همزمان با تداوم رخدادهايي كه در يك كلام تنگتر شدن حلقه آزادي بيان و مطبوعات در امريكا و انگليس را روايت ميكنند، 18 هزار روزنامه و 3 هزار ناشر از سرتاسر جهان طي نامهاي خطاب به ديويد كامرون، نخست وزير انگليس نسبت به در معرض خطر قرار گرفتن حق آزادي مطبوعات در اين كشور ابراز نگراني كردند؛ در اوايل اين هفته نيز سردبيران روزنامههاي تراز اول اروپايي در نامهاي به كامرون نگرانيهايشان را نسبت به تنزل سطح آزادي مطبوعات ابراز كرده بودند. همه اين اتفاقات و نگرانيهاي جامعه رسانههاي اروپا به يكي از پر سر و صداترين رويدادهاي افشاگرانه جهان در سالهاي اخير گره خورده است؛ آنجا كه ادوارد اسنودن، كارمند آژانس امنيت ملي امريكا NSA، اسناد محرمانه مرتبط با جاسوسي و نظارت دولت امريكا و ناسا بر ايميلها، تماسهاي تلفني، پيامها و اطلاعات ثبت شده شمار زيادي از مردم جهان روي شبكههاي اجتماعي را فاش كرد، در پي آن پليس انگليس پس از بازداشت دوست و همراه گلن گرين والد، روزنامهنگار روزنامه انگليسي گاردين كه اين اطلاعات را براي اولين بار منتشر كرده بود به سراغ تحريريه اين روزنامه رفت و با هدف از بين بردن اين اطلاعات، اقدام به تخريب هاردديسك رايانههاي روزنامه گاردين كرد!
به گزارش « جوان » در سالهاي اخير، روزنامهها و رسانههاي امريكايي و اروپايي بستر افشاي اطلاعات تكاندهنده بسياري بودهاند كه در اصطلاح انگليسي به اين افشاگريها نشت اطلاعات ميگويند. داستان نخست از يك نظامي جوان امريكايي شروع شد كه اطلاعات طبقهبندي شده امريكا را به جوليان اسنج، خالق سايت افشاگرانه ويكي ليكس سپرد. او چند روز پيش به رغم اعتراضات مردمي متحمل قبول مجازاتي سنگين از سوي دادگاه امريكا و جوليان اسنج نيز در جريان حادثهاي مشكوك در لندن بازداشت شد. پس از آن نوبت به ادوارد اسنودن، كارمند NSA رسيد كه به واسطه افشاي جاسوسي دولت امريكا از مردم اروپا، امريكا و شمار زيادي از كشورهاي جهان از سوي مردم دنيا ملقب به Hero (قهرمان) شد. او نيز چندي پيش در پي تهديدها و ترس از بازداشت به روسيه گريخت و مقيم اين كشور شد، به اين ترتيب در اين سالها حق آزادي بيان و مطبوعات اروپا و امريكا به رغم آنچه تظاهر ميشود، عميقاً به محاق رفته است.
بر اساس اين گزارش در ادامه آخرين افشاگري بزرگ زمانه، پليس انگليس، ديويد ميراندا، دوست و همراه گلن گرين والد، روزنامهنگار انگليسي روزنامه گاردين را نيز بازداشت كرده است. گلن گرينوالد همان روزنامهنگاري است كه براي اولين بار اسناد و مدارك ادوارد اسنودن، افشاگر اطلاعات محرمانه دولت امريكا را در روزنامه گاردين منتشر كرد. به اين ترتيب ميراندا كه او را در اين فعاليت ياري رسانده بود، چند روز پيش در حال سفر به ريودوژانيرو بازداشت شد. او پيش از بازداشتش با فيلمسازي كه روي افشاگريهاي اسنودن كار ميكند، ملاقات داشت. روزنامه گاردين هم كه محل افشاگري رسواييهاي بزرگي چون جاسوسي روپرت مرداك، غول رسانههاي دنيا از اطلاعات شخصي زندگي شخصيتهاي مهم سياسي، ورزشي و فرهنگي انگليس بوده است چندي پيش اعلام كرد كه براي نابود كردن اطلاعات به دست آورده از طريق اسنودن، تحت فشار قرار گرفته است. اكنون همه اين رويدادها پيش زمينه ماجراي ارسال نامه شكايتآميز شمار زيادي از سردبيران روزنامههاي اروپايي به ديويد كامرون، نخست وزير انگليس شده است.
بر اساس گزارشي از روزنامه گاردين،
(WAN-IFRA) انجمن جهاني روزنامهها و ناشران خبري طي نامهاي سرگشاده به ديويد كامرون اعلام كردهاند كه اقدامات دولت انگليس ميتواند آزادي مطبوعات در اين كشور را به خطر بيندازد. اين انجمن كه متشكل از 18 هزار نشريه از 3 هزار شركت ناشر است، مقامات انگليس را بخاطر تلاش كردن در جهت تخريب هاردديسك رايانههاي روزنامه گاردين آن هم با هدف از بين بردن شواهد و مدارك رسوايي NSA محكوم كردهاند. آنها در اين نامه خطاب به كامرون نوشتهاند كه تلاش دولت انگليس در راستاي نابود كردن اطلاعات و اسناد حساس فاش شده درباره برنامه نظارت جمعي دولت امريكا، يك اقدام تهديدكننده و ارعابآميز بود كه منجر به حاكم شدن جوي سرد و دلسردكننده بر آسمان آزادي مطبوعات شد. در اين نامه آمده است: « عميقاً موجب تأسف است كه دولت شما براي جلوگيري از پوشش رسانهاي آنچه به منافع عمومي مرتبط است، اين نياز را در خود ديد كه حتي برخورد قانوني را نيز زير پا بگذارد. علاوه بر اين WAN- IFRA به شدت نگران اقدامات ارعابآميز دولت انگليس است كه ميتواند در انگليس و ساير نقاط دنيا منجر به حاكم شدن جوي سرد و دلسردكننده بر آسمان آزادي مطبوعات شود.»
