مصدوم جوان مجهول الهويهاي است كه با موتور به گاردريل اتوبان برخورد كرده و به شدت آسيب ديده است. معاينات اوليه پزشكي حاكي از فوت مصدوم قبل از رسيدن به اورژانس بيمارستان است. در بررسي محتويات جيب متوفي مقاديري شيشه كشف ميشود. پليس هم علت تصادف را سرعت بيش از حد و مرگبار و حركت در خلاف جهت اعلام ميكند. هر چند آمارهاي متفاوتي در خصوص تعداد افرادي كه در سالهاي اخير به مواد مخدر صنعتي گرايش پيدا كردهاند وجود دارد و به دلايل سياسي و امنيتي آمار دقيقي از تلفات اين مواد در دست نيست، ولي آنچه مسلم است اين است كه در طول اين سالها، تعداد مصرف كنندگان اين مواد، افزايش چشمگير و قابل توجهي پيدا كرده است و در صورت عدم برخورد جدي، اين تعداد بيشتر هم خواهد شد. كاهش سن مصرف كنندگان، سوء مصرف مواد مخدر، تغيير ذائقه اعتياد در جوانان و گرايش به مواد مخدر صنعتي و نيمه صنعتي، شايعات در خصوص مزاياي مصرف اين مواد، دسترسي آسان، قيمت پايين و... از ديگر مسائل پيش رو در زمينه اعتياد به مواد مخدر صنعتي هستند كه رفع اين معضلات نياز به يك عزم ملي و تدوين برنامههاي دراز مدت دارد كه همدلي و هماهنگي ادارات و نهادهاي مختلف را ميطلبد.
مواد مخدر صنعتي كه در چند سال اخير جايگزين ساير مواد مخدر يا به عبارتي مواد مخدر گياهي شدهاند، علاوه بر اثرات ناشي از سوء مصرف، تاثيرات اجتماعي و رواني فراواني نيز روي افراد جامعه به ويژه نسل جوان باقي ميگذارند. در صفحه حوادث جرايد ميخوانيم كه در بسياري از جنايات و حوادث مختلف ردپاي شيشه يا ساير مواد مخدر به چشم ميخورد. كريستال، كراك، اكستاسي، آمفيتامين، جي اچ بي، شيشه، كتامين، مسكالين، پان پراگ، ديفنوكسيلات وLSD از جمله مواد مخدر صنعتي جديد هستند كه به دلايل مختلف طرفداران فراواني پيدا كردهاند. قيمت ارزان، دسترسي آسان، آساني مصرف، تنوع در نوع مصرف، امكان توليد در آزمايشگاه، نياز به وقت كم در توليد به نسبت مواد مخدر سنتي، بو و دود كم، وجود شايعات در خصوص ويژگيها و خواص اين مواد نظير تأثير در لاغري، افزايش توان ذهني، جسمي و... باعث شده تا بسياري از پسران و دختران و حتي ورزشكاران [ با دلايل مختلف] به مصرف اين مواد روي بياورند. دردمندانهتر اينكه بسياري از افرادي كه به مصرف اين مواد معتاد ميشوند، حتي قبل از اعتياد، سيگار يا قليان هم استعمال نميكردند ولي به دلايلي كه ذكر شد ناخواسته و در مدت زمان كوتاهي به دام اين مواد گرفتار شدند.
مواد مخدر صنعتي، اعتيادآور تلقي نميشود؟!
