ماجراي افزايش قيمت شير خام و لبنيات مانند داستان خودرو و تغيير قيمت آن تمامي ندارد. البته اين دو موضوع يك تفاوت اساسي با يكديگر دارند و آن اينكه توليدكنندگان شير و لبنيات به اندازه خودروسازان برش ندارند و اين صنعت براي مديران دولتي نيز به اندازه خودرو اهميت ندارد.
پس از اينكه قانون جدايي وظايف بخش كشاورزي از بازرگاني به تصويب مجلس رسيد، تصور ميشد كه مشكلات بخش توليد محصولات كشاورزي ديگر حل شده و موازيكاريها به پايان ميرسد، غافل از اينكه هنوز زيرساختهاي اين قانون كاملاً شكل نگرفته و حتي وزارت جهاد نيز براي رفع مشكلات بخش توليد، با چالشهاي جدي روبهرو است. داستان افزايش قيمت شير از آنجا آغاز شد كه كارخانجات با افزايش قيمت شير خام به هزار و 440 تومان موافقت نكردند، اما قيمت فراوردههاي لبني را افزايش دادند. اكنون كمتر از يك ماه است كه قيمت شير آزاد شده و ملاك تعيين قيمت آن هم به گفته رضا باكري رئيس انجمن صنايع لبني شير ايران عرضه و تقاضا در بازار است.
تأثير آزادسازي قيمت شير بلافاصله در بازار مصرف، با افزايش قيمت محصولات لبني براي مصرفكنندگان آشكار شد، به طوري كه به سرعت پس از اعلام اين موضوع قيمت محصولات لبني براساس نوع، مقدار و شايد كيفيت از 100 تا هزار تومان و در مواردي هم بيشتر تغيير كرد.
بر اساس اين گزارش، كارخانهداران شير و محصولات لبني با كسب سود بيشتر و مصرفكنندگان با افزايش قيمت هر كدام به نوعي طعم شيرين و تلخ اين آزادسازي قيمت را چشيدند. اين گزارش ميافزايد: آزادسازي قيمت شير خام نه تنها منفعتي را نصيب دامداران نكرد، بلكه آنها همچنان چشم انتظار يارانه چهار ماه پاياني سال 92 ماندهاند و اميد دارند كه با وجود وعدههاي مسئولان بالاخره بخش باقيمانده اين يارانهها را دريافت كنند.
دولت دست واسطهها را از نهادههاي دامي كوتاه كند
همايون محبي، دامدار صنعتي و توليدكننده شير خام در گفتوگو با فارس گفت: كارخانهها هماكنون شير خام را با قيمت هزار و 110 تومان از دامداران خريداري ميكنند و معمولا دامداران به آساني موفق به دريافت يارانه شير از كارخانهها نميشوند. وي افزود: يارانههاي تخصيصي از سوي دولت به توليدكنندگان شير خام در ابتدا به كارخانهها پرداخت ميشود و كارخانهها اين پولها را مدتي نزد خود نگه ميدارند و بعد از گذشت يكي، دو ماه آن را به دامداران پرداخت ميكنند.
اين توليدكننده شير خام تصريح كرد: در حالي كه يارانه هر كيلوگرم شير خام توليدي دامداران توسط دولت براي چهار ماهه آخر سال 92، 190 تومان اعلام شد اما من به عنوان توليدكننده شير خام به ازاي هركيلو شيرخام فقط 40 تومان يارانه دريافت كردم.
محبي اظهار داشت: كارخانهها دليلي براي پرداخت كمتر از ميزان تعيين شده يارانه شير خام را به دامدار عنوان نميكنند و به اين ترتيب شايد فقط يك سوم از يارانه شير به دامدار برسد و بقيه پولها حيف و ميل ميشود.
اين دامدار در پاسخ به سؤالي مبني بر اينكه آيا با آزاد شدن قيمت شير موافق هستيد، گفت: من به عنوان يك دامدار موافق آزاد شدن قيمت شير خام نيستم، زيرا با آزادسازي قيمتها، قيمتنهادهها هم افزايش مييابد و به دنبال افزايش قيمت قدرت خريد مردم كاهش مييابد. محبي تصريح كرد: قيمت نهادهها نسبت به سال گذشته حدود 30 درصد افزايش يافته است، به طوري كه يك كيلو علوفه ذرت به 280 تومان رسيده، در حالي كه سال گذشته قيمت آن حدود 130 تومان بود.
انتقاد از افزايش غيرقانوني قيمت محصولات لبني
البته برخلاف سكوت وزارت جهاد كشاورزي در خصوص افزايش قيمت لبنيات، نمايندگان مجلس از گرانيهاي اخير انتقاد كردند و خواستار رسيدگي دستگاههاي نظارتي شدند.
در اين خصوص يك عضو كميسيون كشاورزي گفت: افزايش 15 تا 20 درصدي محصولات و فرآوردههاي لبني به بهانه نرخ هزار و 440 توماني كه هنوز اجرايي نشده صحيح نيست و دستگاههاي نظارتي بايد قيمتها را كنترل كنند. غلامرضا نوري قزلجه افزود: تا زماني كه نرخ هزار و 440 تومان براي خريد شير عملياتي نشود هيچگونه افزايش قيمت پذيرفته نيست و دستگاههاي نظارتي بايد با متخلفاني كه قيمتها را حتي تا 20 درصد هم افزايش دادهاند برخورد كنند. يك عضو كميسيون كشاورزي مجلس محمد تقي توكلي نيز در گفتوگو با ايسنا، بر اين مسئله تأكيد كرد كه دولت بايد قيمت شير را به صورت حداكثري تعيين نكند بلكه قيمت لبنيات در كارخانههاي صنعتي بر اساس قيمتي تعيين شود كه هر ليتر شير را از دامداران خريداري ميكنند. وي افزود: دولت بايد به مسئله شير ورود پيدا كند و در يكي از بخشها يارانه دهد اين بخش ميتواند مثل گذشته به دامدار تعلق بگيرد يا از طريق عرضه به كارخانههاي لبني قيمت براي مصرفكننده پايين بيايد.
توكلي اضافه كرد: دولت بايد تكليف خود را با قيمت شير روشن كند. اگر ميخواهد قيمت خيلي بالا نرود و مصرف شير پايين نيايد بايد از بودجه سلامت به اين صنعت كمك كند و يارانه دهد در غير اين صورت قيمت شير بر اساس هزينههاست كه دائماً رو به افزايش است و نميشود كاري كرد.
