تأمين حقابه تالاب هامون از طريق رودخانه هيرمند در افغانستان بحثي بينالمللي است و يكي از مطالبات جدي مردم و دولت است كه اخيراً از طريق وزارت خارجه و رئيسجمهور از رئيسجمهور افغانستان مطالبه شده است. اين معضل در چند سال گذشته خيلي بحثبرانگيز بوده و به رغم برگزاري سمينارها، همايشها و نشستهاي متعددي در اين خصوص، اين معضل هنوز هم به قوت خود باقي است. در راستاي چارهانديشي در اين راستا دست استمداد متوليان حفاظت از محيط زيست به سوي سازمان ملل دراز شد و در پي نامهنگاري و دعوتهاي مكرر از سازمان ملل، اين سازمان پاسخ مثبت داد و نماينده ارشد خود را به ايران اعزام كرد.
به گزارش «جوان»، تالاب بينالمللي هامون يكي از تالابهاي مهم دنيا و بزرگترين درياچه آب شيرين در سراسر فلات ايران محسوب ميشود كه با مساحتي حدود 5 هزار و 700 كيلومتر مربع و دامنه عمقي 1 تا 5 متر در ناحيه كويري و بياباني شرق كشور، در منطقه سيستان واقع گرديده است. طي خشكسالي پي در پي و قطع آب رود هيرمند توسط دولت افغانستان، آب اين تالاب خشك شده است و مشكلات عديدهاي را براي محيط زيست و اقتصاد اين منطقه بهوجود آورده است به طوري كه اكثر ساكنين مناطق نزديك تالاب كه منبع درآمدشان از حصيربافي و ماهيگيري از تالاب بوده است در حال حاضر بيكار شدهاند. ضمن آنكه 40 تالاب ديگر از 20 تا 100درصد خشك شدهاند.
تهديدات خشكي تالاب «هامون» از مواد مخدر هم بيشتر است !
عاقبت صبح روز گذشته «گري لوئيز»، نماينده ارشد سازمان ملل وارد كشورمان شد و به همراه مسئولان داخلي در نشستي مطبوعاتي كه در دانشگاه زابل برگزار شد، به سؤالات رسانهها پاسخ داد. وي با تصريح اين نكته كه با ظرفيتهاي سازمان ملل ميتوان بستري مناسب براي مذاكره و همكاري ايران با افغانستان ايجاد كرد، گفت: آن چيزي كه من امروز در سيستان ديدم حتي ميتواند بيشتر از مواد مخدر امنيت بشري اين منطقه را تهديد كند و اين خطر بر اثر فقدان آب در اين منطقه حاكم شده است.
وي با بيان اينكه قول ميدهم كه صداي هامون را در مجامع جهاني منعكس كنم، بيان كرد: چالشي كه آينده ايران با آن مواجه است، چالش امنيت بشري ناشي از مسائل زيست محيطي همچون كمبود آب، تخريب اراضي، اقتصاد وابسته زياد به كربن و انرژيهاي فسيلي است كه مهمترين و بزرگترين آن، موضوع آب خواهد بود. از اين رو موضوع درياچه هامون را بايد از طريق دولت و مردم افغانستان پيگيري كرد، چون هيچ جامعه بيروني و خارجي براي هميشه در افغانستان نميماند و دولت و مردم هستند كه طرف حساب ميمانند.
نماينده ويژه سازمان ملل گفت: مسئله معيشت مردم منطقه به اندازه كافي توسط كشور ايران، افغانستان و جامعه بينالملل درك نشده و به نظر رها شده ميآيد. در حالي كه شاهد بوديم براي احياي درياچه اروميه فعاليتهاي زيادي انجام شد، ولي چرا براي احياي تالاب هامون تاكنون هيچ اقدامي انجام نشده است. در حالي كه مشكل درياچه اروميه در خود ايران قابل حل است ولي مشكل تالاب بينالمللي هامون مشكل مشترك دو كشور ايران و افغانستان است كه بايد با تعامل حل شود.
لوئيز اظهار داشت: حضور پرشور مردم براي حفاظت از محيط زيست و همچنين فقر اقتصادي آنها مرا خيلي تحت تاثير قرار داد و لذا گزارش سفرم را براي انعكاس بهتر به فارسي و انگليسي تا سه هفته ديگر منتشر ميكنم. اعتراض مردم سيستان را به گوش جهانيان خواهم رساند، چون مردم سيستان تقاضاي آب دارند و من اين موضوع را به مسئولان جهاني آب منتقل خواهم كرد.
گفتني است كه 40 تالاب كوچك و بزرگ در كشورمان شرايطي اينچنين دارند و به صورت ميانگين 20 تا 100 درصد تالابهاي كشور خشك شدهاند كه بنا به گفته كارشناسان محيط زيست، خشكي تالابها گذشته از لطمات جبران ناپذير به معيشت مردمان بومي، يكي از مهمترين عوامل ايجاد ريزگردها در كشورند. از اين رو ضروري است كه براي برخورداري از هوايي پاك و محيطي زيبا، هر ايراني فارغ از قوميت، زبان و فرهنگ خود را ملزم و موظف به همكاري و همياري دولت و مسئولان و متوليان حفاظت از محيط زيست بنمايد.
