آغاز روند تصويرگري «مقاومت»
مقاومت از جمله واژههايي است كه طي چند سال اخير به خصوص بعد از جنگهاي متعدد در منطقه كه از جانب ابرقدرتهاي استعمارگر غربي عليه كشورهاي اسلامي به راه افتاد، بيشترين كاربرد و تكرار را به عنوان يك كليد واژه استراتژيك داشته است. با توجه به نابرابري فاحش قدرت و توان نظامي، تسليحاتي و. . . برخي كشورهاي مسلمان منطقه در مقابل ابرقدرتهاي زورگو، استفاده و بهرهگيري از ابزارهاي مؤثر و صاحب نفوذي مثل هنر و توليدات سينمايي(در صورت كيفيت داشتن توليدات) يكي از مهمترين و بهترين ابزار براي شفافسازي و تنوير افكار عمومي و وجدانهاي بيدار در سراسر عالم به حساب ميآيد. طي سالهاي متمادي و بيش از نيم قرن است كه باز شدن پاي صهيونيستها در منطقه حساس و البته مهم خاورميانه با بهانه داشتن حق تشكيل يك حكومت و كشور يهودي(صهيونيستي) باعث شعلهور شدن آتش جنگ و تجاوز از جانب اين رژيم جعلي و همپيمانانش شده است. كشورهايي نظير لبنان، فلسطين، سوريه و حتي مصر از جمله ممالكي هستند كه بارها و بارها مورد تعدي و تجاوز آشكار اين رژيم نژادپرست قرار گرفتهاند كه ماحصل آن شكستهاي پي در پي اخير جبهه صهيونيستي از نيروهاي مقاومت كشور لبنان و فلسطين بوده است.
انتشار اخبار پيروزيهاي كسب شده جبهه «مقاومت» در چند سال اخير و در مواجهه با رژيمي كه به ادعاي ديگران پنجمين ارتش مجهز و پيشرفته جهان را در اختيار دارد، به جز از طريق رسانههاي ديداري و شنيداري، تصويرسازي و نشان دادن خوي سفاكي و وحشيگري اين رژيم و حاميانش از طريق توليد و ساختن فيلم و سريال بهترين شكل ممكن در حال حاضر است. چه اينكه با توليد فيلم و سريالهايي با محوريت مقاومت در برابر ظالمان و زيادهخواهان هم ميتوان شكستهاي صهيونيستها را به جهانيان و نسلهاي آينده نشان داد و هم ظلم و خونريزي و وحشيگري آنان را در قالب فيلم و سريال ماندگار و ثبت كرد. برخي از اين كشورها و مشخصا حزب الله لبنان با تحميل چندين شكست نظامي و اطلاعاتي به رژيم صهيونيستي در عرصه جنگ نظامي و سخت، چند سالي است كه با توليد يا حمايت از ساخته شدن آثاري مرتبط با «مقاومت» سعي دارند كه در جبهه فرهنگي و جنگ نرم نيز دست برتر را داشته باشند. از همين رو ميتوان به توليد يا حمايت اين كشورها از فيلمهايي همانند«بيداري يك رويا»، «33روز»، «ريسماني نزديكتر از مرگ» و «خلَّه ورده» و همچنين سريالهايي مثل «الغالبون 2و1»، «گروه ناجي عطااله»، «سيلي» و «پرواز كن اي جنگنده » اشاره كرد.
