هواي خوزستان اصلاً مساعد نيست و گرد و غبارها وضعيت اين استان را از حالت هشدار به بحران و به قول نماينده مردمشان در مجلس به فاجعه رسانده است. ذرات معلق در هوا از 20 ميكروگرم در مترمكعب كه ميتواند تنفس انسانها را دچار مشكل كند به 327 ميكروگرم در مترمكعب رسيده است.
طي چند روز گذشته ذرات معلق در هواي اين استان 70 درصد بالاتر از حد نصاب بوده كه باعث شده معاون استاندار خوزستان تمامي مقاطع تحصيلي و دانشگاهها درشهرستانهاي اهواز، كارون، باوي، حميديه، دشت آزادگان، هويزه، بندرماهشهر، شوش، آبادان و خرمشهر را تعطيل و اعلام كند تمامي ادارات در اين شهرستانها از ساعت 10 صبح آماده پاسخگويي به شهروندان هستند.
نكته قابلتأمل در گرد و غبارهاي اخير اين است كه كارشناسان اعلام كردهاند احتمالاً بار سنگين غبار از تپههاي ماسهاي اطراف فكه در اهواز ناشي شده و ربطي به كشورهاي همسايه ندارد. به همين دليل خوزستانيها نشستهاند تا ببينند مسئولان چه تدبيري براي رفع اين معضل انديشيدهاند.
با بحراني شدن وضعيت هواي اهواز باز هم بسياري از شهروندان به اين فكر افتادند كه حتماً گرد و غبارهاي موجود دوباره از آن طرف مرزها به ايران حمله كردهاند اما در همين رابطه مدير ملي كارگروه مقابله با پديده گرد و غبار با تأكيد بر اينكه گرد و غبارها با غلظت بالا ناشي از استمرار خشكسالي در كشور است، گفت: «هر سال اين وضعيت با تداوم خشكسالي و كاهش بارندگي و رطوبت خاك شدت مييابد.»
ضياءالدين شعاعي افزود: «مطابق معمول جريانهاي بادي كشور از شمالغرب به سمت جنوبشرق است و اين همان جريانهايي است كه غبار را از بينالنهرين و عراق و بخشي از جنوب استان ايلام و قسمت غرب اهواز با خود وارد ميكند و كشور را تحت تأثير قرار ميدهد.»
وي ادامه داد: «هفته گذشته اين جريان در اهواز اتفاق افتاد و متأسفانه به دليل سرعت باد از بيابانهاي جنوب و جنوب شرق اهواز و اطراف حميديه، بار سنگين غبار را با خود همراه كرد و به غلظت باور نكردني 10 هزار ميكروگرم بر مترمكعب رسيد.»
مدير ملي مقابله با پديده گرد و غبار در رابطه با علت اينكه چرا با يك وزش باد ملايم هواي اهواز تا اين حد تحت تأثير گرد و غبارها قرار ميگيرد، گفت: «اگر پيش از اين بادي با سرعت 10 متر بر ثانيه باعث وقوع گرد و غبار ميشد، در حال حاضر بادي كه با سرعت 5 متر بر ثانيه از آبادان شروع شده و در اهواز به 8 متر بر ثانيه هم نرسيده است، منجر به چنين گرد و غباري با اين حجم غلظت شده است. بيشك تا دوره خشكسالي به پايان نرسد، پديده گرد و غبار در كشور ادامه خواهد داشت و چه بسا شاهد افزايش اين پديده يا افزايش غلظت پديده گرد و غبار باشيم.»
نهادها كوتاهي ميكنند «اگر مسئولان دولتهاي قبل بايد براي كاهش آلودگي هوا برنامهريزي ميكردند، خانم ابتكار نيز هشت سال مسئول سازمان حفاظت محيطزيست بود، چرا در آن زمان اقدامي انجام نداد؟»
اينها صحبتهاي نماينده مردم اهواز در مجلس است كه با انتقاد از فرافكني مسئولان در مورد آلودگي هواي استان خوزستان ادامه داد: «هر نهادي بايد بنا به مسئوليت خود و بدون فرافكني به وضعيت استان خوزستان رسيدگي كند چراكه هماكنون وضعيت آلودگي هوا در استان خوزستان از مرز هشدار گذشته است و ميتوان آن را يك بحران ناميد.»
ناصر سوداني تأكيد كرد: «من هماكنون در فضاي غبارآلود اهواز قرار دارم و شاهد هستم كه مردم اين شهر خاك تنفس ميكنند. وضعيت آلودگي هوا روز گذشته در استان اهواز 66 برابر استانداردها بود. بنابراين وضعيت آلودگي هوا در اين استان از مرز بحران گذشته است و ما آن را فاجعه ميدانيم.»
متأسفانه شرايط سختي بر اهواز حكمفرماست. بسياري از والدين نگران سلامت فرزندانشان هستند. درمانگاهها شاهد حضور افرادي هستند كه همگي دچار مشكلات تنفسي شدهاند. شايد سادهتر بتوان گفت كه مردم و بيماران احساس ميكنند بين مرگ و زندگي به سر ميبرند.
