مذاكرات هيئت ايراني و امريكايي بعد از حدود 10 ساعت مذاكره دوجانبه محمد جواد ظريف و جان كري تمام شد. ديپلماتهاي دو طرف ميگويند كه پيشرفت هايي در مذاكرات به دست آمده ولي اين پيشرفتها هنوز به اندازهاي نيست كه با قطعيت بتوان گفت در روزهاي اول فروردين 1394، توافقي بين طرفين به دست خواهد آمد. قرار است دور بعد مذاكرات 24 اسفند، يعني حدود 10 روز قبل از پايان مهلت طرفين براي توافق شروع شود.
به گزارش «جوان»، چهارمين دور مذاكرات هستهاي بين تيمهاي ديپلماتيك و فني ايران و امريكا روز گذشته تمام شد. ويژگي اصلي دور اخير مذاكرات، حضور مقامهاي فني طرفين در بالاترين سطح، در كنار وزراي خارجه بود كه نشان ميدهد طرفين علاوه بر مذاكرات سياسي، بر سر جزييترين مسائل فني هم مذاكره كردهاند. حسين فريدون نماينده ويژه روحاني هم در مذاكرات مونترو حضور داشت. علي اكبر صالحي رئيس سازمان انرژي اتمي ايران از روز دوشنبه تا ديروز جمعا پنج دور با ارنست مونيز، وزير انرژي امريكا كه زماني با او در دانشگاه ام.اي تي هم دوره بوده، مذاكره كرد.
مونيز بر خلاف تعارفات ديپلمات ها، روز دوشنبه مذاكراتش را با علي اكبر صالحي خيلي عالي توصيف كرده بود ولي ديپلماتهاي حاضر در مونترو سوييس، بعد از تمام شدن دور اخير مذاكرات، مواضعي محتاطانهتر درباره پيشرفت مذاكرات داشتند.
جان كري وزير خارجه امريكا بعد از حدود 10 ساعت مذاكره با محمد جواد ظريف به خبرنگاران گفت كه مذاكرات در حال پيگيري است و شايد بعدتر حرفي براي گفتن داشته باشد. او ساعتي بعدتر به خبرنگاران گفت كه در مذاكرات با ظريف پيشرفتهايي بوده ولي «كار بسيار زيادي باقي مانده است.» كري همچنين بدون اينكه از نتانياهو نامي ببرد گفت كه هيچكس جايگزين قابل اتكا و بادوامي به جز مذاكرات كنوني نياورده كه بتوان با آن ايران را از دستيابي به سلاح هستهاي بازداشت: «اينكه صرفاً خواستار تسليم كردن ايران بشويم، طرح نيست و هيچكدام از شركاي ما در 1+5 نيز از چنين موضعي حمايت نميكند.» همچنين عباس عراقچي، معاون ظريف تأييد كرد كه پيشرفتهايي در دور اخير مذاكرات به دست آمده ولي تأكيد كرد كه قضاوت كردن درباره رسيدن به توافق زود است.
عراقچي به خبرگزاري اسپوتنيك گفته كه آخرين بار (در ژنو ) ما به يك پيشرفت رسيديم. ما تلاش ميكنيم پيشرفتهاي بيشتري حاصل شود، اما اكنون براي گفتن اين حرف خيلي زود است. ساير ديپلماتهاي امريكايي هم كه به طور غير رسمي و بدون ذكر نامشان با خبرگزاريها گفت و گو كردهاند، تأييد كردهاند كه در دور اخير پيشرفت هايي به دست آمده است. يك مقام بلند پايه امريكايي كه به همراه جان كري سفر ميكند، به رويترز گفت: « ما به برخي پيشرفتها رسيده ايم ولي چالشهاي زيادي هنوز پيش رو است.»
وي افزود: « مسئله اصلي در اينجا اين است كه امروز هيچ كسي نميتواند اعلام توافق كند ولي كار شديد و سختي انجام شد و برخي پيشرفتها به دست آمد. با اين حال، چالشهاي سختي بايد حل شود. »اين مقام بلند پايه امريكايي گفته كه انتظار دارد بار ديگر در 15 مارس مذاكراتي با طرف ايراني و همچنين طرف اروپايي انجام شود. شبكه خبري سي ان ان، به نقل از ديپلماتها خبر داد كه ايالات متحده و پنج قدرت جهاني طرف مذاكره با ايران، به توافق نزديكتر شدهاند ولي زمان كافي براي اين وجود ندارد كه برخي اختلافات قابل توجه باقي مانده را در كمتر از يك ماه، كنار بزنند.
