اشاره مقام معظم رهبري در خصوص نقش مجلس در انتخاب وزراي صالح در خطبههاي نماز عيدفطر قابل تأمل و تحليل است. زمان اعلام نظر معظمله در اين خصوص كليد فهم مسئله است. اگر قبل از معرفي وزرا به مجلس توسط رئيسجمهور، اين سخن گفته ميشد، نوعي توصيه محسوب ميشد، اما امروز كه افراد و اسامي مشخص و همه چيز روشن است، اين اظهارنظر ناظر بر هويتهاي مشخص و معرفه است. بنابراين شايد بتوان گفت رئيس جمهور جديد اولين تذكر غيرمستقيم خود را دريافت كرده است. مسئوليت در نظام جمهوري اسلامي ايران موهبتي الهي است، چرا كه اگر به عنوان طعمه بدان نگريسته نشود، مجرا و منفذي براي خدمتگزاري و كسب رضايت و قرب الهي است. بنابراين كساني ميتوانند واجد صلاحيت براي درك اين موهبت الهي باشند كه از صلاحيت لازم برخوردار باشند. متأسفانه امروزه ذهنها و افكار عمومي صرفاً بر اين مسئله متمركز شده است كه كدام گزينه از اعضاي پيشنهادي كابينه در فتنه نقش داشته است. اين توجه به يكي از ويژگيهاست، نه همه آن. تمركز بر نوع مواجهه وزراي پيشنهادي با فتنه نبايد مجلس را از دقت در ساير خصايص و ويژگيها دور كند. دكتر روحاني در مصاحبه اخير خود علت انتخاب همكاران را عدم فرصت آزمون و خطا دانستند و به نوعي پير بودن كابينه را توجيه كردند. آزمودگي صفت خوبي است كه پله بالاتر آن مشاورت است، چرا كه آزموده را اگر در همان محل آزموده شدن بكاريم به اين مثل ميرسيم كه «آزموده را آزمودن خطاست.»
علت اين نقد آن است كه اگر فردي در سمتي مسئوليت داشته و چندين سال در آن متمركز بوده است، همه استعداد، خلاقيت و ابتكارات و ايدههاي خود را بروز داده است و استمرار مسوليت در آن شغل موجب روزمرگي خواهد شد و مثل آن «گنديدن آب» در جاي ثابت خواهد بود. پركاري و تحرك و خلاقيت نيز از جمله خصايص وزير صالح است. صلاحيت صرفاً سياسي – اعتقادي نيست. توان و تحرك و داشتن انرژي نيز براي يك وزير لازم است كه اين خصيصه در كابينه مورد غفلت قرار گرفته است. اما ديگر خصايص وزير صالح عبارتاند از:
1- غيرت انقلابي و گفتمان انقلابي: برخي بر اين باورند كه با تبديل انقلاب اسلامي به نماد و محصول (جمهوري اسلامي) بايد فتيله انقلابيگري را پايين كشيد، بايد زندگي كرد و مبارزه دائمي با كفر و شرك و نفاق را تنشزدايي و دشمن تراشي ميدانند كه اين نگرش خلاف صريح نگاه امام است. امام مهمترين دستاورد جنگ تحميلي را «استمرار روح اسلام انقلابي» در كشور ميدانست.
به نظر ميرسد اين خصيصه هم به جهت مشي و هم به جهت سن، جايش در كابينه خالي است و دولت بيشتر به جمهوري اسلامي و كارهاي عيني آن ميانديشد تا به انقلاب اسلامي و اهداف كيفي آن.
2- اعتقاد حقيقي به حكومت ديني: اعتقاد و التزام به نوع نظام مستقر (جمهوري اسلامي) از مهمترين ويژگيهاي يك وزير است كه اگر اين اعتقاد كمرنگ شود، مدلهاي عاريتي جهت اداره كشور به كار گرفته خواهد شد و براي اثبات متمدن بودن خويش از همه آنچه محتواي حقيقي نظام جمهوري اسلامي است عدول خواهد شد. تكنوكرات در همين نقطه ظاهر ميشود و بار ارزش منفي به خود ميگيرد.
3- خوش سابقه بودن در مواضع و رفتار سياسي: وزير در نظام جمهوري اسلامي بايد در فرايندهاي سياسي و پديدهها و توفانهاي سياسي و بحرانها همانند عمار بوده باشد و خط اصيل انقلاب را گم نكند. فردي كه به رغم تأكيد رهبري بر عدم تقلب، تا مرز گريه براي موسوي پيش ميرود سادهانديش نيست؟ بازي كردن در پازل دشمنان و عدم تيزبيني در تشخيص مسئله در حد بحرانها از خصايص بارز يك وزير است كه جاي اين خصيصه در برخي از وزرا خالي است.
4- پذيرش سياستها و جهتگيريهاي نظام: كساني كه قبلاًرئيس جمهور را تداركاتي ميدانستند، روي ديگر سكه حرفشان عدم اقبال و اعتقاد به سياستهاي كلي نظام است. به تعبير ديگر، ولايتپذيري براي يك وزير يا رئيس جمهور، التزام به سياستهاي كلي نظام است. اما حاميان طرح «حاكميت دوگانه» اين مسئله را قبول ندارند و فرداي پس از انتخابات را واجد صلاحيت براي ساختار شكني و نوبنيادي ميدانند. به طور مثال آيا وزير آينده آموزش و پرورش سياستهاي كلي نظام در خصوص آموزش و پرورش را كه سال قبل ابلاغ شده است، دنبال خواهد كرد؟ مشاهده برنامههاي اعلامي وزارت مورد اشاره دولت يازدهم نشان ميدهد كه اين برنامهها با نگاه مشايي و مهاجراني به عرصه فرهنگ تفاوت چنداني ندارد، لذا تراز انقلاب اسلامي از سطح مليگرايي تنزل يافته است. اميد است سخن مقام معظم رهبري در لابيهاي فراكسيوني مجلس گم نشود. اميد است مجلس با حذف معدود وزراي ضعيف و بدسابقه به دكتر روحاني كمك كند.