نماينده مردم اهواز در مجلس شوراي اسلامي وضعيت اين شهر را فراتر از بحراني اعلام كرد و گفت: «ما از رئيسجمهور ميخواهيم ستاد بحران را هرچه سريعتر تشكيل دهد تا اقدامات مناسبي براي جلوگيري از افزايش اين وضعيت صورت گيرد چراكه هماكنون مردم به ستوه آمدهاند و صبر آنها نيز حدي دارد.»
وي افزود: «مصوباتي در برنامه پنج ساله و بودجه سالانه وجود دارد كه در آن وزارت نفت، سازمان حفاظت محيطزيست و هر كدام از دستگاهها وظايفي را در اين زمينه برعهده دارند اما متأسفانه تاكنون هيچ اقدام مؤثري صورت نگرفته است و مردم قربانيان كمكاري مسئولان در اين زمينه هستند. از خانم ابتكار ميخواهيم به خوزستان بيايد و وضعيت مردم استان را ببيند تا عمق فاجعه را از نزديك درك كند.»
حركت روي دور باطلمسئولان وزارت بهداشت نيز منشأ آلودگي هواي اهواز را داخلي عنوان كرده و مدعي شدهاند كه دو گروه اقدامات در حوزه پيشگيري و درمان با هدف كنترل آسيب و درمان افراد با مشكلات قلبي و تنفسي تاكنون انجام شده است.
رئيس مركز سلامت محيط و كار وزارت بهداشت با اعلام اينكه ارائه آموزشهاي مداوم به مردم در خصوص نحوه مقابله با ريزگردها، آگاهسازي مردم نسبت به ساعات اوج وجود ريزگردها و شدت آلودگي و تشريح بايد و نبايدهايي كه مردم در اين ساعات بايد به آن توجه كنند تا كمترين آسيب متوجه آنها شود، از جمله اقدامات انجام شده است، گفت: «تلاش شده در ارائه آموزشها تمامي گروههاي سني با هر شرايط زندگي و شغلي مورد توجه قرار گيرند و آموزشهاي لازم به آنها ارائه شود.»
دكتر خسرو صادقنيت ادامه داد: «در كنار اقدامات آموزشي صورت گرفته در حوزه عملياتي و تصميمگيري نيز اقداماتي همچون تعطيلي مدارس و ادارات در روزهاي شدت آلودگي با هدف كاهش آسيبهاي ريزگردها در منطقه، صورت گرفته است.»
از صحبتهاي اين مسئول چنين استنباط ميشود كه آقايان ترجيح دادهاند به جاي رفع مشكل، فقط كارهايي انجام دهند كه حتي به عنوان مسكنهاي لحظهاي نيز نميشود روي آنها حساب كرد.
وضعيت بسياري از نقاط خوزستان مساعد نيست و در اين ميان، اهواز روزهاي سختي را تجربه ميكند. با اين حال رئيس مركز سلامت محيط و كار وزارت بهداشت با اشاره به تأمين ماسكهاي مناسب! براي روزهايي كه آلودگي شديدي در منطقه وجود دارد، گفت: «در اين خصوص براي افرادي كه به هر دليلي ناچار به حضور در هواي آلوده هستند، ماسك تداركديده شده و بين آنها توزيع شده است. در تهيه ماسكها دقت شده است كه كيفيت لازم را در مقابله با نوع ريزگردهاي حاضر در منطقه داشته باشد و اين ماسكها در سطح وسيع بين مردم توزيع شده است.»
مردم اولويت دوم ابتكار! «خانم ابتكار مشغول گربهسانان است و مردم اولويت دوم او هستند!»
سيدشريف حسيني، نماينده مردم اهواز در مجلس با عنوان كردن مطلب فوق و با انتقاد از به تأخير افتادن يك هفتهاي سفر رئيس سازمان حفاظت محيطزيست به خوزستان در خصوص وضعيت آلودگي هواي اين استان گفت: «هماكنون شرايطي كه در خوزستان وجود دارد به هيچ عنوان قابل قبول براي مردم نيست. اينكه خانم ابتكار دولتهاي قبل را مسئول بدانند كه مشكل مردم حل نميشود.»
وي ادامه داد: «چنانچه 20 ميكروگرم در مترمكعب ذرات معلق در هوا وجود داشته باشد تنفس انسانها دچار مشكل ميشود. در شرايطي كه هماكنون 327 ميكروگرم در مترمكعب ذرات معلق در هواي خوزستان وجود دارد و در همين چند روز گذشته چيزي فراتر از 10 هزار ميكروگرم در مترمكعب ذرات معلق در هوا وجود داشت كه 70 درصد بالاتر از حد نصاب است.» حسيني تصريح كرد: «شرايطي كه هماكنون در استان خوزستان وجود دارد شرايط خاصي است مانند حادثهاي كه اسمش زلزله و سيل است اما سيل و زلزله آني است و مصدومان همان لحظه مجروح ميشوند اما مجروحان گرد و غبار در سالهاي آينده مشخص ميشوند.»
هرچند سازمان هواشناسي پيشبيني كرده طي چند روز آتي، تراكم ابر در آسمان اهواز افزايش خواهد يافت كه ميتواند از شدت وقوع حادثه بكاهد اما پيشبينيها حاكي از آن است كه پديده موجود تا چند روز آينده كه همچنان جهت باد شمالي- جنوبي است، ادامه خواهد داشت.
