دولتمردان ايالات متحده هنوز از شوك ناشي از حوادث فرگوسن و تظاهرات گسترده در شهرهاي اين كشور خلاص نشده كه گزارش فشرده سناي امريكا در مورد عملكرد سازمان سياي اين كشور افكار عمومي دنيا را متوجه خود ساخت.
برخورد غيرانساني مأموران امنيتي در شهر فرگوسن و كشته شدن سه تن از شهروندان امريكايي و به تبع آن تظاهرات ميليوني 200شهر اين كشور را اگرچه رسانههاي وابسته به نظام سلطه توانستند تا حدود بسياري سانسور كنند اما گزارش مورد اشاره ماهيت بسياري از اقدامات به ظاهر حقوق بشري امريكا در ساير نقاط دنيا را به خوبي نمايان ساخت.
انتشار اين گزارش در همان ساعات اوليه واكنشهاي بسياري را در رسانههاي بينالمللي به همراه داشت تا جايي كه برخي اين روشها را با اقدامات ديكتاتورهاي مطرح دنيا قياس كردند.
كميته اطلاعات سناي امريكا در حالي روز سهشنبه پس از چهار سال كش و قوس و پس از حذف بخشهاي زيادي از مستندات شكنجه مظنونين اقدامات تروريستي توسط آژانس مركزي اطلاعات اين كشور، گزارشي 499 صفحهاي در اين رابطه منتشر كرد كه منابع مطلع به سانسور و حذف بسياري از محتويات پرونده طي ماههاي اخير اذعان كردهاند. به هر روي مرور بخشهايي از اين گزارش خلاصه شده به خوبي پرده از بسياري از اقدمات ضدحقوق بشري و اقدامات غيرانساني نيروهاي امنيتي و اطلاعاتي ايالات متحده برميدارد.
جالب است بدانيم اواسط سال 2010 سازمان عفو بينالملل در گزارشهاي مختلفي از اقدامات ضدحقوق بشري امريكا انتقاد كرده بود.
زندان گوانتانامو در كوبا و زندان بگرام در افغانستان از مواردي بود كه اين سازمان مدافع حقوق بشر به موارد نقض حقوق بشر در آنها از سوي امريكا اشاره ميكند. باراك اوباما رئيسجمهور امريكا در آن مقطع زماني وعده داده بود كه اين زندانها را تعطيل خواهد كرد؛ وعدههايي كه با گذشت زمان بسيار زياد و بعد از نزديك به چهار سال عملي شد.
بيداري اسلامي در پرتو استانداردهاي دوگانه امريكااستانداردهاي امريكا در مفاهيم متعددي از حقوق بشر گرفته تا دموكراسي را شامل ميشود كه در ادامه به بخشهايي از آن اشاره ميكنيم. با شروع بيداري اسلامي در برخي كشورهاي خاورميانه و شمال آفريقا، سياستمداران امريكايي دو سياست كاملاً متناقض را در برخورد با اين حوادث در پيش گرفتند. واكنش به اعتراضات مردم بحرين و همچنين مردم شرق عربستان، كاملاً متضاد با رويكردشان در قبال اعتراضات در ليبي، مصر، سوريه و... بود.
سياستمداران و رسانههاي اين كشور كه در جريان اعتراضات مردم مصر، تونس و ليبي براي حفظ و ارتقاي جايگاه بينالمللي خود، بر ضرورت توجه به خواست ملتها تأكيد ميكردند در مواجهه با اعتراضات مردم بحرين و عربستان سياست سكوت را در پيش گرفته و نه تنها روابط خود را با رهبران اين دو كشور را حفظ كرده بلكه تلاشهاي مختلفي را جهت ابقاي دولتهاي متبوع خود در منطقه هم انجام دادند. به صورتي كه به كمك وابستگان خود در اين كشورها به روي مردم معترض آتش گشودند و بسياري از آنها را به قتل رساندند يا به سينه زندانهاي مخوف كشاندند كه از آن بايد به نقض گسترده حقوق بشر در كشورهاي اسلامي ياد كرد.
