فقط سه روز بعد از انتشار نامه 47سناتور امريكايي درباره الزامآور نبودن توافق هستهاي با ايران براي دولت بعدي امريكا، وزير امور خارجه امريكا نيز تأييد كرد كه توافق هستهاي با ايران از نوع توافقهاي الزامآور نيست.
به گزارش جوان، جان كري روز چهارشنبه در جلسه استماع سناي امريكا اين ادعاي سناتورهاي امريكايي را كه گفتهاند سنا به لحاظ قانوني ميتواند توافق هستهاي با ايران را لغو كرده يا اينكه آن را تغيير بدهد، رد كرد ولي براي اينكه محدوديتهاي كنگره براي چنين كاري را بيان كند، تلويحا پذيرفت كه دولت بعدي امريكا به لحاظ قانوني قوانين داخلي امريكا مجاز به چنين كاري است، ولي تأكيد كرد: «چنين اتفاقي نخواهد افتاد.» جان كري اين نامه را كه «رويه سياست خارجي امريكا در دو قرن گذشته » نقض ميكند، محكوم و تأكيد كرد اين نامه «به جهان ميگويد كه اگر ميخواهيد به امريكا اعتماد كنيد بايد با 535 عضو كنگره وارد معامله شويد.»
كري در جمع نمايندگان سنا گفت: «ما از همان اول به صراحت گفته ايم كه در حال مذاكره درباره يك طرح الزامآور قانوني نيستيم. ما در حال مذاكره بر سر طرحي هستيم كه ظرفيت اجرايي داشته باشد. ما تا كنون با ايران مناسبات ديپلماتيك هم نداشتهايم.» وال استريت ژورنال در توضيح اين بخش از سخنان كري نوشت: «پيمان نامهها به خاطر اينكه به لحاظ قانوني حكومتها را به مفاد توافقات ملزم ميكنند، بايد از طرف سنا تصويب شوند، توافقات اجرايي هم ممكن است به لحاظ قانوني الزامآور باشند و هم نباشند و آقاي كري ميگويد كه توافق (هستهاي با ايران) جزو دسته دوم است.» در حالي كه پيمان نامههاي رسمي نيازمند تأييد (Ratify) دو سوم اعضاي سناي امريكا است، ولي به گفته كري «تعداد زيادي از ترتيبات بينالمللي و توافقات بينالمللي (امريكا) فاقد چنين ترتيباتي هستند» كري افزود: «ما امروزه، در سراسر دنيا، همه نوع توافق اجرايي ( با كشورها) داريم.»
كري در توضيح اختيارات سناي امريكا گفت: «آنها حق تغيير دادن توافق انجام شده بين قوه مجريه با قوه مجريه، بين كشورها و بين رهبران يك كشور را ندارند.». وزير امور خارجه امريكا اين بخش از نامه 47 سناتور را به طعنه جواب داد كه رئيسجمهور آينده امريكا ممكن است پشت به توافق احتمالي با ايران بكند: «مايلم ببينم كه اگر همه اين كشورهاي طرف توافق با ايران بگويند اين توافق خوب و كارآمد است، چطور رئيسجمهور بعدي به آن پشت ميكند و آن را از طرف ايالات متحده لغو ميكند. چنين اتفاقي نخواهد افتاد.»
با اين حال، همانطوركه بسياري از روزنامههاي امريكا بعد از سخنان كري نوشتند، حتي خود او نيز ميپذيرد كه اجراي توافق هستهاي با ايران به لحاظ حقوق داخلي امريكا براي رئيسجمهور بعدي تعهد آور نيست. وال استريت ژورنال در گزارشي به نقل ازگري سيمور، كارشناس هستهاي دانشگاه هاروارد نوشت كه اگر رئيسجمهور بعدي امريكا ببيند كه توافق با ايران كارآمد نيست، ميتواند آن را كنار بگذارد. سيمور ميگويد: «آيا جب بوش از اين توافق حمايت خواهد كرد؟ هيلاري كلينتون چطور؟ كسي نميداند.»
توافق الزامآور براي برگرداندن تحريمهاسخنگوي وزارت امورخارجه امريكا روز پنجشنبه دليل سياسي تأكيد دولت امريكا بر رأي توافق اجرايي با ايران را هم بيان كرد و گفت:«ما به دنبال دستيابي به يك توافق غير الزامآور با ايران هستيم كه به كارگيري دوباره تحريمها عليه تهران را راحتتر ميكند.»
به گزارش ايسنا، جن ساكي اظهار كرد: «ما بر اين باوريم كه موفقيت اين توافق به الزامآور بودن يا نبودن قانوني آن نيست بلكه منوط به اقدامات راستي آزمايي مورد نظرمان است كه خواهان اجرايي شدندش در يك توافق جامع هستيم.»وي ادامه داد: «همچنين موفقيت اين توافق به اين بستگي دارد كه ايران بداند ما ظرفيت به كارگيري دوباره تحريمها و افزايش آنها را در صورت عدم پايبندي شان به توافق داريم.»جن ساكي تأكيد كرد: «برنامه اقدام مشترك كه در نوامبر 2013 ميان ايران و گروه 1+5 حاصل شد يك نمونه موفقيتآميز از يك توافق بينالمللي غير الزامآور است چون اين توافق سبب شد تا براي اولين بار در يك دهه گذشته برنامه هستهاي ايران محدود شود و ما به شفافسازي و اقدامات راستي آزمايي بيشتر دسترسي داشته باشيم.»
