توافقنامه ژنو ميان غرب و روسيه و حتي اعلام عفو عمومي آتشبس از سوي كييف هم منجر نشده تا مخالفان روسگرا در بخشهاي شرقي اوكراين از مواضع خود در شهرهاي روسنشين اين كشور عقبنشيني كنند، به خصوص كه پيش چشم مخالفان، ناتو در حال تقويت نيروهاي نظامي خود است و اجراي تمرين نظامي در كشورهاي اروپاي شرقي را در دستور كار قرار داده است. در واقع تحولات اوكراين بهانهاي شده تا امريكا و غرب فرصت را غنيمت شمرده و روياي افزايش حضور نظامي امنيتي خود در اروپاي شرقي و گسترش شرق به ناتو را محقق سازند.
به گزارش «جوان» اوضاع در شرق اوكراين ظاهراً آرام تر از روزهاي پيش است اما دورنماي توافق ميان كييف و مخالفان روسگرا كاملاً تيره و تار است. به گزارش شبكه تلويزيوني فرانس24 در شهر دونتسك در شرق اوكراين هيچ علائمي از تنشزدايي در نواحي شرق اوكراين مشاهده نميشود. بر اساس اين گزارش اوضاع در دونتسك آرام است اما جدايي طلبان طرفدار روسيه ميگويند به هيچ وجه به توافق هفته پيش ژنو كه روز 28 فروردين منعقد شد، اهميتي نميدهند. بر اساس اين توافق گروههاي شبه نظامي بايد خلع سلاح شوند و ساختمانهاي دولتي را ترك كنند. آنان ميگويند به علت آنكه به ژنو دعوت نشدند، به توافق ژنو پايبند نخواهند بود. با اينكه وزارت امور خارجه اوكراين اعلام كرده عمليات عليه جدايي طلبان طرفدار روسيه در شرق اين كشور را به مناسبت عيد پاك متوقف كرده است. آندره دشچيتسا وزير امور خارجه اوكراين هشدار داده است در صورتي كه جدايي طلبان به اشغال دفاتر دولتي ادامه دهند، نيروهاي امنيتي نيز عمليات خود را از سر ميگيرند. مخالفان هم اصرار دارند كه اصلاً دولت مركزي كي يف را به رسميت نميشناسند و خواستار استعفاي نخست وزير و رئيسجمهور موقت و بازگشت ويكتور يانوكوويچ به سمت رياست جمهوري هستند. برخي از آنها صحبت از استقلال يا پيوستن به روسيه ميكنند. با اين حال دولت موقت اوكراين بر اساس توافق ژنو از هم اكنون قانون عفو عمومي براي تمامي شركتكنندگاني كه در اعتراضات جمعي شركت داشته و كساني كه سلاحهاي خود را به ارگانهاي دولتي تسليم ميكنند، را به پارلمان اعلاء ارائه داده است. علاوه بر قضيه عفو عمومي بر اساس بيانيه مشترك الكساندر تورچينوف، كفيل پست رياست جمهوري اوكراين و آرسني ياتسنيوك، نخست وزير موقت در لايحه ارائه شده به پارلمان عنوان شده است كه قانون اساسي جديد اوكراين مسئله «تمركز زدايي قدرت» و بازگرداندن وضعيت ملي زبان روسي در برخي مناطق اوكراين مورد توجه قرار ميگيرد. بهرغم اين تحولات روزنامه امريكايي «نيويوركتايمز» از برنامه امريكا براي استقرار گروههاي كوچك نظامي در لهستان و استوني خبر داد. براساس اين گزارش، اقدامات امريكا در استوني و لهستان بخشي از تلاش گسترده براي تقويت و ارتقاي حضور زميني، هوايي و دريايي ناتو در شرق اروپا در واكنش به اقدامات نظامي روسيه در داخل و نزديكي اوكراين است و واشنگتن قصد دارد رزمايشهاي زميني محدودي