عمان محلي براي باز شدن گرههاي كور روابط ديپلماتيك. حالا سالها است كه اين موضوع به يك عرف سياسي تبديل شده و هرگاه نام عمان در پروندهاي ديپلماتيك مطرح ميشود، ناظران سياسي به سرانجام آن فكر ميكنند.
اين روند در خصوص مشكلات ديپلماتيك ايران و غرب نيز صادق است و عمان تا به حال در پروندههاي زيادي ميان ايران و غرب به عنوان ميانجي عمل كرده است. از آزادي زندانيان ايران در كشورهاي غربي گرفته تا كمك به بهبود روابط دوجانبه ميان كشورهاي مختلف با ايران همگي جزو اقداماتي بوده كه در پرونده ميانجيگريهاي عمان ثبت شده است. اما در اين ميان شايد بارزترين اقدام ميانجيگرايانه عمان در مسائل ديپلماتيك، به موضوع پرونده هستهاي كشورمان باز گردد؛ جايي كه در اوج اختلافات ميان طرفين به يكباره خبر از ملاقاتهاي محرمانه مقامات ايراني و امريكايي در عمان منتشر شد و بارديگر توجهات را به سوي اين كشور كوچك روانه ساخت .
همچنين سفر پادشاه عمان به عنوان نخستين ميهمان رسمي دولت يازدهم با پيام آغاز مذاكرات جدي در موضوع هستهاي، نيز خود نمونه ديگري است كه بر نقش عمان در روابط ايران و غرب تأكيد ميكند.
حالا بار ديگر در حالي كه گفته ميشد اختلافات جدي بر حصول توافق هستهاي ميان ايران و غرب سايه افكنده و مسير را به سوي عدم حصول توافق تا سوم آذر سوق ميدهد، به يكباره مطرح شدن نام عمان به عنوان محل ديدار وزراي خارجه ايران و امريكا پيش از مذاكرات نهايي وين، اميد را به اردوگاه حاميان حصول توافق بازگردانده است. اين درست همان اتفاق مهمي است كه ميتواند مسير مذاكرات را تغيير دهد و بار ديگر نام عمان را به عنوان ميانجي نهايي در يك موضوع پيچيده بينالمللي مطرح ميكند.
اين روند در حالي است كه رصد گفتههاي مقامات امريكايي حكايت از آن دارد كه آنان با جوسازي و انتشار اخبار ضد و نقيض در خصوص حصول توافق نهايي به دنبال راهاندازي بازي جديد و گرفتن امتيازات بيشتر از ايران در توافق نهايي هستند، اما در سوي ديگر مقامات ايراني نيز با تأكيد بر اين نكته كه ميز مذاكرات را هرگز ترك نخواهند كرد، عنوان ميكنند كه حاضر نيستند زيادهخواهيهاي طرف غربي را در موضوع هستهاي بپذيرند.
ولايتي: ايران ميخواهد مذاكرات هرچه زودتر به پايان برسد رئيس مركز تحقيقات استراتژيك مجمع تشخيص با بيان اينكه امريكا و غرب نه تنها از ميزان تحريمها كم نكردند بلكه بر آن افزودند، تصريح كرد: اگر پول مربوط به ايران را كه به ناحق گرفته بودند با وقفه آن را پرداخت كردند، حالا ميخواهند منت آن را بر سر جمهوري اسلامي ايران بگذارند. به گزارش فارس، علياكبر ولايتي ديروز در جمع خبرنگاران در پاسخ به سؤالي مبني بر اينكه رسانههاي غربي همواره از تمديد مذاكره سخن ميگويند و با اين امر قصد دارند ايران را تحت فشار قرار دهند، گفت: ايران همواره طالب مذاكره بوده و براي حل و فصل مسائلي كه در صحنه بينالمللي طرح شده با وجود تحريكاتي كه از سوي برخي كشورها اعمال شده است همواره نشان داده كه به دنبال مذاكره است.
انرژي هستهاي نبايد اهرمي عليه ايران باشدوي ادامه داد: روش جمهوري اسلامي همواره استفاده از انرژي صلحآميز هستهاي است چراكه توليد انرژي از منابع انرژي پاك در آينده از اهميت بالايي برخوردار است و روز به روز نياز بشر به اين انرژي زياد خواهد شد و ما نبايد به روزي برسيم كه بخواهيم انرژي هستهاي را از كشورهاي ديگر طلب كنيم و آنها اين امر را به عنوان اهرم عليه جمهوري اسلامي استفاده كند.