سخنگوي وزارت امور خارجه امريكا همچنين درباره نقش كنگره در مذاكرات هستهاي گفت:ما آشكارا مشخص كرديم كه كنگره در اين ميان نقش دارد. ما با اعضاي كنگره بيش از هر مسئله ديگري درباره مذاكرات هستهاي گفتوگو و بيش از 30 جلسه استماع با كنگره درباره اين موضوع برگزار كردهايم. جن ساكي يادآور شد: ايرانيها بايد بدانند كه اگر به توافقشان پايبند نباشند عواقبي در پي خواهد داشت.
جمهوريخواهان مخالفندمقامهاي ايراني ميگويند براي اينكه هزينه طرف امريكايي براي لغو توافق احتمالي را بالا ببرند، تأكيد خواهند كرد كه اين توافق در شوراي امنيت تصويب شود. محمد جواد ظريف وزير امورخارجه گفته كه توافقنامهاي كه هم اكنون ايران و شش قدرت جهاني درباره آن در حال مذاكره هستند، چنانچه به تصويب شوراي امنيت برسد، به يك توافق بينالمللي تبديل خواهد شد.
ابعاد حقوقي تصويب اين قطعنامه مشخص نيست و مشخص هم نيست كه امريكاييها با چنين طرحي موافق هستند يا نه؟ «باك كوركر»، رئيس كميته روابط خارجي سنا درباره تصويب توافق هستهاي احتمالي ايران و گروه 1+5 در شوراي امنيت سازمان ملل متحد هشدار داده و گفته كه تصويب توافق هستهاي در شوراي امنيت و عدم ارائه آن به كنگره براي بازبيني، توهين به مردم امريكا خواهد بود. ليندسي گراهام نماينده مجلس سناي امريكا هم روز پنجشنبه به شبكه خبري «فاكسنيوز» گفت در صورتي كه شوراي امنيت براي رفع تحريمهاي وضعشده عليه ايران در كنگره تلاش بكند، بايد با كمكهاي مالي امريكا خداحافظي كند.
اين واكنش جمهوريخواهان بعد از آن اتفاق افتاد كه رويترز به نقل از منابع رسمي از بررسي لغو تحريمهاي ايران در شوراي امنيت سازمان ملل از سوي اعضاي ثابت اين شورا، در صورت رسيدن به توافق با ايران خبر داد. رويترز گفته كه چنين اقدامي هرگونه اقدام احتمالي آتي كنگره امريكا در مخالفت با توافق 1+5 با ايران را بياثر خواهد كرد. يك منبع رسمي نزديك به مذاكره كنندگان غربي در اين باره به رويترز گفته است: اگر توافق حاصل شود، ما مايل هستيم موضوع لغو تحريمها را به سرعت در شوراي امنيت سازمان ملل مطرح كنيم. با وجود اين، خبرگزاري تاس به نقل از منابع آگاه گزارش داد كه شوراي امنيت سازمان ملل هنوز بحث درباره قطعنامه احتمالي در خصوص لغو تحريمهاي بينالمللي عليه ايران را آغاز نكرده است.
اوباما: احساس شرم ميكنمرئيسجمهور امريكا نامه 47 سناتور جمهوري خواه به مقامات ايراني را اقدامي «تقريبا بيسابقه» توصيف كرد و به شبكه وايسنيوز گفت: «احساس «شرمساري» ميكند.»
باراك اوباما در اين مصاحبه كه دوشنبه آتي (۲۵ اسفند) به صورت كامل منتشر خواهد شد، گفت: «براي آنها احساس شرمساري ميكنم؛ آنهايي كه نامه را به آيتاللهي كه ادعا ميكنند دشمن سخت ما است، ارسال ميكنند و بحث اصلي آنها در نامه اين است كه با رئيسجمهور ما توافق نكنيد زيرا نميتوانيد اعتماد داشته باشيد كه وي به توافق عمل كند.»
وي در ادامه افزود كه ارسال چنين نامهاي تقريبا بيسابقه است. از طرف ديگر، بيانات روز پنجشنبه رهبر انقلاب نيز كه نامه سناتورها را نشانه فروپا
شي اخلاق سياسي در نظام امريكا توصيف كردند، بازتاب گستردهاي در رسانههاي جهان داشت. گرت پورتر، تحليلگر و روزنامهنگار امريكايي گفت كه آيتالله خامنهاي به سناتورها درس حقوق بينالملل داد.
روزنامه امريكايي بوستون گلوب نيز در گزارشي نوشت كه
آيتالله علي خامنهاي نامه جمهوريخواهان را در زمينه توافق هستهاي و اينكه رئيسجمهوري بعدي امريكا حق لغو هرگونه توافق را با ايران دارد، به سخره گرفتند.
روزنامههاي انگليسي زبان از جمله ايندپيندنت، ديلي اكسپرس، تايمز، ديلي تلگراف، فايننشال تايمز، آبزرور، ديلي ميل و گاردين فروپاشي اخلاق سياسي را در امريكا تيتر كرده و گزارش دادند كه نامه سناتورها به رهبران ايران فراتر از مرزهاي موجود بود.
