24 ساعت بعد از امضاي توافق هستهاي ژنو بين ايران و 1+5، استقبال بينالمللي از اين توافق پيدا كرد. با اين حال، نمايندگان كنگره امريكا با اكراه اين توافق را تأييد كرده و گفتهاند كه كنگره بايد در موضع قبلي خود براي افزايش تحريمهاي ايران باقي بماند. همزمان آنها ميگويند كه در صورتي كه ايران به مواد توافقنامه ژنو پايبند باشد، تا شش ماه تحريمها را به تعويق مياندازند. وزير خارجه فرانسه هم گفته كه اولين دور از تحريمها عليه ايران در ماه دسامبر( از 11 آذر ماه به بعد)لغو ميشود.
به گزارش «جوان»، استقبال از توافق هستهاي ايران در ژنو ديروز ادامه پيدا كرد. يوكيو آمانو مدير كل آژانس در بيانيهاي اعلام كرد، توافق بين ايران و قدرتهاي جهاني از جمله پنج عضو دائم شوراي امنيت و آلمان درباره يك طرح مشترك كه طي شش ماه آينده اجرا ميشود، يك گام مهم ديگر در ادامه توافق آژانس و تهران در 11 نوامبر است. آمانو گفت: آژانس بهطور كامل آماده است كه نقش خود در اجراي تدابير لازم درباره اين توافق ايفا كند. وزارت خارجه كره جنوبي هم با اعلام اينكه طرفين با اين توافق در ژنو به يك دهه بن بست در حل موضوع هستهاي ايران پايان دادند، خواستار استمرار اين شرايط تا حل و فصل نهايي موضوع شد. موسي ابومرزوق عضو بلندپايه حماس در واكنش به اين توافق گفته ايران ديگر كشوري منزوي نيست، اقتصاد اين كشور در آيندهاي نه چندان دور رونق خواهد گرفت و قدرت نفوذ و تاثيرگذاري آن در منطقه افزايش مييابد. ويليام هيگ وزير خارجه انگليس هم كه خودش در ژنو حضور داشته، به شبكه 4 راديوي اين كشور گفت: گروه 1+5 به همه نگرانيهاي مشروع درباره برنامه هستهاي ايران توجه كرده است، اما تعجبآور نيست كه مردم درباره هرگونه توافقي شك و ترديد داشته باشند. در اين بين، دولت كانادا جزو معدود كشورهايي بود كه به اين توافق واكنش منفي نشان داد. «جان برد» وزير خارجه كانادا روز يكشنبه در «اتاوا» اعلام كرد كه درباره توافق هستهاي جامعه بينالملل با ايران در «ژنو» بسيار ترديد دارد و كشورش تحريمها عليه ايران را همچنان حفظ ميكند. دولت محافظهكار كانادا كه يكي از همپيمانان اسرائيل است، تقريباً تمامي صادرات خود به ايران و واردات به اين كشور را قطع كرده است.
اروپا از چند هفته ديگر. .
لوران فابيوس وزير خارجه فرانسه ديروز در گفتوگو با راديو «اروپاي ۱» گفت كه به احتمال زياد اتحاديه اروپا تحريمها عليه ايران را ماه دسامبر آينده كاهش ميدهد. به گفته وزير خارجه فرانسه، وزراي خارجه كشورهاي عضو اتحاديه اروپا طي هفتههاي آينده براي بررسي كاهش تحريمها عليه ايران نشست برگزار ميكنند. با اين وجود، كنگره امريكا برخوردي توام با ترديد در مورد پذيرش توافق هستهاي با ايران داشت. اعضاي برجسته كنگره امريكا از روز يكشنبه، در مورد توافق ژنو اظهار نظر كردهاند. باب كروكر جمهوري خواه اهل تنسي كه از اعضاي بلند پايه كميته روابط خارجي سنا است، گفته كه اين توافق انجام شده و كنگره در مقطع فعلي نميتواند آن را برگرداند. او هشدار داده كه حكومت ايران با اين توافق دستاوردهاي خودش را تحكيم كند. او گفت: « به نظر ميرسد كه ما (امريكا) به طور تلويحي موافقت كردهايم كه آنها غنيسازي را براي منظورهاي تجاري انجام بدهند. » او گفته كه بايد يك بررسي دوحزبي متشكل از جمهوري خواهان و دموكراتها در اين باره انجام شود كه اين يك توافق نهايي نيست. كروكر لايحهاي را پيشنهاد كرده كه در آن براي توافق نهايي دولت اوباما با ايران، شرط و شروط تعيين ميكند.
