شكست كنترل مصرف سوخت به رغم سهميه بندي و هدفمندي

يك ميليارد ليتر بنزين بيشتر مصرف كرديم

طي شش ماه اول سال، متوسط مصرف روزانه بنزين‌ با شيب صعودي مواجه شده و روزانه 5 ميليون ليتر نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزايش يافته است و از آنجايي كه هر ليتر بنزين به قيمت هزار و 610 تومان براي دولت محاسبه مي‌شود لذا ايراني‌ها طي 200 روز اخير نسبت به مدت مشابه پارسال هزار و 610 ميليارد تومان بيشتر بنزين دود كردند.

به گزارش «جوان» افزايش 5/7 درصدي مصرف تنها معطوف به مصرف بنزين نبوده و آمارها نشان مي‌دهد مصرف گازوئيل و نفت سفيد نيز با رشد قابل تأملي روبه‌رو بوده است.

كارشناسان دلايل عمده اين موضوع را تنها در مصرف عادي دارندگان و‌سائط نقليه نمي‌بينند و در قاچاق سوخت، كمبود فعاليت در فرهنگ‌سازي از استفاده وسائط‌نقليه عمومي، كمبود وسائط نقليه عمومي، به فراموشي سپردن تبصره 13 و تمركز بر واردات خودروهاي با حجم موتور بالا هم مي‌دانند.

قرار بود بر اساس تبصره 13 علاوه بر اجراي سهميه‌بندي و كارت سوخت، خارج كردن خودروهاي فرسوده، اصلاح مصرف سوخت در خودروهاي توليدي و دوگانه سوزكردن خودروها با حمايت‌هاي مصرح در اين تبصره اجرا شود اما تقريباً همه آنها به فراموشي سپرده شد تا مصرف بنزين طي شش ماه اول سال يك ميليارد ليتر نسبت به مدت مشابه افزايش يابد.

افزايش يك ميليارد ليتري مصرف بنزين

مصطفي كشكولي، مديرعامل شركت ملي پخش فرآورده‌هاي نفتي ايران در اين باره اعلام كرده است: از ابتداي امسال تا كنون ١٣ ميليارد و ٧٠٠ ميليون ليتر بنزين در سراسر كشور توزيع شده است كه از رشد 5/7 درصدي مصرف آن در قياس با مدت مشابه سال قبل حكايت دارد.

وي متوسط مصرف روزانه بنزين در اين دوره زماني را ٦٩ ميليون ليتر اعلام و اظهار كرده است: ميانگين مصرف اين فرآورده در مدت مشابه سال قبل (٢٠٠ روز ابتدايي سال 1391) ٦٤ ميليون ليتر در روز بوده است.

مديرعامل شركت ملي پخش فرآورده‌هاي نفتي ايران مقدار بنزين توزيع شده در ٢٠٠ روز ابتدايي سال گذشته را ١٢ ميليارد و ٧٠٠ ميليون ليتر اعلام كرده و گفته است: براين اساس، توزيع اين فرآورده در مقايسه با مدت مشابه سال قبل، بيش از يك ميليارد ليتر افزايش يافته است.

ركورد‌ها هم آلارم مي‌دهند

اما اين آمار‌هاي افزايش تنها مختص بنزين نيست زيرا در سال جاري مصرف گازوئيل در يك روز ركورد بي‌سابقه 164 ميليون ليتر را زده و بنزين نيز ركورد 75 ميليون ليتر را ثبت كرده است. اين ركوردها در حقيقت نشان مي‌دهد كه اجراي طرح كارت سوخت و اجراي طرح هدفمند كردن يارانه‌ها درماني موقتي بوده و بايد تدبيري جدي‌تر براي افزايش شيب مصرف سوخت كرد. بنابراين گزارش، براساس نماگرهاي اعلامي از مراجع رسمي، هفته گذشته در روز هشتم مهر ۱۶۴ ميليون و ۱۰۰ هزار ليتر گازوئيل در سراسر ايران به مصرف رسيد كه اين ميزان بيشترين ميزان مصرف روزانه گازوئيل از ابتداي سال جاري تاكنون بوده است.

پيش از اين سي ام مرداد با ثبت مصرف 159 ميليون و 200 هزار ليتر، ركورددار مصرف روزانه گازوئيل در كشور در سال جاري بود. در هفته ششم تا دوازدهم مهر متوسط مصرف بنزين نيز در ايران به 68 ميليون و 329 هزار ليتر در روز رسيد كه نسبت به متوسط مصرف روزانه اين فرآورده نفتي در هفته قبل از آن (72 ميليون و 343 هزار ليتر) كاهشي 5/5 درصدي داشت.

در اين مدت بيشترين مصرف روزانه بنزين را در روز ششم مهر با ثبت رقم 75 ميليون و 300 هزار ليتر و كمترين مصرف را در روز دوازدهم مهر به‌ ميزان 58 ميليون و 100 هزار ليتر پشت سر گذاشتيم.

هفته گذشته در مجموع 478 ميليون و 300 هزار ليتر بنزين در سراسر ايران در باك خودروها و موتورسيكلت‌ها يا در مسير قاچاق به كشورهاي همجوار ( به خصوص افغانستان و پاكستان ) به مصرف رسيد كه اين ميزان هم بنزين معمولي و هم بنزين سوپر را شامل مي‌شود.

دو هفته پيش (سي‌ام شهريور تا پنجم مهر) متوسط مصرف روزانه گازوئيل كشور 88 ميليون و 343 هزار ليتر بود. اما در هفته گذشته (ششم تا دوازدهم مهر) با افزايش 6/15 درصدي در مصرف گازوئيل روبه‌رو بوديم، به‌طوري كه متوسط مصرف روزانه گازوئيل ايران به 102 ميليون و 114 هزار ليتر رسيد.

رشد بي‌سابقه مصرف نفت‌سفيد در كشور

همچنين در هفته گذشته در مجموع 92 ميليون و 100 هزار ليتر نفت سفيد در سراسر ايران به مصرف رسيد كه اين رقم از متوسط مصرف 13 ميليون و 157 هزار ليتري اين فرآورده نفتي در هر روز خبر مي‌دهد. با توجه به اينكه مصرف نفت سفيد كشور در دو هفته پيش، به‌طور متوسط روزانه 9 ميليون و 400 هزار ليتر بوده، مقايسه آمار مصرفي هفته گذشته و هفته ماقبل آن نشان مي‌دهد مصرف اين فرآورده نفتي در كشور با رشد 40 درصدي همراه بوده است. در اين مدت بيشترين مصرف روزانه نفت سفيد كشور در روز دهم مهر با ثبت رقم 16 ميليون ليتر و كمترين ميزان مصرف اين فرآورده نفتي در روز دوازدهم مهر با ثبت رقم 8 ميليون و 900 هزار ليتر بود. اين آمار نيز همچون افزايش 6/15 درصدي گازوئيل ‌ از وجود رابطه معنادار مصرف بنزين با افزايش دما حكايت دارد.

به گفته مسئولان با وجود بهره‌برداري از طرح جديد بنزين‌سازي پالايشگاه تبريز و افزايش يك ميليون ليتري توليد بنزين كشور هنوز هم تراز توليد و مصرف بنزين كشور منفي است به طوري‌كه روزانه نياز به واردات حدود 10 ميليون ليتر بنزين داريم.