتصاد مقاومتي و پرهيز از هدايت منابع به سمت كالاهاي مصرفي وارداتي ضرورت مضاعف پيدا ميكند.
ذوقزدگي در مرحله جمعبندي مذاكرات هستهاي عاقلانه نيست
محسن صرامي نماينده مردم خمينيشهر در مجلس شوراي اسلامي هم در تذكر شفاهي خود در صحن علني مجلس، با اشاره به جمعبندي مذاكرات هستهاي ميان جمهوري اسلامي ايران و 5+1 در روز گذشته گفت: ذوق زدگي در مرحله فعلي عاقلانه نيست. وي در ادامه خاطرنشان كرد: اگر دولتمردان امريكا از شعار «مرگ بر امريكا» ملت ايران ناراحتند بدانند كه اين شعار پاسخي به جنايات اين كشور در فلسطين، سوريه، يمن و... است.
توافق وين ايدهآل نيست اما قابل قبول است
همچنين، منصور حقيقتپور عضو كميسيون امنيت ملي نيز اظهار كرد: با تأكيدات مقام معظم رهبري در حفظ خطوط قرمز دستاوردهاي نظام اسلامي در سالهاي اخير و ايستادگي ملت ايران، توافق هستهاي وين به شكل قابل قبولي انجام شد تا حدود زيادي از منافع اين مرز و بوم در همه عرصهها حفظ و تأمين شود. وي برداشته شدن تحريمهاي اقتصادي را در كنار فعاليت سانتريفيوژها و حضور مؤثر ايران در عرصه تحقيقات هستهاي در سطوح بالاتر از نتايج مثبت اين مرحله از مذاكرات و توافق اعلام كرد و افزود: با توجه به شرايط سختي كه ما در مذاكرات شاهد آن بوديم ما با 5+1 به يك توافق قابل قبول دست پيدا كرديم هر چند كه ايدهآل به نظر نميرسد.
نماينده مردم اردبيل، نير، نمين و سرعين در مجلس شوراي اسلامي با يادآوري اينكه با راهبريهاي خردمندانه و هوشمندانه مقام معظم رهبري توافق هستهاي در جمعبندي نهايي با يك شرايط مطلوبي به انجام رسيد، عنوان كرد: اين مذاكرات اعتمادسازي ايران بود هر چند اين روند اعتمادسازي از سالهاي قبل آغاز شده بود اما تيم مذاكرهكننده ما در اين 22 ماه به گونهاي حركت كرد تا در مطلوبترين شرايط توافق به انجام برسد.
وي به صراحت لهجه مسئولان امريكايي بعد از انجام اين مذاكرات اشاره كرد و ادامه داد: آنها به صراحت اعلام كردند كه تحريمها بر جمهوري اسلامي ايران تأثيري نداشته بلكه آنها را مقاوم و ايستاده در برابر بسياري از تهديدها و تحريمها كرده و اين ملت از راهي كه رفته هيچ وقت برنميگردد. وي با قدرداني از تلاش تيم مذاكرهكننده كه با زيركي تمام سعي كرد تا منطقي و عقلاني در اين مذاكرات از حق و حقوق ملت ايران دفاع كند، افزود: ما در بهترين شرايط ميتوانيم از اين ظرفيت در ساير عرصهها نيز در رسيدن به نقطه اوج عزت و عظمت اين مرز و بوم استفاده كنيم.
توافق هستهاي حاصل مقاومت ملت ايران است
محمدرضا محسنيثاني نيز با اشاره به بررسي متن توافقنامه در مدت 20 روز توسط مجلس شوراي اسلامي اظهار داشت: آنچه در متنهاي اين توافق وجود دارد و روي آن توافق اوليهاي صورت گرفت كه توسط ظريف و موگريني اعلام شد، اگر بر مبناي تعريف و اعلام تيم مذاكرهكننده هستهاي و رئيسجمهور باشد، اين توافق توفيقي مهم در راستاي ايستادگي ملت ايران بود كه بسيار ارزشمند است و بايد با قاطعيت تمام آن را به رهبر معظم انقلاب و ملت ايران تبريك گفت.
وي با بيان اينكه در متن اعلام شده از سوي تيم مذاكرهكننده و رئيسجمهور همه خطوط قرمز ايران رعايت شده است، تصريح كرد: در اين زمينه يك نگاه تهاجمي از سوي كشورهاي غربي نسبت به خطوط قرمز ايران مطرح بود كه با ارشادهاي رهبر معظم انقلاب و ايستادگي تيم مذاكرهكننده هستهاي، گفتمان و منطق جمهوري اسلامي ايران بر همه گفتمانهاي طرفهاي درگير برتري و اين پيروزي را به دست آورد. رئيس كميته امنيت ملي مجلس با تأكيد بر اينكه هنوز ما در زمينه متن توافقنامه به نتيجه قطعي نرسيدهايم، خاطرنشان كرد: ابعاد متن توافقنامه بر اساس توضيحات رئيسجمهور و قرائت تيم مذاكرهكننده مورد بررسي قرار ميگيرد.
محسني ثاني با اشاره به برداشتهاي متفاوت رئيسجمهور امريكا از متن توافقنامه عنوان كرد: البته اوباما تعريف و برداشت متفاوتي از متن توافقنامه داشته و صحبتهايي را در اين زمينه بيان كرده كه شبيه سياستبازيهايي بود كه امريكاييها در مورد توافق لوزان داشتند. وي با اشاره به برداشتهاي متفاوت امريكاييها از متن توافقنامه لوزان يادآور شد: اوباما با سخنراني خود نشان داد امريكاييها مانند لوزان عمل ميكنند و البته اگر اين برداشت متفاوت بر مبناي مصرف داخلي و راضي كردن رژيم صهيونيستي باشد قابل اعتنا و اهميت نيست. محسنيثاني با اشاره به بحثهاي مطرح شده در زمينه ادعاي غربيها براي بازديد از اماكن نظامي جمهوري اسلامي ايران گفت: بر اساس اعلام مسئولان نظام و آنچه از ابتدا مطرح شده اجازه بازرسي از هيچيك از اماكن نظامي ايران به كشوري داده نميشود كه البته در مورد پارچين به نظر ميآيد كه انعطافي نشان داده شده كه به صورت مديريت شده و با رعايت خطوط قرمز از اين سايت بازرسي صورت گيرد كه اين انعطاف از نظر ما قابل تأمل است و بايد مورد بررسي قرار گيرد.
