در حالي كه انگيزههاي غرب براي حمايت از معارضان در اثر همكاري تمام و كمال دولت سوريه در مسير خلع سلاح شيميايي با سازمان ملل و در عين حال ترس از عواقب حمايت همهجانبه از تروريسم سلفي- وهابي كمرنگتر شده، كشورهاي حوزه خليج فارس به رهبري رياض براي بيهوده نبودن ميلياردها دلار سرمايهگذاري خود در مسير براندازي بشار اسد به تكرار اشتباه خود روي آوردهاند و در فكر تأمين مستقل حمايت نظامي مخالفان سوري هستند.
به گزارش واشنگتن پست، مقامهاي آل سعود اعلام كردند كه امريكا را در همكاري براي آموزش و مسلح كردن مخالفان سوري كنار گذاشتهاند و اين تصميم پس از آن صورت گرفت كه واشنگتن تصميم گرفت تا حمله به سوريه را متوقف كند. اين روزها رياض در روياي پركردن جاي خالي امريكا است و برنامه براي گسترش تاسيسات آموزشي در اردن و افزايش ارسال تسليحات به گروههاي مخالف دولت دمشق براي مقابله با عناصر افراطگر را در پيشگرفته است. مقامهاي دولت عربستان همچنين به روزنامه واشنگتن پست گفتند كه مذاكرات ميان دولتهاي منطقه درباره عمليات موازي مستقل از اقدامات امريكا به منظور كمك به مخالفان دولت بشار اسد، رئيسجمهوري سوريه در حال انجام است. اين در حالي است كه جان كري، وزير امور خارجه امريكا روز يكشنبه به منظور احياي روابط متزلزل با عربستان وارد رياض شد، اما به نظر ميرسد اين سفر چندان توفيقي نداشته باشد. نشريه فلسطيني المنار گزارشي با عنوان «وحشت عربستان با اطميناندهيهاي امريكا كاسته نميشود و امريكا آل سعود را به حفظ قدرت و دودمان خود توصيه ميكند»، منتشر كرد. يك ديپلمات امريكايي كه پيگير روابط واشنگتن- رياض است به المنار خبر داد: عربستان درخواست جان كري وزير خارجه امريكا به همتاي سعودي خود براي همكاري در برخي مسائل را رد كرد و عربستان كشورهاي حوزه خليج فارس را تحت فشار قرار داده تا براي تخريب تلاشها در حل سياسي بحران سوريه همگي در جبهه واحدي قرار بگيرند. المنار به نقل از برخي محافل ديپلماتيك امريكا نوشت: رفتار برخي مقامات سعودي موجب خشم مقامات كاخ سفيد شده است، زيرا آشوب افكني سعوديها تنها به مسائل مربوط به ايران و سوريه محدود نميشود. مقامات سعودي ميخواهند تلاشهاي امريكا در يافتن راهحلي براي عدم انفجار بحرانهاي خاورميانه را نيز خراب كنند.
يك روزنامه چاپ تركيه افزايش تنش در روابط عربستان و امريكا را به دنبال تغيير رويكردها ميان تهران- واشنگتن عاملي دانست كه ممكن است رياض را به سمت جستوجو براي متحدان جديد در خاورميانه در ميانمدت يا درازمدت سوق دهد. تودي زمان در گزارشي نوشت: اگر واشنگتن در رفع نگرانيهاي عربستان در قبال بزرگترين رقيب منطقهاي اين كشور (ايران) شكست بخورد، اين امر غير اجتناب خواهد بود.
روابط رياض- واشنگتن كه از جمله قويترين اتحادها در خاورميانه محسوب ميشود برحسب تجربه تاكنون بارها بالا و پايين شده است؛ با اين وجود به گفته كارشناسان تغيير رويكرد در روابط ايران- امريكا از هرگونه شكافي ميان اين دو متحد مهمتر است. عربستان كه تلاش زيادي براي تصاحب صندلي عضويت غيردائم شوراي امنيت كرده بود، در واكنش به متوقف شدن طرح حمله نظامي به سوريه و عدم كمك به مخالفان بشار اسد، خشم خود را با رد پذيرش كرسي شوراي امنيت سازمان ملل نشان داد.
خريد ۵ فروند زيردريايي از آلمان
عربستان قصد دارد در قالب قراردادي 5/2 ميليارد يورويي پنج فروند زيردريايي (Klasse 209) از آلمان خريداري كند. به گزارش خبرگزاري فارس به نقل از روزنامه آلماني «ولت»، در دراز مدت خريد تا 25 زير دريايي ساخت آلمان برنامهريزي شده است. دفتر صدراعظم آلمان بررسي اين پيشنهاد را در دستور كار دارد. مخالفان دولت نيز از طرفي ميكوشند با سختگيريها در قوانين صادراتي جلوي عملي شدن چنين اقدامي را بگيرند. همچنين برخي كارشناسان معتقدند رياض ممكن است در مسير عدم رضايت خود از واشنگتن تلاش بيشتري براي هماهنگي و تقويت روباط خود با تلآويو انجام دهد.
همكاري كامل دمشق
رئيس بازرسان خلع سلاح شيميايي سوريه با بيان اينكه مسئوليت كنوني حفاظت از سلاحهاي شيميايي و پايگاههاي نگهداري آن برعهده دولت است، گفت: سوريه تاكنون به وظايف خود به طور كامل عمل كرده است. به گزارش ايسنا، به نقل از پايگاه خبري سوريه نيوز، سيگريد كاگ، رئيس هيئت مشترك اعزامي سازمان ملل و سازمان منع استفاده از سلاحهاي شيميايي به سوريه اعلام كرد: اين هيئت منتظر دستورات آتي براي نابودي سلاحهاي شيميايي در سوريه است و سناريوهاي مختلفي هستند كه بايد درباره آن به بحث و گفتوگو پرداخت. كاگ در گفتوگو با راديوي سازمان ملل گفت: ما منتظر دستور و تصميم شوراي اجرايي در 15 نوامبر هستيم، ما به عنوان هيئت مشترك اعزامي براي مأموريت اقدامات لازم را انجام داده و خواستههايي را كه درباره تضمين اجراي اين اقدام مطرح ميشود، به خوبي درك ميكنيم.
تكذيب داوود اوغلو
هفته گذشته مخالفان دولت سوريه گزارشهايي را از وقوع انفجار در يك پايگاه موشكي در جنوب «لاذقيه» منتشر و بعدا اعلام كردند كه اين پايگاه را اسرائيل هدف قرار داده است. ساعتي بعد يك مقام امريكايي هم در مصاحبه با شبكه «سيانان» دست داشتن اسرائيل در اين انفجار را تأييد كرد. برخي منابع هم مدعي شدهاند كه تركيه نيز در اين حمله مشاركت داشته و با جنگندههاي اسرائيلي همكاري كرده است. داوود اوغلو در اين گزارشها گفته است: تلاشهايي وجود دارد براي اينكه تركيه را همكار اسرائيل نشان دهند. ما مشكلاتي با سوريه داريم، اختلافاتي بر اساس يك اصل مبنايي، اما بگذاريد صراحتاً اعلام كنم كه دولت تركيه هيچگاه عليه هيچ يك از كشورهاي اسلامي با اسرائيل همكاري نكرده و از اين به بعد هم نخواهد كرد.