يكي از معضلات جوامع انساني در عصر حاضر، شايعهپذير و زود باور بودن افراد به ويژه نسل جوان است. امروزه در باور بسياري از افراد جامعه با سنين، جنسيت و مدارك تحصيلي مختلف، نظريه پزشكان، روانپزشكان و روانشناسان محلي از اعراب ندارد ولي سخنان و توصيههاي يك آرايشگر با مدرك تحصيلي سيكل يا كليددار يك باشگاه بدن سازي، از مصاديق علميترين سخنان روز دنيا محسوب ميشود و بسياري به استناد اين سخنان سلامتي و آينده خود و اطرافيانشان را به مخاطره مياندازند. در اين بين شبكههاي ماهوارهاي يا اينترنت كه جاي خود دارند و عمل نكردن به توصيهها و رهنمودهاي اين شبكهها «ذَنب لايغفر» محسوب ميشود! با وجود اينكه بارها در جرايد، رسانه ملي و حتي فيلمها و سريالها از مضرات مواد مخدر صنعتي به كرات سخن به ميان آمده است و به دفعات اعلام شده كه مصرف اين مواد حتي در بار اول و دوم زمينه اعتياد را در افراد به وجود ميآورد، در باور بسياري از جوانان، اين مواد اصلاً در زمره مواد مخدر طبقه بندي نميشوند و آنها را نوعي محرك، شادي آور، تقويت كننده و حتي دارو تلقي ميكنند. در حالي كه اگر نسل جوان يا حتي ميانسال ذرهاي بينديشند در مييابند كه اعتياد، اشكال و حالات مختلفي دارد و تنها چرت زدن و خاراندن بدن و گوشه خيابان افتادن از نشانههاي اعتياد نيستند!
دكتر تيموري متخصص مسموميت و پزشكي قانوني در خصوص مصرف مواد مخدر صنعتي ميگويد: متأسفانه با مصرف روز افزون مواد مخدر صنعتي و نيمه صنعتي در جامعه و به تبع آن مسموميت و اور دوز ( مصرف بيش از تحمل بدن) و حتي مرگ ناشي از مصرف اين مواد مواجه هستيم. اين امر نه تنها تبعات منفي براي افراد مصرفكننده و خانوادههاي آنها به همراه دارد، بلكه جامعه را متأثر خواهد كرد؛ چراكه قشر هدف اين مواد اغلب جوانان هستند كه نيروي كار و آيندهسازان اقتصادي، علمي، فرهنگي و... جامعه ميباشند.
در حال حاضر از پر مصرفترين اين مواد ميتوان به ترامادول اشاره كرد كه متأسفانه به راحتي در دسترس مردم قرار دارد ( چه در داروخانهها و چه به صورت آزاد) فلذا تلاش جدي براي پيشگيري از مصرف اين مواد، جلوگيري از عرضه آنها به صورت علني در جامعه و ارائه آموزشهاي لازم و بسترسازي فرهنگي، اقتصادي و اجتماعي در جهت عدم گسترش گرايش و تمايل افراد به مواد به صورت همزمان، از ضروريات مبارزه با اين معضل محسوب ميشوند.
رابطه مواد مخدر صنعتي و اينترنت
با وجود اينكه دنياي تكنولوژي و شبكههاي مجازي در گسترش علم و دانش نقشي اساسي و بديهي ايفا ميكنند، در بسياري موارد بر اثر گستردگي دنياي وب، جذابيت كاذب و كمبود نظارت، اين شبكهها به شبكههاي ضد علمي و تخريبي بدل ميشوند و كاركردي منفي پيدا ميكنند. هر چند دلايل اجتماعي و فرهنگي فراواني در شيوع مواد مخدر صنعتي نقش دارند، ولي در عصر حاضر يكي از دلايل عمده گرايش به اين مواد، آموزش تهيه مواد مخدر و حتي راهاندازي شبكه توزيع مواد در فضاي مجازي است.
پايان سخن
هر چند بر اساس گزارش روابط عمومي ستاد مبارزه با مواد مخدر؛ مبارزه با مواد مخدر از خواستههاي اصلي مردم محسوب ميشود و در يك نظرسنجي انجام شده، مواد مخدر 92 درصد نگراني مردم را به خود اختصاص داده است ولي ذكر اين نكته ضروري است كه امكان مبارزه با مواد مخدر توسط يك نهاد يا يك ارگان يا حتي چند نهاد دولتي امكانپذير نخواهد بود و نقش خانوادهها را نبايد در اين مبارزه همه جانبه ناديده گرفت. در واقع مبارزه با مواد مخدر يكي از پيچيدهترين مبارزات محسوب ميشود؛ چراكه داراي ابعاد و لايههاي فراواني است و اگر در اين رويكرد هر كدام از لايهها ناديده انگاشته شوند يا كمتر مورد توجه قرار گيرند، زحمات كشيده شده در خصوص ساير ابعاد نيز به هدر خواهند رفت. بنابراين نقش خانواده در اين مبارزه همه جانبه كمتر از نقش سربازي كه مستقيم با سوداگران مرگ روبهرو ميشود، نيست.
