جلسه معارفه محمد فرهادي به عنوان وزير علوم، تحقيقات و فناوري ديروز در حالي برگزار شد كه تعدادي از تحليلگران و رسانههاي وابسته به دولت و جريانهاي اصلاحطلب قصد القاي اين مطلب را دارند كه وي گزينه دولت نيست و از سوي مجلس به كابينه تحميل شده تا اداره آموزش عالي را وفق نظر اصولگراها دنبال كند! اگرچه برخي از حاشيههاي مراسم يادشده از جمله اظهارات يكي از دولتيهاي حاضر در جلسه مبني بر اينكه فرجيدانا وزير علوم ماست، اين تحليل را تأييد ميكرد، اما اظهارات جهانگيري مبني بر مطرح بودن فرهادي به عنوان جديترين گزينه دولت قبل از نيلي و دانشآشتياني آن را رد كرد.
اداره وزارت علوم با حضور مسئولان اجرايي و تقنيني و جمعي از دانشگاهيان رسماً به محمد فرهادي تفويض شد. وي هفتمين نفر است كه در طول عمر دولت يازدهم بر صندلي وزارت تكيه ميزند، منتهي با رأي بالاي مجلس و با حكم وزارت.
فرهادي در شرايطي اداره وزارت علوم را عهدهدار شده است كه اسناد بالادستي و سياستهاي كلي نظام در اين حوزه خواستار تحول در نحوه اداره اين مجموعه هستند، به طوري كه بسياري از دانشگاهيان اداره تيمي آموزش عالي به سرپرستي فرهادي فراتر از شوراي معاونان را در شرايط كنوني پسنديدهتر ميدانند. البته اظهارات رئيس سابق هلال احمر كه به تازگي به ساختمان هرمزان نقل مكان كرده و كليددار وزارت علوم شده، نشان ميدهد برنامههايش منافات چنداني با تعامل با بدنه دانشگاهيان ندارد.
در آغاز مراسم معارفه فرهادي به عنوان وزير علوم دولت يازدهم، محمدعلي نجفي كه در مدت بيوزيري وزارت علوم سرپرستي آن را بر عهده داشت در سخناني از همراهي كاركنان مجموعه وزارت علوم با خود در طول مدت سرپرستي قدرداني كرد و با اشاره به رأي بالاي مجلس به فرهادي، حضور وي را مايه آرامش مجموعه دانست.
وزير جديد به دنبال دانشگاه نسل سوم در ادامه فرهادي وزير علوم، تحقيقات و فناوري و ميزبان اين مراسم ضمن تشكر از رئيسجمهور و نمايندگان مجلس گفت: با توجه به اسناد بالادستي كه بسيار دقيق و جدي است سند تحول نظام آموزش عالي شروع شده و با توجه به رهنمودهاي رهبري در اين عرصه بسياري از مسائل اين حوزه حل خواهد شد.
وي با بيان اينكه در اين مدت كم و بيش با حوزه آموزش عالي درگير بودم، افزود: در اين زمينه بايد دو كاركرد اصلي را دنبال كنيم؛ كاركرد اول تربيت نيروي انساني و كارآمد و كاركرد دوم گسترش مرزهاي دانش است.
فرهادي با تأكيد بر اينكه دانشگاهها بايد به دانشگاههاي كارآفرين تبديل شوند، افزود: بايد نسل سوم دانشگاهها را تحقق بخشيد زيرا نسل اول آموزشي، نسل دوم پژوهشي و نسل سوم دانشگاهها كارآفريني و ثروت است. كارآفريني بايد منطبق بر سياستهاي اقتصاد مقاومتي باشد و ظرفيت دانشگاهها را در راستاي اقتصاد دانشبنيان به كار گرفته و از ظرفيت دانشگاهها براي تربيت دانشجويان خارجي استفاده كند.
فرهادي در ادامه گفت: ما اكنون بيش از 250 دانشگاه، موسسه آموزش عالي و پژوهشگاه داريم. البته اين آمار شامل بخشهاي غيردولتي و بخش آموزشي پزشكي نميشود. همچنين 4.5 ميليون دانشجو در كشور وجود دارد و سالانه يك ميليون نفر از دانشگاهها فارغالتحصيل ميشوند.
وي به بحث اشتغالزايي اشاره كرد و افزود: براي اشتغالزايي هر دانشجو 300 ميليون دلار لازم است، يعني تا پايان برنامه ششم توسعه به طور كلي يك ميليارد و800 ميليون تومان هزينه اشتغالزايي فارغالتحصيلان خواهد شد.
وزير علوم، تحقيقات و فناوري بر توسعه مراكز رشد علوم و فناوري تأكيد كرد و گفت: بايد به توسعه مراكز رشد علوم و فناوري و شركتهاي دانشبنيان توجه كنيم به همين دليل بايد ارتباط ما با وزارتخانهها و دستگاههاي اجرايي ديگر تنگاتنگ باشد.
وزير گريزان از حاشيه فرهادي با بيان اينكه بايد به متن پرداخته شود، اظهار كرد: بايد از حواشي كه ميتواند مانع راه باشد، احتراز كنيم، همچنين از توسعه غيرهدفمند در آموزش عالي كه باعث اتلاف بودجه و نيروي انساني ميشود پرهيز كرده و به شناسايي نيروي انساني، تعداد دانشگاه، تعداد دانشجو، رشتهها و سطوح بر اساس نياز كشور توجه كنيم كه اين امر بر عهده وزارت علوم و يكي از برنامههاي ما است.
