يك بانك دولتي اعلام كرد كه حساب جاري بدون دسته چك افتتاح ميكند؛ اين روش در بسياري از بانكها رايج شده كه روش ابداعي براي دور زدن قوانين بانك مركزي و جذب پول است.
در دو سال اخير با افزايش محدوديت در استفاده از منابع قرضالحسنه از سوي بانك مركزي براي بانكها، شبكه بانكي ديگر نميتواند منابع راحت و ارزان قرضالحسنه را در سرفصلهاي ديگر خرج و سود دريافت كند. بانك مركزي بانكها را موظف كرد كه منابع پسانداز قرضالحسنهاي خود را در حساب مجزا و در قالب صندوق قرضالحسنه نگهداري و تنها در اعطاي وامهاي قرضالحسنهاي با نرخ سود كمتر خرج كنند.
بانكها تا پيش از اين، اين منابع بدون دردسر را در سرفصلهاي ديگر چون مشاركت و مضاربه خرج ميكردند كه از همين راه سودهاي خوبي كسب ميكردند. پساندازهاي قرضالحسنهاي كه ذاتاً داراي ارزش افزوده بالايي براي شبكه بانكي كشور هستند، بعضاً در مصارفي چون اعطاي وامهاي مسكن و غيره به كارمندان خود بانكها اعطا ميشد. اما بانك مركزي با ارسال بخشنامهاي بانكها را موظف كرد كه اين منابع را جداسازي كنند و صندوق ويژه قرضالحسنه تشكيل دهند. براي همين هم چند بانك اقدام به تأسيس صندوق قرضالحسنه مجزا با مدير عامل مشخص كردند. اين تعداد بانك محدود كه اكثراً هم دولتي هستند در بين حدود 30 بانك بسيار اندك به نظر ميرسند. اما بانكها كه با اين اتفاق از منابع ارزان قيمت خود محروم شده بودند به تكاپو افتادند تا راه چارهاي بيابند تا بتوانند منابع را جذب و بدون پرداخت سود و افتادن در دردسرهاي حساب جاري پول راحت به دست آورند.
اخيراً نيز يك بانك دولتي اعلام كرده كه اين حساب صرفاً براي اشخاص حقيقي به صورت انفرادي يا مشترك در سيستم سپردههاي متمركز افتتاح ميشود و نحوه و شرايط افتتاح حساب همانند حساب جاري عادي ميباشد. همچنين اين حساب از تمامي مزاياي حساب جاري (به جز صدور دسته چك) از جمله تسهيلات بدون سپرده و امكانات بانكداري الكترونيك برخوردار است. بانكها با وعدههاي جالبي چون وثيقه تسهيلات پرداختي، واريز حقوق كاركنان شركتها و سازمانها، بهرهمندي از تسهيلات بدون سپرده و واريز سهمالشركه بانك در تسهيلات مشاركت مدني قصد دارد كه پول جذب كنند.
شيوه روش بانكها در اين باره چيست؟
بانكها با تبليغ افتتاح حساب جاري بدون دسته چك چندين هدف را با يك تير نشانه رفتهاند.؛ نخست اينكه قانون بانك مركزي مبني بر بلوكه كردن منابع قرضالحسنه پسانداز را نفي نميكنند. با اين روش بانك مركزي نميتواند به بانكها براي جذب پول با شيوه افتتاح حساب بدون دسته چك ايراد بگيرد. اما در اين بين بانكها پول مفت و ارزاني به دست ميآورند كه ميتوانند در سرفصلهاي سودآور چون مشاركت و مضاربه خرج كنند.
دوم اينكه افتتاح حساب جاري بدون دسته چك گذشته از اينكه براي مشتري هيچ مزيت خاصي به ارمغان نميآورد(چون ديگر از دسته چك فيزيكي خبري نيست)، براي بانكها نيز لقمه راحتي است كه به راحتي هضم ميشود.
با اين حساب بانكها چاه حساب جاري و مشكلات برگشت چك و هزينههاي مربوطه را نخواهند داشت.
به نظر ميرسد بانكها در چند سال اخير بيشتر از اينكه به ارائه راههاي نوين بانكداري و خدمات جديد كه محل جذب درآمد باشد فكر و اقدامي كنند، بيشترين توان فكري و اجرايي خود را معطوف كشف راههاي دور زدن قوانين بانك مركزي كردهاند.
شايد عادت كردن بانكها به پولهاي ارزان و راحت شبكه بانكي را تنبل و فرسوده كرده است. متأسفانه بانكهاي قدرتمند دنيا با به كارگيري روشهاي نو سعي در جذب پول ميكنند و ديگر جذب منابع سنتي جواب نميدهد.
بازاريابي تعطيل در بانكها
اگر بانكها را يك بنگاه اقتصادي در نظر بگيريم بنابراين اين بنگاه براي فروش محصولات و كسب ثروت نيازمند بازاريابي جديد و اقناع مشتري دارد. به نظر ميرسد كه دوران باز بودن درهاي بانكها و ورود مشتري و آوردن پول گذشته و بانكها بايد از پشت ميز خود بلند شوند و بدانند كه ديگر زمان بهره كشي از پولهاي مفت مردم به سر آمده و براي ماندن در عرصه رقابتي دادن سود بالاتر كه خود آن نيز مشكلات فراواني دارد ديگر كاربرد نخواهد داشت. بانك مركزي هم بهتر است بانكها را از تنبلي كه اكنون دچار آن شدهاند برهاند و كمي تشر بزند تا لااقل مردم نيز خدمات جديد كسب كنند.