هيچ كدام از ديپلماتهاي طرفين درباره اينكه نقاط اختلاف باقي مانده بعد از مذاكرات مونترو چيست جزئياتي ارائه نكردهاند ولي يك منبع مطلع از مذاكرات به سي ان ان گفته كه دو طرف به اندك پيشرفتهايي بر سر «برنامه تحقيق و توسعه ايران» و «برداشتن تحريمها» رسيدهاند. به نظر ميرسد دو مورد اخير به همراه دامنه غنيسازي ايران، جزو كليديترين مسائل مورد اختلاف است. اين منبع اعلام كرد كه ايران تلاش ميكند تمامي قطعنامههاي شوراي امنيت سازمان ملل درست بعد از حصول توافق لغو شود اما مذاكرهكنندگان امريكايي تمايل دارند كه قطعنامههاي سازمان ملل عليه ايران را لغو كنند اما تمايل ندارند آن دسته از قطعنامههايي را كه مرتبط با گسترش سلاح هستهاي است لغو كنند. اين منبع همچنين گفته كه ايران تمايلي به دست كشيدن از توليد سانتريفيوژهاي پيشرفتهتر خود ندارد.
طرفين مذاكره به توافق براي كاهش زيرساختهاي هستهاي ايران نزديك شدهاند تا اينكه زمان گريز هستهاي را يكسال تعيين كنند. اين زمان گريز تضمين ميكند كه ايران نميتواند زير يكسال سلاح هستهاي توليد كند و اين از طريق كاهش تعداد سانتريفيوژها و فرآوري ذخاير اورانيوم ايران است. بعد از پايان مذاكرات دوجانبه بين طرفهاي ايراني و امريكايي كه در سه سطح وزراي خارجه، مقامهاي فني (صالحي و مونيز) و معاونين (عراقچي و شرمن) انجام شد، نشست چهارجانبهاي نيز ديشب با حضور معاونان وزير خارجه ايران با نمايندگان سه كشور اروپايي در 1+5 در مونترو برگزار شد. فدريكو موگريني، مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا روز سهشنبه در تماس تلفني با وزراي خارجه ايران و امريكا گفت نبايد «فرصت تاريخي» رسيدن به توافق را از دست داد. سخنگوي وزارت خارجه چين هم گفت كه پكن خواستار توافق جامع در مسئله هستهاي ايران است.
شرمن به تل آويو رفت، كري به رياضقرار است وندي شرمن معاون وزير خارجه امريكا كه در ژنو حضور داشته، بعد از پايان مذكرات در ژنو، مقامهاي رژيم صهيونيستي را در جريان مذاكرات با ايران قرار بدهد. جان كري، وزير امور خارجه امريكا هم براي رايزني با مقامهاي عربستان سعودي، به رياض رفت. اين در حالي است كه مقامهاي امريكايي ادعا ميكنند كه سخنراني سهشنبه شب نتانياهو نخست وزير اسرائيل، اثري بر مذاكرات نخواهد گذاشت. ماري هارف سخنگوي وزارت امور خارجه امريكا درباره تاثير سخنراني نتانياهو بر مذاكرات هسته اي، گفت: در داخل اتاق مذاكرات، طرفهايي در حال مذاكره هستند و تمركز ما با اين سخنراني، بيترديد تغيير نميكند.
هارف درباره ادعاي نتانياهو درباره ارتباط ايران با داعش گفت: اين سخن بيش از اندازه خام است، بيترديد داعش تهديدي جدي است و ما عليه آن با اقدام نظامي مستقيم وارد عمل شدهايم. سه شنبه شب، با فاصله اندكي از سخنراني نتانياهو در كنگره امريكا كه با واكنشهاي منفي مواجه شده، باراك اوباما رئيسجمهور امريكا در جمع خبرنگاران در كاخ سفيد گفت كه نتانياهو در سخنراني خود هيچ طرح جايگزيني ارائه نكرده است. او افزود، فرصت ديدن سخنراني نتانياهو را نداشته اما متن اظهارات وي را خوانده و در اظهارات او «چيز تازهاي» وجود نداشته است.
نتانياهو روز چهارشنبه همزمان با ورود به فلسطين اشغالي، در پاسخ به اظهارات اوباما گفت كه در كنگره طرحي عملي ارائه كرده است. نخست وزير رژيم صهيونيستي بعد از سخنراني سه شنبه شب با رهبران دو حزب جمهوريخواه و دموكرات سنا نيز ملاقات كرد و خواستار اعمال محدوديتهاي بيشتر بر ايران در توافق در حال شكلگيري شد. همزمان، روز سهشنبه حدود يكهزار نفر از يهوديان ارتدوكس در اعتراض به سفر نخستوزير رژيم صهيونيستي به واشنگتن مقابل كنسولگري اسرائيل در نيويورك تظاهرات برپا كردند.
