در حالي كه كشورهاي غربي خيز جديدي برداشتهاند تا با مطرح كردن ادعاي به كارگيري سلاح شيميايي توسط دولت سوريه عليه مخالفان به سوي اجماع جهاني براي مداخله در سوريه گام بردارند، ديپلماتهاي روس در اقدامي بيسابقه در جلسه شوراي امنيت تصاوير ماهوارهاي ارائه كردند كه نشان ميدهد حمله شيميايي روز چهارشنبه در حومه دمشق توسط تروريستها صورت گرفته است.
پس از حمله شيميايي روز چهارشنبه در حوالي دمشق كه با جار و جنجال رسانههاي غربي- عربي براي متهم ساختن دولت بشار اسد همراه بود، دولتهاي غربي به خصوص با اصرار انگليسيها بار ديگر موضوع جنگ داخلي سوريه را به شوراي امنيت كشانند تا زمينه آنچه را كه امريكاييها «تغيير بازي» ميخوانند، فراهم سازند. امريكاييها تهديد كردهاند هرگونه استفاده از سلاح شيميايي از سوي بشار اسد عليه مخالفان به تغيير بازي خواهد انجاميد كه به نوعي مطرح ساختن تلويحي دخالت نظامي امريكا و متحدانش در سوريه را در خود دارد، اما روسها كه چند بار در شوراي امينت با وتوي قطعنامهاي ضد سوري راه هرگونه مداخله نظامي عليه دمشق را بسته بودند، اين بار هم در حركتي غافلگيركننده تصاويري ماهوارهاي از صحنه درگيريها در الغوطه الشرقيه در حومه دمشق را در نشست شوراي امنيت ارائه دادهاند كه نشان ميدهد تروريستها عامل به كارگيري مواد شيميايي بودهاند. اين درحالي است كه طرف امريكايي نتوانست مدركي موثق براي محكوم كردن دولت دمشق ارائه كند و بنابراين گزارش، ماهوارههاي امريكايي نيز تصاويري از حمله موشكي معارضان به الغوطه الشرقيه در اختيار دارند، ولي آن را مخفي كردهاند. تصاوير ماهوارههاي روسيه نشان ميدهد كه تروريستها از منطقه «دوما» با موشكهايي مسلح به كلاهك شيميايي، الغوطه الشرقيه را هدف قرار دادهاند. صبح روز چهارشنبه رسانههاي حامي مخالفان مسلح همزمان با آغاز عمليات ارتش سوريه براي پاكسازي محله الغوطه الشرقيه در حومه دمشق مدعي شدند كه ارتش از سلاح شيميايي در اين منطقه استفاده كرده است.
مقامات دمشق تأكيد داشتند كه در آستانه پيروزي بر تروريستها و درحالي كه بازرسان سازمان ملل در سوريه حضور دارند، هيچ دليل منطقي براي حمله شيميايي به يك منطقه مسكوني وجود ندارد. سوريه تأكيد دارد كه مخالفان براي افزايش فشار سياسي بر دمشق دست به اين ماجراجويي زدهاند.
همچنين گزارش شده است موشكهايي شيميايي از مناطقي در كنترل گروه تروريستي «لواء الاسلام» وابسته به ارتش آزاد، شليك شدهاند.
سكوت و بازنگري
يك منبع ديپلماتيك سوري در اظهاراتي تأكيد كرد: هيئت روسيه در ديدار با اعضاي شوراي امنيت توضيحات روشني به همراه سند درباره جنايت الغوطه ارائه كرده كه سبب سكوت تمام اعضاي شورا شده است. به گزارش مهر به نقل از پايگاه الحدث، اين منبع سوري افزود: ارائه اين گزارش توسط هيئت روسي سبب بازنگري اعضاي شوراي امنيت در رويكرد قبلي آنها در قبال حمله شيميايي به منطقه الغوطه شده است. ناظران سياسي پيشبيني ميكنند يك كشور عربي با اجير كردن يك گروه تروريستي مسلح در سوريه عامل اصلي حمله شيميايي اخير بوده تا همكاري دولت سوريه با بازرسان تسليحاتي سازمان ملل را تحتالشعاع قرار دهد و عليه دمشق جريانسازي كند.
واكنش امريكا
رئيس جمهو ر امريكا كه كشورش هيچ گاه نتوانسته مدركي دال بر استفاده دولت سوريه از سلاح شيمايي عليه دمشق فراهم سازد، بدون اشاره به مدارك آشكار استفاده از اين نوع سلاح توسط مخالفان تحت حمايت كشورش، حمله احتمالي شيميايي در سوريه را رويدادي بزرگ همراه نگراني عميق خواند.
به گزارش «جوان»، باراك اوباما در گفتوگويي با برنامه نيودي شبكه خبري سيانان گفت كه امريكا همچنان درپي تأييد استفاه از گازهاي سمي در سوريه است و چنين اقداماتي بسيار دردسرساز بود و توجه امريكا را ميطلبد. در عين حال اوباما اين نظر كه امريكا ميتواند موضوع جنگ داخلي سوريه را حل كند، اغراق شده خواند. سخنگوي وزارت خارجه امريكا هم با تأكيد بر اينكه كاخ سفيد هنوز نميتواند با قاطعيت در خصوص استفاده از سلاحهاي شيميايي در سوريه اظهار نظر كند، گفت: اوباما از سازمان سيا خواسته است هر چه سريعتر صحت و سقم كاربرد سلاح هاي شيميايي در آن كشور را مورد بررسي قرار دهد. سخنگوي وزارت خارجه امريكا اظهار داشت در زمان حاضر قادر نيستيم كه به صورت دقيق اعلام نظر كنيم كه آيا در سوريه از سلاحهاي شيميايي استفاده شده است يا خير، اما از همه توان استفاده خواهيم كرد به حقيقت دست يابيم.
واكنش محتاطانه اروپاييها و چين
غيرمنطقي و بيمبنا بودن ادعاي استفاده از سلاح شيميايي از سوي دولت سوريه سبب شده است كه بيشتر واكنشهاي غربي به اين موضوع تنها به محكوميت خود عمل ختم شود و دست كم در سطح مقامات رسمي كسي نتواند به سادگي انگشت اتهام به سوي بشار اسد بگيرد و از مداخله نظامي سخن بگويد. «گيدو وستروله» وزير خارجه آلمان روز پنجشنبه در ديدار با «احمد داود اوغلو» درباره احتمال حمله نظامي به سوريه گفت: «پيش از اينكه درباره پيامدهاي اين واقعه صحبت كنيم، بايد امكان شفافسازي در اين مورد ممكن شود.»
گيدو وستروله تأكيد كرد: «ما كاملاً نگران استفاده از گازهاي شيميايي در اطراف دمشق هستيم. اين گزارشها كاملاً جدي هستند و اگر تأييد شوند بسيار عصبانيكننده خواهد بود.» وي افزود: «ما خواستار دسترسي بازرسان آژانس، كه هم اكنون در سوريه به سر ميبرند، به اين مناطق در سريعترين زمان ممكن هستيم تا اين اتهامات بررسي شود.»
داوود اوغلو در مقابل بدون اشاره به اقدام نظامي سريع بر اعمال تحريمهاي بيشتر سوريه تأكيد كرد و گفت كه بدون به كارگيري راهكاري سريع، احتمال نسلكشي بيشتر وجود خواهد داشت.