انجمن جهاني روزنامهها و ناشران خبري در بخش ديگري از نامه خود از بازداشت ديويد ميراندا به عنوان اقدام ظالمانه و نگرانكننده دولت انگليس ياد كرده است كه گفته ميشود دولت انگليس اين اقدام را با تمسك به الحاقيه 7 از قانون مبارزه با تروريسم مصوب سال 2000 انجام داده است. الحاقيه 7 از جمله مواد قانوني است كه به طور متداول مورد سوءاستفاده قرار ميگيرد و بر اساس آن، پليس اين كشور ديگر نيازي به دلايل منطقي براي بازداشت افراد ندارد. دادگاه حقوق بشر اروپا در تلاش براي به چالش كشيدن اين الحاقيه است.
انجمن بينالمللي WAN- IFRA در ادامه نوشته است: « سوءاستفاده آشكار از اين الحاقيه، روزنامهنگاران و آن دسته از افرادي را كه در تلاش براي كمك رساني به اين حرفه هستند، تحت سوءظن تروريست بودن يا دخالت داشتن در فعاليتهاي تروريستي قرار ميدهد. اين يك وصله ناجور ظالمانه و عميقاً نگرانكننده است و ما از شما و دولت شما اين تضمين و اطمينان خاطر را ميخواهيم كه در سياست رسمي شما ارتباط قائل شدن ميان روزنامهنگاري و تروريسم جايي ندارد و از سوي شما مطلقاً به عنوان يك پديده گمراهكننده محكوم ميشود.»
اين نامه سرگشاده پس از آن نوشته شد كه روزنامه گاردين انگليس برخي از اسناد افشا شده آژانس امنيت ملي امريكا را با روزنامه نيويورك تايمز امريكا به اشتراك گذاشت تا به اين ترتيب تهديد و فشارهاي دولت انگليس را دور زده باشد. آزادي روزنامهنگاران امريكايي در مقايسه با انگليس از وضعيت كم و بيش بهتري برخوردار است.
در اين نامه كه به امضاي توماس برانيگارد، رئيس انجمن WAN- IFRA و نيز اريك بژورگر، رئيس انجمن سردبيران جهان در آمده است، سردبيران 18 هزار نشريه نسبت به سير نزولي آزادي مطبوعات در انگليس ابراز نگراني و به بازداشت دهها تن از روزنامهنگاران انگليسي اشاره كردند و نوشتند: « ما احتراماً خواستار آن هستيم كه شما بر تعهدات انگليس در قبال وجود مطبوعات آزاد و مستقل پايبند باشيد و بر اساس اين پيام صريح و روشن، پليس و مقامات مختلف دولتي انگليس را مقيد به اجراي قانون كنيد.»
در پايان اين نامه، انجمن جهاني روزنامهها و ناشران خبر از دولت انگليس خواسته است كه به حقوق حفظ منابع روزنامهنگاران احترام بگذارد و براي كسب اطمينان از اينكه مطبوعات ميتواند به نقش حياتيشان در جهت ايجاد جامعهاي آزاد، عادلانه و فارغ از دخالت دولت و ايجاد رعب و وحشت از سوي آن گام بردارد، شرايط جديدي را ايجاد كند.»
شنبه اين هفته نيز شمار زيادي از سردبيران روزنامههاي مهم اروپايي با ارسال نامهاي به ديويد كامرون از او خواسته بودند كه هرچه زودتر شهرت انگليس در زمينه آزادي مطبوعات را كه پس از بازداشت ديويد ميراندا مخدوش شده است، به اين كشور بازگرداند. در اين نامه سرگشاده كه در نشريه « آبزرور » منتشر شد، سردبيران روزنامههاي «پاليتيكن» دانمارك، «دگنس نيهيتر» سوئد، «افتن پوستن» نروژ و «هيلسينگن سانومات» فنلاند بازداشت ميراندا را آزار و اذيت عنوان كردند و اين هشدار را دادند كه اقدام دولت انگليس ميتواند وضعيت آزادي مطبوعات در سرتاسر جهان را زير سؤال ببرد. گفته ميشود كه آخرين افشاگريهاي اسنودن، اطمينان خاطر دولت اوباما به كنگره امريكا و مردم اين كشور را درباره برنامه نظارتيNSA را زير سؤال ميبرد. اوباما پيشتر گفته بود كه از اين برنامه نميتوان سوءاستفاده كرد، چراكه سيستمهاي جاسوسي بشدت تحت نظارت هستند و مدام تحت بازرسي قرار ميگيرند اما در عمل اين اتفاق نيفتاد. دولت امريكا در آخرين اخبار هر گونه ارتباطش با قضيه دستگيري ديويد ميراندا را رد كرده است.