مراكز توليد فيلم و سريال در لبنان
در بسياري از كشورها مراكزي وجود دارند كه وظيفه تهيه و توليد فيلم و سريالهايي با محتوا و موضوعات مختلفي كه بخشها، مسائل مهم و قابل توجه آن كشور را بر عهده دارند. در كشور لبنان نيز مراكز چندگانهاي در زمينه توليد فيلم و سريال وجود دارند اما دو مركز توليد آثار فرهنگي و هنري هست كه هر كدام از آنها تا كنون توانستهاند فيلمها و سريالهاي متعددي را در حوزه «مقاومت» تهيه و توليد كنند. از جمله مراكز فعالي كه در عرصه فيلم و سريالسازي اقداماتي انجام دادهاند ميتوان به تلويزيون «المنار» و همچنين بنياد هنري لبنان با نام «الجمعيه اللبنانيه للفنون ـ رسالات» اشاره كرد كه فيلم سينمايي «خلَّهورده» يكي از كارهايي است كه توسط «الجمعيه اللبنانيه للفنون ـ رسالات» توليد شده است. از جمله اهدافي كه موسسين و بنيانگذاران اين مركز برايش پيشبيني و تعريف كردهاند ميتوان به: گسترش فرهنگ هنر و رسانه به تمام اقشار جامعه، تنوع فعاليتهاي تئاتري، موسيقي، فرهنگي و هنري، برپايي نمايشگاههايي با ماهيت فرهنگي رسانهها. مركز فعال ديگر كه در اين زمينه مشغول فعاليت است جايي به اسم «مركز بينالمللي هنر بيروت» است كه سريال دوگانه «الغالبون 2 و 1» جزو آثار پرطرفدار آن در كشور لبنان به حساب ميآيد.
توليدات مشترك با ديگر كشورها
فيلم سينمايي «33 روز» به كارگرداني «جمال شورجه» در حالي به روي پرده سينماهاي بيروت رفت كه بسياري از سايتهاي سينمايي اخبار مربوط به فيلم، بازيگران و حواشي آن را در حد وسيعي منتشر كردند. اين فيلم كه در ابتدا قرار بود با نام «جنوب آسماني» ساخته و اكران شود ضمن بر هم زدن آرامش سران رژيم اشغالگر صهيونيستي توانست توجه مردم و رسانههاي جهان عرب را نيز به خود معطوف كند. پايگاه رسمي اين فيلم در لبنان توسط گروه «الريحانه» ايجاد گرديد كه درايام اكران آن در لبنان و به صورت همزمان اخبار و اظهارات افراد و شخصيتهاي مرتبط با آن منعكس ميكرد. از جمله نكاتي كه اين پايگاه سينمايي به آن اشاره كرده است، تصويربرداري اين فيلم در «انصاريه» و «برج رحال»، استفاده از 30 دستگاه نظامي ارتش لبنان، ساخت دكور و لوكيشن در چهار ماه، زخمي شدن هفت نفر در جريان انفجارهاي فيلم و ساخت بناي پنج هزار مترمربعي و تخريب كامل آن است!
از جمله نكات بسيار جالب درباره بازه زماني اكران اين فيلم در لبنان عكسالعمل روزنامه صهيونيستي «يديعوت آحارنوت» است كه ضمن اعتراف به موفقيتهاي بينالمللي فيلم «33 روز»، نسبت به اكران اين فيلم در كشور لبنان ابراز نگراني ميكند. اين روزنامه صهيونيستي با اعلام اين خبر كه فيلم «33 روز» با موضوع دومين جنگ لبنان است، ميگويد: جاي تعجب نيست كه در اين فيلم، اسرائيليها (صهيونيستها) با ديدگاهي بسيار منفي به تصوير كشيده شدهاند، در حالي كه نيروهاي حزبالله لبنان افرادي شجاع و قهرمان هستند. نگاهي دقيقتر به عوامل پشت صحنه اين فيلم سينمايي بيانگر اين مطلب است كه ايران، حامي حزب الله لبنان، سازنده اصلي اين فيلم است.
فيلم «33 روز» داستان نيروهاي لبناني (حزب الله) است كه در عملياتي موفقيت آميز، اسراي لبناني را از رژيم صهيونيستي اسرائيل پس ميگيرند و نيروهاي رژيم اسرائيل با فرماندهي شخصي به نام «كلنل آوي» كه خاطرات بسيار بدي از مردم منطقهاي به نام «عيتا الشعب» دارد، در انتقام از نيروهاي حزب الله به اين منطقه حمله ميكنند و. . . اين فيلم براساس حوادث مستند و واقعي جنگ 33 روزه رژيم صهيونيستي عليه لبنان و با همكاري مشترك بنياد سينمايي فارابي، مقاومت حزب الله و دولت لبنان تهيه شده است.
