جمعه شب جان كري، وزير امور خارجه امريكا غيرمنتظره به افغانستان سفر كرد؛ سفري كه تا كنون به دو ملاقات ميان او و كرزاي انجاميده اما تا شامگاه ديروز طرفين به توافقي براي حتي يك نشست خبري مشترك نرسيدند و تلاشها براي برگزاري سه نشست خبري هم بينتيجه ماند.
به گزارش «جوان»، در شرايطي كه فرصت زيادي براي امريكا باقي نيست تا امضاي نهايي توافقنامه امنيتياش با افغانستان را از كرزاي بگيرد، كرزاي هم كاخ سفيد را معلق نگه داشته است. مهمترين دليل كرزاي براي معلق نگه داشتن امريكاييها به نوعي گرفتن نوعي امتياز از اوباما بود. كرزاي حاضر نبوده و نيست كه بدون هيچ امتيازي توافقنامه امنيتي را تقديم كاخ سفيد كند. مذاكره با طالبان و نقش دولت افغانستان در اين مذكرات به عنوان درخواست افغانها مطرح بوده و هست، اما امريكا در يك سال اخير كه شيب مجادلات سه جانبه افغانستان – امريكا – طالبان زياد شد، نتوانست اين امتياز را براي كرزاي فراهم كند. رئيسجمهور افغانستان هم در واپسين روزهاي رياست جمهورياش محكم بر تعليق امضاي توافقنامه تأكيد ميكند.
اين مسئله كري را عصر جمعه به كابل كشاند تا از نزديك بتواند با مذاكرات مستقيم كرزاي را متقاعد كند. كري در حالي پا به افغانستان ميگذارد كه يكي از رهبران ارشد طالبان پاكستان از سوي امريكاييها دستگير ميشود. شايد اين دستگيري پيغامي براي كرزاي باشد تا او را در قبال اين هديه كاخ سفيد كه به معني توقف مذكرات با طالبان هست، ترغيب به امضاي نهايي توافقنامه امنيتي كند. كرزاي بارها اعلام كرده است، افغانستان عجلهاي براي امضاي اين پيمان ندارد. كري جمعه شب در ضيافتي كه از سوي كرزاي در ارگ ترتيب داده شده بود، شركت كرد و با وي به مدت سه ساعت به گفتوگو پرداخت. رئيسجمهور افغانستان قصد دارد با تدبير لويه جرگه طي ماه آينده، درباره امضاي توافقنامه امنيتي با ايالات متحده تصميم گيرد.
3 بار تعويق نشست خبري
منابع خبري افغان نوشتند عادله راز، معاون سخنگوي رياست جمهوري افغانستان عصر ديروز در صفحه توئيتر خود نوشته كه «دور سوم گفتوگوها درباره موافقتنامه امنيتي بين حامد كرزاي و جان كري انجام ميشود. نشست خبري تا اطلاع بعدي به تعويق افتاد.» نشست خبري كرزاي و كري كه قرار بود قبل از ظهر ديروز به وقت محلي به طور زنده از طريق تلويزيون دولتي افغانستان پخش شود، تا عصر ديروز سه بار به تأخير افتاد. ايمل فيضي، سخنگوي رئيسجمهوري افغانستان در صفحه توئيتر خود نوشته بود كه گفتوگوها بين رئيسجمهوري افغانستان و جان كري در مورد امضاي موافقتنامه امنيتي تا وقت عصر ادامه داشته و با «پيشرفتهايي» همراه بوده است. جيمز كانينگهام سفير امريكا در كابل، ژنرال ژوزف دنفورد فرمانده عمومي ناتو در افغانستان، رنگين دادفر سپنتا مشاور شوراي امنيت ملي افغانستان و شماري از مقامهاي عالي رتبه افغان و امريكايي در اين گفتوگوها حضور داشتهاند.
دستگيري رهبر طالبان
در هياهوي سفر كري به كابل، پنتاگون ديروز تأييد كرد كه فرمانده ارشد طالبان به نام «لطيف مسعود» دستگير شده و در اختيار نيروهاي امريكايي است. اعلام اين خبر همزمان با ورود جان كري به افغانستان براي مذاكره بر سر ادامهحضور نيروهاي امريكايي در اين كشور بود. پنتاگون روز شنبه تأكيد كرد كه اين فرمانده طالبان را طبق قانون مصوب سال ۲۰۰۱ كه به نيروهاي امريكايي اجازه استفاده از خشونت براي بازداشت اعضاي گروههاي تروريستي ميدهد، دستگير و نگاه داشته است. با اينحال روزنامه «واشنگتن پست» مدعي شد كه نيروهاي پنتاگون لطيف مسعود را از مقامات امنيتي افغانستان تحويل گرفتند. بنا به گفته اين روزنامه، نيروهاي افغان قصد داشتند بر سر آزادي او با طالبان براي مذاكرات صلح، چانهزني كنند.
تحليل نيويورك تايمز
روزنامه نيويورك تايمز در گزارشي به بررسي مذاكرات امريكا و افغانستان بر سر عقد قراردادي براي ماندن بخشي از نيروهاي امريكايي در افغانستان پس از 2014 پرداخته و مينويسد: «امريكا ميخواهد در غياب يك راهحل، مذاكرات را در هفته پيش رو متوقف كند و به گفته يك مقام ارشد دولت باراك اوباما، رئيسجمهوري امريكا، احتمال از سرگيري مذاكرات با رئيسجمهوري آينده افغانستان كه در انتخابات سال آينده انتخاب ميشود، كم است. اين مقام دولتي روز جمعه گفت كه اكنون زمان نتيجهگيري براي ما فرا رسيده و در حالي كه توافقي به دست نيامده است، ما ميخواهيم پاييز امسال براي آينده برنامهريزي كنيم. بنبست به وجود آمده پس از يك سال مذاكره، دورنماي خروج كامل نيروهاي امريكايي از افغانستان پس از اتمام مأموريت مبارزه ناتو با طالبان در پايان سال 2014 را افزايش ميدهد. امريكاييها اين خروج كامل را گزينه صفر مينامند. پس از خروج پيچيده از عراق در سال 2011، اين دقيقاً پيامدي بود كه امريكاييها نميخواستند در افغانستان رخ بدهد. به گفته مقامات دو كشور، امريكا و افغانستان در مذاكرات خود درخصوص نقش نيروهاي امريكايي در افغانستان پس از 2014 به بن بست رسيدهاند. اين وضعيت احتمال خروج كامل نيروها از افغانستان را افزايش ميدهد. اين چيزي است كه فرماندهان ارشد ارتش امريكا در ماههاي اخير تكذيب كردهاند.»