در همين رابطه بايد گفت با توجه به اينكه اكثر مردم بحرين شيعه هستند، امريكاييها از اين واهمه داشتند كه با توسعه قدرت مخالفان و سقوط رژيم وابسته به امريكا در اين كشور فضا براي قدرتيابي و نفوذ هر چه بيشتر ايران در اين كشور و نهايتاً كل منطقه، بيشتر شود به عبارت ديگر آنها از اينكه بحرين به عراقي ديگر تبديل شود، در هراس بودند.
امريكاييها همچنين ميدانستند كه بيثباتي در كشور عربستان، امنيت انرژي از بين برود كه اين مسئله تاثيرات سوء و فوقالعادهاي در توان صنعتي غرب خواهد داشت.
تعريف حقوق بشر امريكاييهر چند كه موارد نقض حقوق بشر در ايالت متحده امريكا را ميتوان در حوزههاي مختلفي از داخل اين كشور گرفته تا كشورهاي ديگر و منطقه استراتژيك غرب آسيا مورد ارزيابي قرار داد اما مهمترين آن اتفاقات متعدد و گسترده ضد حقوق بشري در سالهاي متمادي در داخل اين كشور بوده است.
همانطور كه اشاره شد، در حوزه داخلي امريكا نقض حقوق بشر وجوه مختلفي دارد كه بخشي از آن در رابطه دولت اين كشور با مردم امريكا است كه آخرين آن رفتار هتاكانه و غيرانساني پليس اين كشور با شهروندان سياهپوست است كه بايد موارد بسياري مانند «نقض حقوق زندانيان، نقض حقوق كودكان، نقض حقوق زنان، نقض حقوق بوميان، نقض حقوق اقليتها و نقض حقوق مهاجرين» را هم به آن افزود. البته خشونتهاي سازمان يافته عليه مردم مانند جناياتي كه اخيراً در اين كشور اتفاق افتاده بيش از هر موضوع ديگري مردم اين كشور را ناراحت كرده به گونهاي كه بيش از دو هفته است خيابانهاي اين كشور مملو از جمعيت معترض نسبت به سياستهاي انتظامي دولتمردان ايالات متحده است.
رفتار نيروهاي امنيتي امريكا و پليس اين كشور را بايد از مهمترين مسائلي دانست كه حقوق مدني شهروندان امريكايي را ضايع ميكند.
بر اساس گزارشهاي رسمي پليس امريكا، سالانه در حدود يك ميليون نفر از مردم امريكا بدون هيچ دليل موجهي مورد ايست و بازرسي قرار ميگيرند و عدهاي از آنان به ادارههاي پليس منتقل ميشوند و مدتي بدون تفهيم اتهام در بازداشتگاه ميمانند و سپس با يك عذرخواهي ساده آزاد ميشوند.
مطابق با ماده ۱۰ميثاق بينالمللي حقوق مدني و سياسي، تمامي افرادي كه آزادي آنها سلب ميگردد بايد با آنها با انسانيت و احترام كه حقيقت ذاتي شخص انسان است، رفتار شود. ممنوعيت شكنجه يا آزار زندانيان حتي صراحتاً در اعلاميه جهاني حقوق بشر ذكر و در ماده 5 اين اعلاميه بيان شده است كه هيچ كس را نميتوان شكنجه كرد يا مورد عقوبت يا روش وحشيانه و غيرانساني يا اهانتآميز قرار داد.
همانطور كه اشاره شد مطابق با اعلاميه و كنوانسيونهاي حقوق بشر هيچ كسي نبايد در معرض رفتار تحقيرآميز يا وحشيانه قرار بگيرد آن هم در شرايطي كه ايالات متحده امريكا در داخل و خارج از تماميت ارضي خود رفتارهاي گسترده ضدحقوق بشري را صورت داده است.
طبق گزارشهاي ديگر، لازم است بدانيم زندانهاي ايالات متحده امريكا نيز مملو از زنداني است. اين كشور با جمعيتي كمتر از پنج درصد از جمعيت جهان، بيش از 25 درصد كل زندانيان جهان را در زندانهايش دارد. اين گزارشهاي حاكي از آن است كه به طور متوسط از هر 198 نفر امريكايي يك نفر در زندان به سر ميبرد و لذا آمار كل زندانيان امريكا بيش از 2 ميليون و 300 هزار نفر اعلام شده است. در ضمن حدود 25 هزار نفر از اين زندانيان در سلولهاي انفرادي و در شرايط بسيار نامناسب قرار دارند. برخي از اين زندانيان تنها 1.5 ساعت در روز اجازه استفاده از محيط باز را دارند و در باقي ساعات شبانهروز هيچ نوري مشاهده نميكنند و برخي از افراد تا 20 سال به صورت مداوم در حبس انفرادي به سر ميبرند.
