
همانطور كه ميدانيد سلام فياض بالاخره مجبور به استعفا شد، اين كار چه تأثيري در ادامه زندگي و مواضع سياسي تشكيلات خودگردان و جنبش فتح خواهد داشت. در اين ميان امريكا، اروپا و اسرائيل چه نظري خواهند داشت؟
سلام فياض كه از يك سال گذشته به اين طرف به دليل اقداماتي كه خارج از حوزه اختياراتش بوده، انجام داده و ارتباطات پنهاني وي با رژيم صهيونيستي و امريكا كاملاً آشكار شده، شرايط را براي تشكيلات خودگردان و بهطور مشخص جنبش فتح دشوار كرده بود. اين امر موجب بروز اختلاف و دو دستگي ميان اعضاي استخواندار جنبش فتح و تشكيلات خودگردان و دولت سلام فياض شده بود. همچنين روند مذاكرات وي ميان تشكيلات خودگردان و رژيم صهيونيستي متوقف شده بود.
اختلافات سياسي فياض با تشكيلات خودگردان كجا بود؟ بر اساس اهداف مردم فلسطين اشتباهات سلام فياض بيش از همه در كجا بود؟
سلام فياض كانالهاي جداگانهاي با اسرائيل زده و ارتباط مستقيمي با شخص نتانياهو داشت و به همين دليل مورد اعتراض رهبران جنبش فتح قرار گرفت. چنين مسئلهاي را نميتوان در فلسطين سراغ گرفت كه نخستوزير تشكيلات، با نخستوزير رژيم صهيونيستي به عنوان اصليترين دشمن همدست و همداستان باشند. حال با استعفاي سلام فياض شرايط براي تشكيل يك كابينهاي يكدست و ايجاد وفاق و همگرايي ميان تشكيلات خودگردان و جنبش فتح از يك سو و با حماس از سوي ديگر فراهم خواهد شد. زيرا سلام فياض چهرهاي است كه كاملاً وابسته به رژيم صهيونيستي و امريكا بود و بيشترين اختلاف را با جنبش حماس داشت. فياض اصليترين شخص و عامل اختلاف و جدايي بين دو گروه بزرگ حماس و فتح است كه از سال ۲۰۰۷ تا كنون جداگانه سياستهاي خود را دنبال ميكنند. حماس در نوار غزه كه در محاصره و تحريم رژيم صهيونيستي قرار دارد و تشكيلات خودگردان و فتح در كرانه باختري. اين در حالي است كه اتحاد اين دو گروه اصلي و بزرگ ميتواند شرايط را براي اسرائيل بسيار سخت كرده و منافع غرب را در اين رژيم با تهديد مواجه كند.
با اين وجود ميتوان انتظار داشت كه جنبش حماس در انتخابات آينده فلسطين نقش داشته باشد؟
در واقع در تشكيلات خودگردان اختلاف كاملاً مشهود بود زيرا سلام فياض بدون مشورت با محمود عباس اقداماتي انجام ميداد كه مورد موافقت فتح نبود، در عين حال استعفاي سلام فياض به نفع حماس هم هست و در انتخابات تشكيلات خودگردان و فلسطين به طور مشخص مؤثر خواهد بود.
ما ميبينيم كه جنبش حماس هم از اين استعفا استقبال كرده، آيا اين امكان وجود دارد كه به زودي اتحادي بين اين دو گروه بزرگ فلسطينيها شكل بگيرد؟
با توجه به اينكه سلام فياض عامل بروز اختلاف ميان تشكيلات خودگردان با حماس بود، بنابراين استعفاي سلام فياض زمينه را براي وفاق و همگرايي ميان حماس و تشكيلات خودگردان فراهم ميكند و اين امر به تشكيل يك كابينه يكدست كمك شاياني خواهد كرد. از اين رو بايد منتظر اتفاقات و تحولات آينده در سرزمين فلسطين بود. به هر حال با خروج فياض از قدرت اين چشم انداز وجود دارد.
سلام فياض از سال ۲۰۰۷ نخستوزير تشكيلات خودگردان بود. پيشينه وي نيز مشخص بود چراكه وي دكتراي خودش را از تگزاس امريكا گرفته و در واشنگتن فعاليتهاي اقتصادي را دنبال كرد بود، حال پرسش من اين است كه چطور شد سلام فياض در كابينه تشكيلات خودگردان به عنوان نخستوزير انتخاب شد؟
يكي از شرايط امريكا و غرب براي همكاري با تشكيلات خودگردان انتخاب سلام فياض به عنوان نخستوزير بود و در حقيقت سلام فياض بيش از آنكه نخستوزير فلسطين باشد، نخستوزير اسرائيل و امريكا بود و عامل ارتباط پنهاني با سازمانهاي اطلاعاتي امريكا بود.
بنابراين سلام فياض همواره نظرات امريكا و اسرائيل را عملياتي ميكرد و به همين دليل شخصيتهاي استخواندار و مبارز جنبش فتح در طول شش سال گذشته همواره نسبت به وجود سلام فياض در رأس كابينه فلسطين هشدار داده بودند.
چون ارتباطات سلام فياض را با امريكا رهگيري ميكردند و به همين دليل به محمود عباس فشار آوردند كه سلام فياض را بركنار كند.
آيا استعفاي سلام فياض باعث نميشود فشارهاي امريكا و اسرائيل بيشتر شود، خصوصاً فشار امريكا بر تشكيلات خودگردان افزايش يابد؟ چون همانطور كه شما تعبير كرديد، وي در واقع نخستوزير اسرائيل و امريكا بود. حال با حذف وي ميتوان گفت كه نيروي واشنگتن و تلآويو حذف شده است. بنابراين بايد منتظر واكنش از سوي آنها باشيم. اينطور نيست؟
بله، كاملاً همينطور است. در همين گام اول اتحاديه اروپا به عنوان متحد اصلي امريكا و رژيم صهيونيستي تهديد كرده است كه كمكهاي مالي خودش را به فلسطينيان كاهش خواهد داد.
بيشك همين كار را انجام خواهد داد تا تصميمات در فلسطين و تشكيلات خودگردان به سمتي برود كه غرب زيان نبيند. استعفاي سلام فياض طبيعتاً موجب خواهد شد كه هم امريكا و هم ديگر كشورهاي غربي فشارهاي بيشتري به محمود عباس و ملت فلسطين وارد بياورند زيرا غرب نميخواهد به راحتي اين شخصيت مرموز يعني سلام فياض را به عنوان عامل از دست بدهد.
به هر حال وي قدرت چانهزني غرب در فلسطين را افزايش ميدهد. اين مسئله به شدت منافع اسرائيل را تأمين ميكند.