ظاهراً مذاكرهكنندگان ايراني علاوه بر توجه به پيچيدگيهاي سياسي و ديپلماتيك مذاكرات، از اين به بعد، بايد مواظب جاسوسيهاي دستگاههاي اطلاعاتي هم باشند.روزنامه امريكايي وال استريت ژورنال نوشته كه نهادهاي جاسوسي اسرائيل از هتلهايي كه مذاكرات ايران و شش قدرت جهان در آنها برگزار شده، جاسوسي كرده است.
روزنامه امريكايي والاستريت ژورنال روز چهارشنبه فاش كرد كه بررسيهاي شركت كاسپرسكي كه در امنيت سايبري پيشرو است نشان مي دهد كه اسرائيليها از هتلهاي محل مذاكرات ايران با 5+1 نيز جاسوسي ميكنند. اين شركت سال قبل به وجود ويروس رايانهاي «دوكو» پي برد كه عمدتاً گفته ميشود توسط جاسوسان اسرائيلي مورد استفاده قرار ميگيرد، ولي اخيراً تصميم گرفته كه بررسي و مشخص كند كه چه افراد ديگري در فهرست هدفهاي اين ويروس هستند.براي اين كار، شركت كاسپرسكي ميليونها دستگاه رايانه را در سراسر جهان بررسي كرد و به سه هتل مجلل اروپايي مظنون شده است. محققان كاسپرسكي حالا افشا كردهاند كه اين سه هتل اروپايي دقيقاً همان هتل هايي هستند كه مذاكرات هستهاي ايران و 5+1 در آن انجام مي شود. روزنامه والاستريت سعي دارد تلويحاً اين گونه بيان كند كه اسرائيلي ها به خاطر بياعتمادي به طرف امريكايي دست به اين جاسوسي ها زده اند ولي نكته قابل توجه اين است كه مقامات ارشد امريكايي در سال 2014 متوجه شدهاند كه اسرائيليها از مذاكرات هسته اي جاسوسي مي كنند و زماني جزئياتي در مورد تاكتيكهاي اسرائيل ارائه كردهاند ولي ظاهراً هيچ اقدامي براي جلوگيري از اين كار نكردهاند.
اين گزارش وال استريت ژورنال نشان مي دهد كه مذاكره كنندگان ايراني، حالا بايد علاوه بر اينكه مواظب باشند «شيطان در جزييات» توافق احتمالي لانه نكند، بايد از لانه كردن شيطان در در و ديوارهاي اتاق هاي شخصي و مكان مذاكرات نيز مواظبت كنند. خبر وال استريت ژورنال،مذاكرات دقيقه نودي آذرماه 1393 را در خاطر تداعي مي كند كه اعلام شد مقامات ایرانی حاضر در مذاکرات هستهای وین یک پیشنهاد هستهای جدید از سوی گروه 5+1 دریافت کردهاند ولي به دنبال يك خط ارتباطي امن هستند تا آن را با تهران در ميان بگذارند. همان موقع گزارشهايي هم منتشر شد مبني بر اينكه ظريف مجبور شده كه به تهران برگردد.نكته قابل توجه اين بود كه در آخرين روزهاي مذاكرات آذرماه 1393، وزير خارجه عربستان به وين سفر كرد و اين مذاكرات تنها نتيجه اش اين بود؛ «توافق ژنو در وين تجديد شد.»
گره كور«تحريم- بازرسي»
20 روز مانده به پايان مهلت مذاكرات هستهاي ايران با 1+5، دور جديدي از مذاكرات هستهاي بين ايران و 1+5 براي حل اختلافات و نگارش متن توافق هستهاي جامع از ديروز شروع شد. جاش ارنست سخنگوي كاخ سفيد درتازهترين موضعگيري خود درمورد مذاكرات هستهاي گفته كه اوباما بيش از هر زمان ديگري مصمم است مذاكرات هستهاي با ايران به نتيجه برسد ولي منابع غير رسمي با اشاره به ادامه اختلافات موجود به خصوص در زمينه نحوه برداشته شدن تحريمها و نحوه بازرسيها، احتمال كمي ميدهند تا دهم تير ماه 94 مذاكرات به نتيجه برسد. با اين حال، تختروانچي عضو تيم مذاكره كننده هستهاي گفته كه هنوز زود است در مورد تمديد مذاكرات صحبت شود.