ولايتي خاطرنشان كرد: اين فلسفه حاكم در روش جمهوري اسلامي ايران در زمينه انرژي هستهاي است چراكه ما از آنچه انجام داديم مطمئن هستيم و درهاي مراكز هستهاي ما مانند نطنز، اراك و فردو به روي بازديدكنندگان باز است و آنها آمدهاند و وجه مشترك هرچه بازرسان گزارش كردهاند اين بوده است كه هيچ نكته شكبرانگيزي در مورد كاربرد نظامي انرژي هستهاي ايران وجود ندارد لذا ما ميخواهيم هرچه زودتر اين مذاكرات به پايان برسد.
وي ادامه داد: مطابق آنچه در ژنو در سال گذشته بين ايران و 1+5 مقرر شد ايران مانند هميشه به تعهدات خود عمل كرد اما آنها به تعهدات خود عمل نكردند و برعكس امريكاييها بعدا اظهارنظرهايي را خارج از قاعده مطرح كردند كه مورد اعتراض و انتقاد كشورهاي بيطرف دنيا قرار گرفت. ولايتي با بيان اينكه آنها نه تنها از ميزان تحريم كم نكردند بلكه بر آن افزودند، تصريح كرد: اگر پول مربوط به ايران را كه به ناحق گرفته بودند با وقفه آن را پرداخت كردند، حالا ميخواهند منت آن را بر سر جمهوري اسلامي ايران بگذارند.
غربيها به ناكارآمدي تحريمها اذعان دارندرئيس مركز تحقيقات استراتژيك مجمع تشخيص مصلحت نظام با بيان اينكه نظر جمهوري اسلامي ايران اين است كه هرچه زودتر مذاكرات به نتيجه برسد، تصريح كرد: هيچ گاه جمهوري اسلامي ايران از مذاكرات رويگردان نبوده است. وي ادامه داد: ايران همواره از ابتداي انقلاب با انواع تحريمها روبهرو بوده است و هيچ گاه خارج از تحريمها از سوي امريكا و يارانش نبوده است و اينكه واقعبين هستند و ميبينند كه ايران توانسته است به رغم تحريمهاي سنگيني كه از سوي غربيها اعمال شده است به راه خود ادامه دهد و با روسيه، چين و هند و كشورهاي آفريقايي و برخي كشورهاي اروپايي و آسيايي مانند كره و ژاپن روابط خود را حفظ كرده كه حركت ايران در زمينه علم و فناوري حائز اهميت است.
توافق كلي صورت گرفته، بحث بر سر جزئيات استيك عضو كميسيون امنيت ملي مجلس درباره مذاكرات ميان ايران و 1+5 بر سر برنامه هستهاي ايران ميگويد: توافق هستهاي در كليات حاصل شده است.
محمد صالح جوكار در گفتوگو با ميزان در پاسخ به اين پرسش كه «آيا سخناني كه در مورد حصول توافق هستهاي ميشود صحت دارد يا خير»، گفت: به اعتقاد من توافق هستهاي حاصل شده، ولي شايد در جزئيات مسائلي باقي مانده كه هنوز محل بحث است.
اين نماينده مجلس ادامه داد: از قرار معلوم در مورد غنيسازي توافقات كلي حاصل شده است، ولي در مورد زمان بندي برداشتن تحريمها هنوز بحث هايي وجود دارد. وي افزود: امريكاييها پيشنهاد دادهاند كه تحريمها در سه مرحله شامل ابتدا تحريمهاي دولت امريكا و اتحاديه اروپا، سپس تحريمهاي كنگره و آنگاه تحريمهاي شوراي امنيت برداشته شود، اما در مورد زمانبندي برداشتن آنها هنوز اختلافاتي وجود دارد. اين عضو كميسيون امنيت ملي مجلس در پاسخ به پرسش ديگري درباره اينكه «آيا مذاكره كنندگان در اين توافقي كه شما ميگوييد انجام شده از خطوط قرمز عبور كردهاند»، گفت: توافق كلي حاصل شده ولي اينكه آن چه هست و اينكه آيا مذاكره كنندگان از خطوط قرمز عبور كردهاند يا خير، احتياج به زمان دارد و اكنون نميتوان دربارهاش قضاوت كرد.
جوكار افزود: البته امريكاييها ميگويند در صورتي كه اين تحريمها برداشته شود، تحريمهاي مربوط به اتهامات درباره حقوق بشر و تروريسم همچنان به قوت خود باقي خواهد ماند، از اين رو ضمانتي وجود ندارد كه آنها دوباره تحريمهاي هستهاي را برنگردانند. وي تصريح كرد: بنابراين بايد آينده نگري و چشم انداز لازم درباره موضوع وجود داشته باشد و مسائل فني و حقوقي به دقت بررسي شود تا ضمانتها و تضمينهاي لازم براي عمل امريكاييها به وعدههاي خود اخذ شود.