نمونه بارز ديگر كه نمايانگر رفتارهاي ضد بشري دولتمردان اين كشور است را وقايع پس از 11 سپتامبر بايد دانست كه بسياري از نقض حريم خصوصي و رفتارهاي ضدحقوق بشري را اسنودن پرده نمايي ميكند.
يكي از مسائلي كه هنوز دولت امريكا با آن درگير است مسئله نشت اطلاعات اقدامات مخفيانه امريكا است كه برخي از آنها توسط اسنودن افشا شده و برخي ديگر از آنها توسط بعضي از نظاميان امريكايي منتشر شده است. برخي از آنها نشاندهنده جنايات نظاميان امريكايي نسبت به مردمان كشورهاي ديگر است كه در جنگها اتفاق افتاده بود. با مرور گزارش كنوني سنا در مورد اقدامات سازمان سيا به خوبي ميتوان دريافت كه برخي از گزارشهاي اسنودن در آن آمده و بسياري از آن حذف شده است.
به عنوان نمونه اسنودن در گزارشهايي مصداق بارز نقض حقوق بشر در اين كشور را نقض حريم خصوصي بعد از 11 سپتامبر و ورود دولت در شنود رسمي تلفنها، ايميلها و عملاً نقض آزادي افراد به بهانه مقابله با تروريسم عنوان ميكند.
افكار عمومي دنيا بهتر به ماهيت دولت امريكا پي خواهند برداتفاقات چند هفته اخير در شهرهاي ايالات متحده و گزارش مورد اشاره را بايد مقدمه ديگري از اين دانست كه چهره واقعي سياستمداران امريكا براي بسياري از افكار عمومي دنيا بيش از گذشته مشخص خواهد شد آن هم در هنگامهاي كه رسانههاي وابسته به اين كشور تلاش فراواني انجام ميدهند تا اذهان عمومي دنيا نتواند به تحركات و رفتارهاي ضدانساني عوامل اطلاعاتي اين كشور در ساير كشورهاي دنيا اشراف پيدا كنند.
روزنامه لسآنجلس تايمز روز گذشته در گزارشي مينويسد: افشاگريهاي صورت گرفته درباره سوءرفتار آژانس اطلاعات مركزي امريكا - سيا با مظنونان اقدامات تروريستي روز سهشنبه واكنش جهاني در پي داشت و دستاويزي براي منتقدان خارجي امريكا شد كه اين كشور را به اتخاذ معيارهاي دوگانه در قبال حقوق بشر در داخل و خارج متهم كنند.
در اين گزارش همچنين آمده است: محتواي گزارش سنا در تشريح رويههاي بازجويي خشن سيا، دولت امريكا را بر آن داشت كه به كاركنان ديپلماتيك و نظامياش در سراسر جهان هشدار دهد براي واكنشهاي ضد امريكايي خشن آماده باشند.
«تِنگ جيانكون» مدير مركز كنترل تسليحات در مؤسسه مطالعات بينالملل چين به شبكه دولتي سيسي تي وي ميگويد: اين (گزارش) تأثيري بسيار منفياي بر تصوير امريكا خواهد داشت.
به گفته وي، مقامات امريكايي سعي دارند خودشان را سردمدار مسائل حقوق بشر در جامعه بينالمللي جلوه دهند و گزارشهايي در ارزيابي رفتار ديگر كشورها منتشر ميكنند در حالي كه خود به طور سري به اقدامات زنندهاي مرتكب ميشوند. اين را هم بايد عنوان كرد در حالي كه يكي از مهمترين اهداف امريكا و متحدانش تخريب چهره اسلام و خشن نشان دادن مسلمانان هست، گزارش فوق و حوادث ناگوار فرگوسن ميتواند بسياري از اهداف اين كشور را در اين باره با بنبست مواجه سازد.