را در منطقه برگزار كند. هنوز مشخص نيست كه چه تعداد سرباز مازاد از جانب امريكا و ساير كشورهاي عضو ناتو در شرق اروپا و پس از انجام اين رزمايشها مستقر ميشوند. با اين حال گفته ميشود رزمايشي كه قرار است در لهستان برگزار شود، احتمالا طي چند روز آتي اعلام خواهد شد و در آن 150 سرباز امريكايي حضور دارند. يكي از مقامهاي غربي همچنين اعلام كرد، رزمايشي كه قرار است در استوني برگزار شود، شبيه به هماني است كه در لهستان انجام ميگيرد. اگرچه اين دو رزمايش در مقياس محدود انجام ميشود اما امريكا به دنبال راههايي براي حضور منظم نيروهاي زميني در شرق اروپا با استفاده از جابهجايي سربازان و انجام تمرينها است. پيش از اين «آندرس فوگ راسموسن» دبير كل ناتو گفته بود كه اين سازمان نيروهاي اروپاي شرقي را در پاسخ به تحركات اخير روسيه تقويت ميكند. چنين اقدامي به معناي اين است كه جنگندههاي ناتو در مناطق بيشتري بر فراز منطقه بالتيك پرواز خواهند كرد و كشتيهاي بيشتري به درياي بالتيك و ناحيه شرق مديترانه اعزام خواهند شد. همچنين گزارشها حاكي از آن است كه يك فروند هواپيماي جاسوسي آواكس كه توسط ناتو در پايگاه هوايي آلمان مستقر شده پرواز شناسايي خود براي بررسي فضاي هوايي اوكراين و روماني را آغاز كرده است.
بيتوجهي خودروسازان امريكايي به تحريمها
امريكاييها مرتب به مقامات كرملين هشدار ميدهند كه در صورت ادامه حمايت از روسگرايان اوكرايني با تحريمهاي اقتصادي بيشتري روبهرو خواهند شد. روسها هم در مقابل اعلام كردهاند كه منزوي كردن آنها كاري ساده نيست. اظهاراتي كه به نظر ميرسد تنها جنبه تبليغاتي ندارد بلكه حاكي از آگاهي مقامات كرملين از توان اقتصادي خود و حريف است. در همين راستا گزارشهاي حاكي از آن است كه خودروسازان امريكايي با بيتوجهي به تحريمهاي غرب و واشنگتن عليه روسيه به دليل بحران اوكراين، همچنان به دنبال سرمايهگذاري در بازارهاي مسكو هستند. به گزارش خبرگزاري فرانسه، بهرغم تلاشهاي واشنگتن براي وضع تحريمهايي عليه مسكو در خصوص بحران اوكراين، خودروسازان امريكايي به دنبال سرمايهگذاري در بازار روسيه هستند. به گفته جان برنچ، استاد دانشگاه «ميشيگان» بازار روسيه احتمالاً بزرگتر از آلمان خواهد بود. ساختار صنعت خودرو روسيه يكي از اهداف كشورهاي خارجي است زيرا تقاضا براي واردات خودرو افزايش يافته است. اين گزارش در ادامه به همكاريهاي خودروساز بزرگ امريكايي يعني، «جنرال موتورز» با خودروسازان روسي اشاره كرده و مينويسد، اين شركت از پيش تا حدودي در بازار روسيه حضور داشته و به طور مشترك با شركت «آوتوواز» روسيه كه نشان تجاري معروف «لادا» را توليد ميكند، همكاري داشته است. در چنين شرايطي «دميتري پسكوف»، سخنگوي دفتر رياستجمهوري روسيه در يك برنامه زنده از شبكه يك تلويزيون اين كشور اعلام كرد كه در وضعيت جهان كنوني اين مسئله امكان پذير نيست كه روسيه در تنگنا قرار گرفته و بتوان اين كشور را منزوي كرد.