نشست معاونان وزير خارجه ايران و مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا براي ادامه نگارش پيشنويس برنامه جامع اقدام مشترك ديروز برگزار و پس از آن نشست كارشناسي به رياست حميد بعيدينژاد آغاز شد. خبرگزاري روسي ايتارتاس گزارش كرده كه در دور جديد مذاكرات هستهاي درباره چگونگي بازرسيهاي آژانس بينالمللي انرژي اتمي از برنامه هستهاي ايران بحث خواهد شد. مقامهاي امريكايي تأكيد كردهاند بازرسان آژانس براي راستيآزمايي برنامه هستهاي ايران بايد رويكرد بازرسي «هر موقع، هر كجا» را در پيش بگيرند ولي مرضيه افخم سخنگوي وزير خارجه ايران ديروز بار ديگر تأكيد كرد كه مواضع جمهوري اسلامي در خصوص بازرسي از تأسيسات نظامي صريح و قاطع در عاليترين سطوح مطرح و تغييري در مواضع صريح ما ايجاد نشده است.
علاوه بر موضوع بازرسي ها، نحوه برداشته شدن تحريمها نيز به چالش جدي مذاكرات بدل شده است. آسوشيتدپرس روز چهارشنبه چگونگي برداشته شدن «تحريمهاي تركيبي» كه علاوه بر مسئله هستهاي بهانههاي ديگري هم براي وضع آنها اعلام شده را موضوعي چالشي براي مذاكرات توصيف كرد. در تحريمهاي تركيبي كه تحت عنوان تحريمهاي ثانويه نيز خوانده ميشوند، علاوه بر مسئله هستهاي، دلايل ديگري مانند ادعاي حمايت از تروريسم و برنامه موشكي را نيز مطرح كردهاند و به همين خاطر مذاكره كنندگان سر نحوه برداشته شدن تحريمها دچار چالش جدي هستند. خبرگزاري آسوشيتدپرس ميگويد كه «باز كردن لايههاي پياز تحريمهاي ايران كار سادهاي براي ايالات متحده نيست» و تأكيد دارد كه اين تحريمها به حدي در هم تنيده و چندبهانهاي است كه گشودن اين شبكه كار سادهاي نيست و به يك چالش در مذاكرات بدل شده است. به گفته مقامات امريكايي، در حال حاضر «آدام زوبين» معاون وزارت خزانهداري امريكا كه مسئوليت مسائل مربوط به تحريم را بر عهده دارد، مأمور يافتن راهي براي حل كردن اين مسئله است، با اين حال هنوز هيچ طرحي نهايي نشده است.
مقامات دولت امريكا ميگويند در حال بررسي دايره گسترده از گزينهها هستند كه تعليق برخي تحريمهاي غيرهستهاي در كنار تحريمهاي هستهاي از جمله آنهاست. با اين حال، چنين اقدامي به نوشته آسوشيتدپرس ميتواند با واكنش منفي كنگره روبهرو شود. مقامات و ديگر افراد درگير در مذاكرات هستهاي گفتهاند اين مسئله ممكن است دولت امريكا را مجبوركند از وعدهاش مبني بر اينكه تعليق تحريمها تنها محدود به تحريمهاي مرتبط با هستهاي است، عقبنشيني كند. آسوشيتدپرس در تشريح مشكل موجود نوشته است: «ذيل تحريمهايي كه در چند دهه افزايش يافتهاند، صدها شركت و شخص، نه فقط به دليل مسئله هستهاي، بلكه به دليل تحقيقات در مورد موشكهاي بالستيك، تروريسم، نقض حقوق بشر و پولشويي، جريمه شدهاند.» بنا بر اين گزارش، دولت باراك اوباما در حال بررسي راههاي جدا كردن اين تحريمهاست. بر اساس آنچه ايران و شش كشور در لوزان بر سر آن به تفاهم رسيدند، امريكا بايد تمام تحريمهاي مرتبط با هستهاي ايران را بردارد. به نوشته آسوشيتدپرس، اوباما ميتواند تقريباً تمامي اين تحريمها را تعليق كند، اما لغو دائمي آنها امري است بر عهده كنگره. باراك اوباما رئيسجمهور امريكا پيش از اين از احتمال آزادسازي 150 ميليارد دلار دارايي بلوكهشده ايران صحبت كرده است. يك مقام امريكايي كه خواسته نامش فاش نشود، ميگويد نحوه آزادسازي اين مبلغ نيز از ديگر موارد در دست بررسي است. آسوشيتدپرس نوشته است مقامات امريكايي هنوز نميتوانند به اين سؤال پاسخ دهند كه آيا اين بانكها از تحريمها رها ميشوند يا نه. كنگره هم هنوز از سوي دولت فهرستي از بانكها و مؤسسات مالي كه پس از توافق از تحريمها خارج ميشوند، از دولت دريافت نكرده است. اين خبرگزاري در پايان هشدار داده است در صورتي كه واشنگتن نتواند به تعهدات خود عمل كند، نهايتاً مسئول شكست مذاكرات شناخته ميشود و ضمناً احتمال وقوع رويارويي نظامي افزايش مييابد.