متوازن نيست
سناتور چارلز شامر دموكرات نيويوك گفته كه از اين توافق انتقالي مايوس شده زيرا به گفته او متوازن به نظر نميرسد. ايران خيلي ساده تعليق كرده در حالي كه ما در حال كاهش تحريمها هستيم. . . اين تناسب ندارد. . . و موجب ميشود كه دموكراتها و جمهوري خواهان با هم شوند و وقتي كه ما در ماه دسامبر( از تعطيلات كنگره) برگشتيم تحريمهاي جديد را تصويب كنيم. »
با اين وجود، سناتور رابرت منندز از مخالفان جدي توافق با ايران و رئيس كميته روابط خارجي سنا، با صدور بيانيهاي گفته كه احتمالاً سنا قبل از تصويب تحريمهاي بيشتر يك دوره شش ماهه براي توافق نهايي (مهلت ) بدهد. او در عين حال گفته كه اگر گفتوگوها به نتيجه نرسد يا اينكه ايران توافق انتقالي را اجرا نكرده يا آن را نقض كند، تحريمهاي شديد بلافاصله در دسترس هستند. اليوت انگل دموكرات اهل نيويورك و از حاميان تند و تيز اسرائيل نيز از اين توافق انتقاد كرده و گفته كه اين توافق، ادامه تحريمها را سخت كرده است. او نيز در عين حال گفت كه بعيد ميداند در مقطع فعلي كنگره تحريمهايي جديد تصويب كند. انگل تأييد كرده كه تحريمهايي در مجلس نمايندگان با اكثريت 400 به 20 تصويب شده ولي به گفته او الان كه دولت اوباما وارد توافق شش ماهه با ايران شده، براي سنا سخت است كه اين تحريمها را تصويب كند: « تاسف انگيز است كه ايران هنوز هم اجازه مييابد غنيسازي كند، در حالي كه ما در حال مذاكره هستيم. من فكر ميكردم كه (تعليق) پيش نياز هرگونه گفتوگويي است، ولي حالا توافق امضا شده و ما بايد اجازه بدهيم كه باقي بماند. » اريك كانتور رهبر اكثريت جمهوري خواه سنا نيز توافق انتقالي با ايران را يك اشتباه خواند، زيرا به گفته او «تلويحاً و به طرز خطرناكي اجازه خواهد داد كه ايران غنيسازي اورانيوم كند. »
پوتين: توافق ژنو حاصل برخورد سازنده رهبري ايران بود
- رئيسجمهور روسيه پس از توافق اوليه هستهاي ايران و 1+5 گفت كه توافق ژنو به پاس برخورد سازنده رهبري ايران، اعضاي «گروه 1+5» و ساختارهاي اتحاديه اروپا و همچنين فعاليت شديد گروههاي مسئول مذاكره ميسر شد.
- محمد جواد ظريف، وزير خارجه، در گفتوگو با شبكه خبري انبيسي امريكا گفته كه اگر كنگره امريكا تحريمهاي جديدي را عليه ايران تصويب كند، تهران به توافقنامهاي كه با امريكا و ساير قدرتهاي جهاني امضا كرده است، پايبند نخواهد بود.
- روزنامه «تريبون» پاكستان نوشته پس از توافق ايران با گروه 1+5 مقامات پاكستاني تلاش گستردهاي را براي احياي پروژه «خط لوله گاز صلح» آغاز كردهاند.
- مايكل دوران كارشناس بروكينگز ميگويد: ما ترك برداشتن در ائتلاف عليه ايران را ( با اين توافق) به نمايش گذاشتيم و (روند) ساخت يك لابي اقتصادي جاهني را بنانهاديم كه كارش از بين بردن تحريم هايي است كه طي يك دهه به سختي عموميت پيدا كرده بودند.
- روزنامه امريكايي«وال استريت ژورنال» ضمن انتقاد شديد از توافق هستهاي قدرتهاي بزرگ جهان با ايران آن را گامي ديگر درجهت پيشبرد اهداف جمهوري اسلامي و تبديل شدن اين كشور به يك قدرت هستهاي دانست.
- مايكل دوران عضو ارشد مركز سابان انديشكده بروكينگز در مقالهاي با عنوان هزينه پنهان توافق هستهاي با ايران استدلال ميكند كه اين توافق موجب تضعيفشان و جايگاه امريكا و نيز موجب تشديد خشونت در خاورميانه ميشود.
- رويترز نوشته است كه پس از نقطه عطف توافق (معامله) هستهاي، راه سختي پيش رو است.
- بوستون هرالد: توافق با ايران گزينههاي اندكي براي اسرائيل باقي ميگذارد.
- لس آنجلس تايمز: توافق هستهاي با ايران تنها «گام اول» صعود دشوار است.
