در شرايطي كه عراقيها براي مبارزه با داعش به يكپارچگي داخلي نياز دارند، رهبران كرد بار ديگر ساز جدايي طلبي كوك كرده و طرح استقلال كردستان را مطرح كردهاند. رئيس اقليم كردستان در پايان سفر يك هفتهاي به امريكا گفت كه همه موانع بر سر راه استقلال كردها برداشته شده است. كارشناسان معتقدند كه امريكا از استقلال كردستان حمايت ميكند و به دنبال تجزيه عراق است.
به گزارش «جوان»، تصويب طرح جنجالي كنگره امريكا براي فروش مستقيم تسليحات به پيشمرگهاي كرد، بهانهاي فراهم كرده تا رهبران اقليم كردستان ادعاهاي چندين و چند ساله خود را بار ديگر مطرح كنند. هرچند پس از حمله داعش به عراق و به خصوص پس از حمله تروريستها به اقليم كردستان، مبارزه با تكفيريها در اولويت رهبران كرد قرار گرفت اما عقب نشيني داعش از برخي مناطق عراق و دور شدن تهديدات تروريستي از مرزهاي اقليم كردستان بار ديگر مسئله استقلال كردستان را مطرح كرده است. مسعود بارزاني، رئيس اقليم كردستان عراق كه روز شنبه (12 ارديبهشت) به امريكا سفر كرد، در طول يك هفته اقامت در اين كشور با باراك اوباما رئيسجمهور امريكا، جو بايدن معاون وي و نمايندگان سنا و مجلس نمايندگان ديدار و گفتوگو كرد. اين سفر او بعد از آن انجام شد كه سناي امريكا فروش مستقيم تسليحات به كردها و قبايل سني عراق را به عنوان بخشي از بودجه دفاعي 2016 مطرح كرد.
بارزاني كه در نبود جلال طالباني به اثرگذارترين چهره كردها تبديل شده، شنبه شب در سخنراني خود در ديدار با كردهاي مقيم امريكا گفت: «واقعيتهاي بسياري در عراق و اقليم كردستان پس از وقوع جنگ داعش دچار تغيير و تحول شده و درحاليكه پيشتر هيچيك از دولتهاي جهان حتي تحمل شنيدن نام دولت كردي را نيز نداشت، امروز دولتهاي زيادي در اعلام دولت مستقل كردي از ما حمايت ميكنند و ميتوان گفت كه هيچ كشوري در اين موضوع با ما مخالفت نميكند.»بارزاني داشتن دولت مستقل را حق كردها دانسته و تأكيد ميكند: نه جنگ داعش و نه هيچ عامل ديگري نميتواند مانعي بر سر استقلال اقليم كردستان باشد و گفتوگوهاي خوبي در اين مورد انجام شده و موانع قبلي از سر راه برداشته شدهاند. مقامات كاخ سفيد تأكيد ميكنند مسئله استقلال كردستان عراق در مذاكرات دوجانبه بين بارزاني و مقامات واشنگتن مورد بررسي قرار نگرفته و جف راتكه، سخنگوي كاخ سفيد هفته گذشته اعلام كرد امريكا در حال حاضر از يكپارچگي عراق حمايت ميكند اما اظهارات بارزاني نشان ميدهد احتمالاً توافقاتي پشت پرده، بين رهبران اقليم كردستان و مقامات امريكايي بر سر استقلال طلبي كردها انجام شده است. اين درحالي است كه به گزارش خبرگزاري كردپرس، بارزاني بار ديگر اعلام كرد سرنوشت مناطق مورد مناقشه ميان اربيل، مركز اقليم كردستان و بغداد از طريق همهپرسي و تصميم ساكنان اين مناطق تعيين ميشود. بارزاني سال گذشته پيش از حمله داعش به عراق زمينه را براي همه پرسي استقلال در مناطق كردنشين فراهم كرده بود. رئيس اقليم كردستان عراق در بخش ديگري از سخنان خود گفت: «در حال حاضر باوجود تضعيف داعش، اما خطر تهديد اين گروه تروريستي از اقليم كردستان كاملاً رفع نشده و 11 هزار عنصر داعشي توسط نيروهاي پيشمرگ و نيز در حمله جنگندههاي ائتلاف بينالمللي كشته شدهاند.»وي خاطرنشان ساخت: امريكا تحويل تسليحات و تجهيزات نظامي لازم به نيروي پيشمرگ را تضمين كرده است و اين اولين بار است كه چنين اطمينان و تضميني در خصوص تسليح نيروي پيشمرگ به ما داده ميشود، اما مطمئناً اگر سلاحهاي موردنياز زودتر از اين و در زمان لازم به دست نيروي پيشمرگ ميرسيد، ميزان خسارات وارده به اين نيرو بسيار كمتر از ميزان فعلي ميبود.
در رابطه با عمليات آزادسازي موصل و مشاركت نيروي پيشمرگ در اين عمليات، بارزاني گفت: «نيروي پيشمرگ در عمليات آزادسازي موصل نقش خود را ايفا خواهد كرد اما لازم است در اجراي اين عمليات تكثر ميان ساكنان موصل در نظر گرفته شود، در حال حاضر كميتهاي ويژه از سوي اربيل و بغداد تشكيلشده و اقدامات لازم براي آغاز عمليات را پيگيري ميكند.»وي همچنين آزادسازي موصل را در راستاي منافع اقليم كردستان دانسته و تأكيد كرد: درصورتي كه توافقات سياسي لازم در اين مورد صورت بگيرد، نيروي پيشمرگ با دلگرمي بيشتري در اين عمليات مشاركت ميكند.
