كنگره امريكا در تعطيلات است، ولي نمايندگان آن در گفتوگوهاي مطبوعاتي گفتهاند كه با اكراه توافق انتقالي دولت اوباما با ايران را قبول ميكنند. گروهي از نمايندگان كنگره امريكا اما، به دنبال خارج كردن توافق با ايران از مسير آن هستند و ميگويند درصدد لايحهاي هستند كه هدف آن اعمال تحريم جدي عليه ايران نيست، ولي ميخواهد براي توافق جامع با ايران كه بعد از توافق اوليه امضا خواهد شد، شرط و شروط تعيين كنند.
به گزارش «جوان»، محمدجواد ظريف وزير امورخارجه دوشنبه شب در گفتوگوي تلويزيوني گفت كه از دي ماه 1392 دور جديدي از مذاكرات با 1+5 شروع خواهد شد كه هدف آن دستيابي به توافق جامع است كه جايگزين اين توافق اوليه يا انتقالي خواهد شد. ظريف تأكيد كرده كه براي مذاكرات «شش ماه فرصت» وجود دارد كه «قرار است ظرف يك سال به مرحله نهايي» برسد. او در عين حال ابراز اميدواري كرده است كه در مراحل آينده با «همفكري» و «همبستگي» كار مذاكرات به پيش برود. بر اساس توافق انتقالي موسوم به « برنامه اقدام مشترك» قرار است رفع كامل تحريمها يكي از مفاد توافق جامع باشد، ولي نمايندگان ناراضي كنگره امريكا از همين حالا تلاش دارند با ارائه پيش نويس يك لايحه جديد، مسير مذاكرات دولت اوباما با ايران در چارچوب 1+5 را مشخص كنند. بر اساس گزارش بلومبرگ، يك گروه دو حزبي متشكل از جمهوريخواهان و دموكراتهاي كنگره امريكا قصد دارند بعد از بازگشت از تعطيلات كنگره، طرح جديدي به كار بيندازند كه بر اساس آن، اگر ايران ظرف شش ماه با «توافق جامع» موافقت نكرد، به طور اتوماتيك تحريمهاي جديدي عليه ايران اعمال خواهد شد. در حالي كه ايران و 1+5 در مفاد چند روز قبل ژنو، مرزهاي يك توافق جامع را مشخص كردهاند، نمايندگان كنگره قصد دارند مرزهايي را كه «توافق جامع» مورد پذيرش قرار ميگيرد در لايحه خودشان وارد كنند. اين لايحه را مارك كيرك قصد دارد به جريان بيندازد. او پيش از اين نيز سعي كرده بود روند مذاكرات دولت امريكا در چارچوب 1+5 را تحت تأثير قرار دهد. زمينههاي تشديد تأثيرگذاري بر توافق ژنو به خصوص با انتقادات فزاينده نمايندگان كنگره تشديد شده است. جان بولتون، نماينده اسبق امريكا در سازمان ملل ضمن انتقاد شديد از توافق هستهاي ژنو، اقدام نظامي اسرائيل عليه ايران را تنها راه جلوگيري از دستيابي ايران به سلاح هستهاي دانست. «جان بولتون» كه به اتخاذ مواضع جنگطلبانه مشهور است، روز دوشنبه توافق هستهاي ميان ايران و گروه 1+5 را «تسليم حقارتآميز» امريكا خوانده و گفته است تنها راه چاره براي پايان دادن به برنامه هستهاي تهران، اقدام نظامي اسرائيل عليه ايران است. بولتون گفته است اين توافق هزينههاي چشمگيري براي امريكا به بار ميآورد. وي مدعي شده است كه دولت كنوني امريكا يك توافق بد را به عدم توافق ترجيح داده است. پيش از اين، «بنيامين نتانياهو» نخستوزير رژيمصهيونيستي به امريكا نسبت به توافق بد با ايران هشدار داده بود. «جان كري» وزير خارجه امريكا هم در پاسخ به منتقدين گفته است امريكا عدم توافق را به توافق بد ترجيح ميدهد. بولتون به پايگاه «هيل» وابسته به كنگره امريكا گفته است: نتيجه غيرقابل اجتناب (اين توافقنامه) اين است كه. . . كاخ سفيد واقعاً يك توافق بد را به يك روند ديپلماتيك كه به تعليق منتهي ميشد، ترجيح داده است. اصليترين و قدرتمندترين لابي اسرائيل در امريكا موسوم به «آيپك» (كميته امور عمومي اسرائيل و امريكا) نيز از كنگره خواسته است به تلاش براي تصويب تحريمهاي جديد عليه ايران ادامه دهد. «آيپك» در يادداشتي كه روز دوشنبه براي كنگره ارسال كرده، از نمايندگان خواسته است به تلاش براي افزايش فشار بر تهران ادامه دهند. در بخشي از اين يادداشت آمده است: كنگره بايد. . . تحريمهاي جديدي تصويب كند، كه اگر ايران به تعهدات خود پايبند نبود يا از مذاكره در مورد يك توافق نهايي قابل قبول سر باز زد، با تبعات فوري روبهرو شود. كنگره در همكاري با دولت، بايد به دقت بر توافقنامه اوليه نظارت كند تا از تمكين ايران به اين توافقنامه اطمينان يابد. در صورتي كه ايران اين توافقنامه را نقض كند، دولت بايد تمام كاهش تحريمها را لغو كند.
دفاع اوباما از توافق با ايران
رئيسجمهور امريكا طي مراسمي در «سانفرانسيسكو» ضمن دفاع از توافق اوليه هستهاي ايران و 1+5 گفت گرچه هنوز موانعي باقي مانده، اما تكيه به زور و عرضاندام كردن، امنيت امريكا را تضمين نميكند. به گزارش فارس به نقل از شبكه «بي بيسي»، «باراك اوباما» رئيسجمهور امريكا ضمن دفاع از توافق هستهاي بين ايران و 1+5 در «ژنو» تصريح كرد كه موانعي باقي مانده است، اما «عرض اندام كردن و تكيه به زور امنيت امريكا را تضمين نميكند. »اوباما در حين مراسمي در «سانفرانسيسكو» در خصوص اين توافقنامه گفت: چالشهاي بزرگي باقي مانده است، اما ما نميتوانيم باب ديپلماسي را ببينديم و نميتوانيم راهحلهاي صلحآميز براي مشكلات جهان را ناديده بگيريم. وي ادامه داد: ما نميتوانيم خود را به يك چرخه بيانتهاي خشونت بسپاريم. از نظر سياسي عرض اندام كردن و بحث جدي شايد كار آساني باشد، اما براي امنيت ما كار درستي نيست. ويليام هيگ وزير خارجه بريتانيا هم روز دوشنبه چهارم آذر ماه، نمايندگان اين كشور را در جريان جزئيات توافق ژنو قرار داد و تصريح كرد كه اسرائيل و ديگر طرفها نبايد در جهت خدشهدار كردن توافق با تهران عمل كنند. وي در عين حال تأكيد كرد كه تحريمهاي اصلي بخش نفت و بانكداري عليه ايران همچنان تا زمان دستيابي به توافقي جامع ادامه خواهد داشت، اما تا شش ماه آينده هيچ تحريم جديدي در رابطه با برنامه هستهاي ايران، وضع نميشود.