«ريسماني نزديكتر از رگ» هم يكي ديگر از فيلمها و آثار مشتركي است كه بيروت پايتخت لبنان چندين روز شاهد اكرانش بوده و مردم لبنان با زيبا خواندن اين اثر سينمايي، لبنان را نيازمند به فيلمهاي بيشتري از جنس آن ميدانند. داستان فيلم درباره چگونگي زندگي شانزده ساله درلبنان اشغال شده توسط رژيم صهيونيستي است و بازيگران فيلم همگي لبناني هستند كه نقش اصلي آن را «جورج شهلوب» بازي كرده و زبان فيلم عربي است. «ريسماني نزديكتر از رگ» كه اقتباسي از رمان «حبل كالوريد» نوشته «عبدالقدوس الامين» است توسط جعفر حسني نوشته شده و ساخت آن حدود چهار ماه در لبنان به صورت كار مشترك بين سازمان صدا و سيماي كشورمان و «بنياد هنري رسالات» متعلق به حزبالله لبنان انجام شده است. مردم لبنان فيلم «ريسماني نزديكتر از رگ» كه در لبنان با نام «حبل كالوريد» به نمايش در ميآمد را زيبا، بزرگ و يادآور خاطرات ملي دانسته و تأكيد ميكردهاند كه لبنان نيازمند فيلمهاي بيشتري در اين زمينه است. اگرچه اين فيلم در سكوت كامل خبري ساخته شد، اما برنده شدنش در جشنواره فيلم فجر(سي امين دوره) و اكران موفقش در لبنان تا حدود بسيار زيادي توجه علاقهمندان به اين موضوع «مقاومت» را به سوي خود جلب كرد.
سريال «الغالبون 1» از جمله آثار توليدي در حوزه مقاومت است كه توسط يك كارگردان سوري و با نقشآفريني چندين بازيگر سرشناس عربي توليد شده است. «باسل الخطيب» كارگردان معروف سوري است كه سريال «الغالبون 1» را درباره سيره مقاومت اسلامي حزب الله لبنان ساخته است. سريال «الغالبون» درباره چگونگي و كيفيت تشكيل مقاومت حزبالله لبنان از سال 1982 و نيز از هنگام حمله اسرائيل به لبنان را تا زمان عقبنشيني اسرائيل از شهر «صور» در سال 1985 به نمايش درآورده است. به رغم اظهارات غير منصفانه برخي حكام عرب درباره نيروي مقاومت حزب الله لبنان باسل الخطيب ميگويد: در زماني كه دشمنان به دنبال تخريب وجهه مقاومت در لبنان هستند، كار جديد من به دنبال ارائه تصوير واقعي و حقيقي از اين مقاومت و كيفيت تشكيل آن در سايه شرايط سياسي، اقليمي و بينالمللي بسيار پيچيده است. از حضور در لبنان خشنود هستم و به اينكه درباره مسئله بزرگي به نام مقاومت كار ميكنم، افتخار ميكنم.
الخطيب در اين سريال از بازيگران معروف لبناني چون «احمد الزين»، «دارين حمزة»، «عبدالمجيد مجذوب» و «پيتر داغر» استفاده كرده است و تصويربرداري خود را اكثراً در شهرهاي جنوب اين كشور و همچنين بعلبك و بيروت انجام داده است. لازم به يادآوري است كه سريال تلويزيوني «الغالبون1» چند وقت پيش از شبكه «آي فيلم» پخش شد كه با اقبال مخاطبان روبهرو گرديد.
توليداتي سراسر لبناني
فيلم سينمايي «خلَة وردة» به كارگرداني «عادل سَرحان» نيز از جمله آثار سينمايي پرطرفداري است كه در حوزه مقاومت ساخته شده است. سرحان كه تا پيش از اين به غير از چند كليپ ويدئويي كوتاه، سابقه كارگرداني و ساختن فيلم بلند سينمايي در كارنامهاش نبود، توانست با اين اثر به شهرت و محبوبيت بيشتري در ميان مردم لبنان دست يابد. اين كارگردان لبناني طي مصاحبهاي كه با سايت خبري «النهار» لبنان داشته ضمن ابراز خوشحالي از استقبال بالاي مخاطبان از فيلمش اين اتفاق را نظر و توجه خداوند به او اعلام ميكند.