فرهادي در ادامه با تأكيد بر اينكه مسائل فرهنگي و اعتباري درون دانشگاه بايد مورد توجه باشد، گفت: بايد فضاي آرام و با نشاط در دانشگاه ايجاد شود و انگيزهها برگردد. بايد كارآموزي تبديل به كارورزي شود.
وي در پايان خاطرنشان كرد: در زمينه علوم انساني گامهايي برداشته شده است و تحول رشتههاي علوم انساني مورد توجه است. خوشبختانه ستاد تحول براي اين منظور تشكيل شده است و مراكز رشد علوم انساني بايد مورد توجه قرار گيرد.
سورنا ستاري، معاون علمي و فناوري رئيسجمهور و رئيس بنياد ملي نخبگان نيز از فرصت حضور خود روز آغاز به كار رسمي فرهادي در وزارت علوم استفاده كرد و با اشاره به سياستهاي اشتباه مجموعه آموزش عالي كه منتج به مقالهفروشي به شكل رايج آن شده، اعلام كرد: آئيننامههاي بنياد ملي نخبگان در راستاي نقشه جامع علمي كشور تغيير پيدا كرده و بر اين اساس برخي از انتخاب نخبگان به دانشگاهها سپرده شده است.
جهانگيري: وزارت علوم در قبضه هيچ باند و حلقهاي نيستجهانگيري نيز فرصت معارفه وزير جديد علوم را به تريبون ارائه گزارش عملكرد بيش از يك ساله دولت يازدهم تبديل كرد و عملكرد دولت را در حوزههاي گوناگون از جمله ديپلماسي هستهاي و اقتصاد ستود. وي در سخناني با طرح اين پرسش كه چرا دولت اصرار دارد مديريت دستگاه عالي همسو با نظرات دانشگاهيان انتخاب شود، خاطرنشان كرد: توسعه علمي پيشنياز توسعه پايدار است و شرايط لازم براي پيشبرد توسعه علمي كشور اين است كه مشاركت فعال دانشگاهيان در فرآيند توسعه جدي قلمداد شود يعني ديگر آنكه دانشگاهيان كه ميخواهند و دولت و نظام چقدر به اين خواست و انتظار توجه دارد و به آن احترام ميگذارد.
جهانگيري با بيان اينكه اگر توسعه علمي به مسئله مشترك و ملي در كشور تبديل شود و كسب علم بالاي سر سياست و اقتصاد قرار گيرد و منطق برخورد و مديريت ما به علم نزديك شود و اگر در رابطه با مسائل علمي از قواعد و لوازم علمي تبعيت كنيم، شك نكنيم كه مسير توسعه در ابعاد و جوانب ديگر نيز باز خواهد شد، گفت: ما مسئولان و كارگزاران نظام، چه در دولت و چه در مجلس بايد با نگاهمان به نهادهاي علمي و دانشگاهي و دستگاه متولي آن يعني وزارت علوم، تحقيقات و فناوري از منظر توسعه علمي باشد نه از حنجره سياست. وي اضافه كرد: لازمه اين مهم هم اصلاح و همسويي دولت و دانشگاهيان است دولت در عين احترامي كه به دغدغه سياسي منتقدان و مخالفان خود ميگذارد به صراحت گفته و به وضوح نيز نشان داده است كه تفاهم و تعامل با دانشگاهيان به عنوان نخبگان كشور را مبناي سياستها و برنامههاي خود قرار داده است. در وزارت علوم، تحقيقات و فناوري هيچ باند و حلقهاي امور را قبضه نكرده است و همه كساني كه تا امروز مسئوليت پذيرفتهاند با دعوت و اصرار رئيسجمهور به ميدان آمدند و از دنياي آرام علمي خود به خاطر خدمت و نظام، دانشگاه و مردم گذشتند.
اصولگراها در مراسم معارفه؛ آغاز يا پايان مجلس و وزارت علوماز سوي ديگر بسياري از افراد و تحليلگران سياسي و رسانهاي دعوت از حدادعادل و الياس نادران به عنوان چهرههاي شاخص جريان اصولگرايي و نه به عنوان نماينده مجلس به مراسم معارفه فرهادي را محل بحثها و گمانهزنيهاي مختلف در رابطه با اداره آموزش عالي وفق نظر اصولگراها قرار دادند. اين در حالي است كه برخي از رسانهها و تحليلگران وابسته به دولت يا اصلاحطلبان از چهارشنبه گذشته و به محض اقبال مجلس به فرهادي و اعطاي رأي بالا به وي سعي در القاي اينكه فرهادي گزينه دولت نيست و از سوي مجلس به كابينه تحميل شده، داشتند.
اگرچه اين ادعا با پيشفرض قرار دادن مطرح بودن فرهادي به عنوان گزينه جدي دولت قبل از معرفي نيلي، فراهاني و دانشآشتياني و اظهارات ديروز جهانگيري رد شد.
غلامعلي حدادعادل، نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي در اين مراسم گفت: در رأي اعتماد به فرهادي، داد و ستدي بين مجلس و دولت وجود نداشت. وي در عين حال ابراز اميدواري كرد حضور خود و تعدادي از نمايندگان مجلس در جلسه معارفه فرهادي نقطه پايان مسائل بين مجلس و دولت باشد.