حمايت امريكا از طرح استقلال كردستان هرچند كاخ سفيد هفته گذشته اعلام كرد دولت باراك اوباما درحال حاضر از وحدت و يكپارچگي عراق حمايت ميكند اما سخنان بارزاني نشان ميدهد امريكاييها برخلاف سياست سنتي ثبات، مرزهاي خاورميانه را در مسير تغيير و تحول قرار دادهاند. حسن هاني زاده، كارشناس مسائل خاورميانه معتقد است: طرح تجزيه عراق در سال 2006 توسط جو بايدن كه در آن زمان مسئول كميته خارجي سناي امريكا بود مطرح شد كه بر اساس آن عراق به سه بخش اقليم كردستان، مناطق سني نشين و شيعه نشين تقسيم ميشد. در شرايط كنوني هدف امريكا اين است كه كشورهاي منطقه را تجزيه كند و هر كشوري در حوزه انساني و جغرافيايي خود در حد و توان رژيم صهيونيستي باشد و بيشتر از آن قدرت نداشته باشد تا از اين طريق بتواند آنها را به راحتي كنترل كند و اكنون تحولات منطقه اين شرايط را فراهم كرده تا امريكا چنين طرحي را عملي كند. به گفته هاني زاده سفر بارزاني به امريكا نيز در اين راستا انجام شده است. اكنون اقليم كردستان تجربه 20 سالهاي در عراق دارد و آماده است چنين سناريويي را عملي كند و از طرفي منابع لازم را دارد و ميتواند چنين طرحي را عملي كند. هاني زاده درباره اينكه در صورت عملي شدن طرح استقلال كردستان روند مبارزه با داعش چگونه پيش خواهد رفت، گفت: «در صورت استقلال كردها، رهبران اقليم كردستان سازوكارهاي خودشان را برنامهريزي خواهند كرد، به همين خاطر داعش ميتواند در مناطق سنينشين تسلط بيشتري پيدا كند و هدف امريكا نيز اين است كه مناطق شيعهنشين را تضعيف كرده و با مسلط كردن داعش به مناطق سنينشين مثل استانهاي صلاح الدين و الانبار به اهداف خود دست پيدا كند.»
موضع تركيه در قبال استقلال كردستانتركيه كه تا چندي پيش استقلال كردستان عراق را تهديدي براي منافع ملي خود ميدانست، اكنون سكوت اختيار كرده و موضع خاصي در قبال اظهارنظرهاي رهبران اقليم كردستان نگرفته است. برخي كارشناسان معتقدند كه سكوت تركيه نشاندهنده جدي نبودن طرح تجزيه عراق است ولي داوود هرميداس باوندكارشناس مسائل بينالملل ميگويد: «تركيه از چندين دهه قبل از استقلال كردها در منطقه نگران بود اما باتوجه به تحولات اخير در منطقه و وجود ميليونها جمعيت كرد بسترهاي لازم را براي استقلال اقليم كردستان فراهم كرده است و به نظر نميرسد استقلال كردهاي عراق تهديدي براي تركيه باشد.» اين درحالي است كه تركيه با داشتن حدود 20 ميليون كرد همواره نگراني هايي از جانب كردها داشته است، اينكه آنكارا چرا در قبال طرح استقلال اقليم كردستان عراق سكوت كرده جاي بحث دارد. به نظر باوند در صورت عملي شدن طرح استقلال كردستان عراق، تركيه نيز باتوجه به درك واقعيتهاي موجود به اين مسئله تن خواهد داد. به گفته اين كارشناس بينالمللي ممكن است كردهاي عراق به تركيه تضمينهايي داده باشند از جمله اينكه گروه «پ ك ك» را وادار كنند از مقابله با آنكارا دست بكشد و همچنين عبدالله اوجالان رهبر كردهاي تركيه را به سمت توافق صلح با تركيه هدايت كنند. به نظر نميرسد تركيه واكنش جدي در مقابل استقلال اقليم كردستان نشان دهد. باوند ميگويد: «در شرايط كنوني امريكا نيز چندان تمايلي به استقلال كردستان عراق ندارد.»
حكيم: پرچم وحدت عراق را برخواهيم افراشتعمار حكيم، رئيس مجلس اعلاي اسلامي عراق تأكيد كرد با وجود طرحهاي جداييطلبانه پرچم وحدت عراق را برخواهند افراشت. به گزارش فارس، شبكه خبري «السومريه نيوز» به نقل از حكيم گزارش داد: عراق در معرض امتحان و تجربه دشوار و سختي قرار گرفته است. وي با بيان اين مطلب افزود: «جنگ اصلي ما باور داشتن به عراق واحد و متحد است و هر اندازه كه شك و ترديد و ابرهاي طرحهاي جداييطلبانه بيشتر شوند، ما همچنان پرچم تماميت عراق و وحدت مؤلفههاي آن را برخواهيم افراشت.»رئيس مجلس اعلاي اسلامي عراق همچنين تصريح كرد: «آرزوي كشور مستقل حق قانوني همه بخشهاي ملت عراق است... ولي همه آرزوها، طرحهايي نيستند كه بتوانند صلح و توسعه را محقق كنند.»