به گفته اين كارگردان داستان اصلي فيلم «خلَة وردة» درباره يك قطعه زميني در روستايي واقع در مناطق جنوبي لبنان اتفاق ميافتد كه مورد اشغال نيروهاي رژيم صهيونيستي قرار ميگيرد. عادل سرحان وقايع و رويدادهايي كه در راه مقاومت مردم آن منطقه از جنوب لبنان مقابل ظلم و ستم اشغالگران اتفاق افتاده است را روايت ميكند. وي در همين گفت و گو زمان رخداد وقايع اين فيلم را بين سالهاي 1985 و 1986 اعلام ميكند و اينكه ميخواسته است با نشان دادن فداكاري و دفاع مردم از سرزمينشان يك پيام ملي و سراسري را براي همه فرزندان اين روستا و بلكه تمام كشور لبنان ارسال كند. عادل سرحان توانسته است اين فيلم سينمايي 90 دقيقهاي را ظرف مدت شش ماه و در شهر «خربة سلم» جنوبي به نويسندگي «محمد الجعفوري» اهل سوريه و با بازي بازيگراني همچون أحمد الزين، وختام اللحام، وسعد حمدان، وهشام أبو سليمان، وحسن فرحات و همچنين با تهيهكنندگي مركز سينماي «بيروت الدولي للانتاج و التوزيع الفني» توليد كند.
قسمت دوم يكي از پرطرفدارترين سريالهاي لبناني، با نام «الغالبون 2» كه به دوران اشغال جنوب لبنان و زندگي شهيد سيدعباس موسوي با بازي فرزندش ميپردازد، توسط شبكه «المنار» ساخته شده است. سري دوم سريال «الغالبون» قرار است وقايع جديدي از زندگي اهالي جنوب لبنان پس از خروج نيروهاي اشغالگر صهيونيست از صيدا و بخشي از جنوب آن در بين سالهاي 1985 تا 1992 را به تصوير بكشد. «الغالبون 2» پس از آن كه در قسمت اولش به بخشهايي از زندگي «شهيد راغب حرب» پرداخت اين بار به زندگي «سيد عباس موسوي» از زمان رهبري حزب الله لبنان ميپردازد و نقش او در ايجاد عملياتهاي مقاومت و در نهايت شهادت او را به تصوير ميكشد. اين سريال در 400 لوكيشن براي تقريب بيشتر به واقعيت و با حضور 300 بازيگر ساخته شده است تا حوادث حقيقي كه در جنوب و منطقه بقاع لبنان رخ داده است به تصوير كشيده شود. اين سريال توسط «فتحالله عمر» نوشته شده اما قرار است آن را «رضوان شاهين» به تهيهكنندگي «مركز بينالمللي هنر بيروت» كارگرداني كند. بخشي از تصويربرداري سري دوم سريال «الغالبون» در يك پادگان نظامي است كه شاهد درگيري رزمندگان حزبالله و ارتش مزدوران صهيونيستي به رهبري «آنتوان لحد» است.
«الغالبون 2»، شاهد بازيگران لبناني است كه برخلاف سري گذشته با رغبت به اين سريال آمدند و در شهر «بصلية» در جنوب لبنان حاضر شدند. در اين سريال علاوه بر بازيگراني چون «باسم مغنيه» و «پيير داغر» كه در سري اول اين سريال بودند، «طوني عيسى» نقش «علي بلال»، «رودريگ سليمان» نقش شهيد «سمير مطوط» (حاج جواد)، «ميشال غانم» در نقش شهيد «رضا حريري» بازي ميكنند.
لزوم ادامه حركتي اميدوار كننده
توليد سريال و فيلمهايي با اين گستره و راضي نگه داشتن مخاطب، هم به لحاظ محتوايي و هم به لحاظ فني، نشان دهنده حركت رو به جلو و اميدواركنندهاي است كه نويدبخش شدت گرفتن حركت پرشتاب و معقول سينماي مقاومت است. چه اينكه توليداتي اينچنين و پس از نمايش نتيجه مقاومت معقول و البته سرافرازانه در مقابل چشمان مردم مسلمان و مظلوم منطقه، زمينههاي لازم براي قيام و بيداريشان را مهيا و فراهم ميسازد.
