اگرچه بهترين دعاي خير درباره هر كسي اين است كه «خدا كند سر و كارت به دوا و درمان نيفتد» اما اگر سر و كارتان به دوا و دكتر افتاده باشد، گاهي با نسخههايي مواجه ميشويد كه در كمتر داروخانهاي موجود است. هرچند در چنين حالتي اگر به سراغ مطب پزشك معالج برويد حتماً براي تهيه داروي مورد نظر راهنماييتان ميكند. پشت پرده اين راهنمايي اما لابي پزشك موردنظر با شركت دارويي براي تجويز داروهاي خاص توليد آن شركت است؛ موضوعي كه رئيس سازمان غذا و دارو هم به آن اذعان دارد.
ايران نيز مانند ديگر كشورها فهرست دارويي مشخصي دارد كه به فارماكوپه مشهور است. در اين فهرست انواع و اقسام داروهاي مورد تأييد سازمان غذا و داروي كشور وجود دارد؛ داروهايي كه اغلب به راحتي در بازار دارويي كشور پيدا ميشود اما با وجود اين گاهي وقتها پزشكان داروهايي را تجويز ميكنند كه در هيچ داروخانهاي پيدا نميشود. داروهاي تك نسخهاي خارج از فهرست دارويي كشور يا همان فارماكوپه هستند و اغلب به صورت شركتي وارد كشور ميشوند.
رسول ديناروند، رئيس سازمان غذا و دارو درباره سياست وزارت بهداشت درباره اين داروها ميگويد: با توجه به سياست وزارت بهداشت مبني بر حمايت از توليد داخل، ورود داروهاي تك نسخهاي به كشور خيلي كمتر شده است و در اين مورد خيلي سختگيري ميكنيم چون اين داروها عملاً داروهايي هستند كه در فهرست رسمي دارويي كشور نيست و با لابي شركتها و تحت تأثير قراردادن پزشكان وارد كشور ميشوند. بنا به تأكيد وي اين شركتها تلاش ميكنند از مسير فشار آوردن پزشكان به بيمار و سازمان، كاري كنند كه داروهايشان در آينده وارد فهرست داروهاي رسمي كشور شود. بنا به تصريح رئيس سازمان غذا و دارو در اين مورد وزارت بهداشت سختگيري ميكند اما براي بيماراني كه جانشان در خطر است و بايد حتماً از اين داروها استفاده كنند، به صورت موردي اجازه واردات داده ميشود. البته اين داروها وارد فهرست دارويي كشور نخواهد شد.
به گفته معاون غذا و داروي وزير بهداشت داروهاي تكنسخهاي با مسئوليت پزشك و بيمار وارد ميشود و بيمار بايد خودش هزينه دارو را پرداخت كند. ديناروند درباره آمار واردات اين داروها ميافزايد: با توجه به سياست وزارت بهداشت واردات داروهاي تك نسخهاي به كشور به شدت كم شده به طوري كه از حدود 200 ميليون دلار واردات اين داروها در سال 91، سال 92 به 120 ميليون دلار رسيد و در سال 93 به 80 ميليون دلار كاهش يافت. به گفته رئيس سازمان غذا و دارو سياست وزارت بهداشت براي ورود داروهاي خارجي به كشور اين است كه اين داروها مشابه داخلي نداشته باشند و درباره داروهاي جديد نيز با كمترين قيمت وارد شوند، در غير اين صورت سياست اين سازمان محدودسازي واردات است.
