بازار‌هاي مرغي!

مهران ابراهيميان

در مسير بازگشت به تهران كاميون‌هايي بودند كه مرغ‌ها را به كشتارگاه‌هاي تهران مي‌بردند و نگارنده در بازگشت از سفر شانس اين را داشتم كه مهندس فتحي‌مقدم، كارشناس ارشد كشاورزي با ما همراه بود و درباره ويژگي‌هاي مرغداري و مرغ‌هايي كه براي كشتار مي‌روند و روش اصولي حمل و نقل و رساندن آنها به دست مشتري توضيحات مبسوطي بدهد. او برايمان توضيح داد كه مرغ‌ها موجودات ترسويي هستند و تا رسيدن آنها به كشتارگاه معمولاً ۱۰ تا ۱۵ درصد تلفات وجود دارد كه عمدتاً چنانچه ناشي از بيماري خاص نباشد، نتيجه سكته ناشي از ترس است و چنانچه پشت كاميون‌هاي حامل مرغ چندين بار چراغ اتومبيل را كم و زياد كنيد و همزمان بوق بزنيد امكان مردن بسياري از آنها زياد است و حتي به مزاح گفت اگر با مرغداري مشكل داريد كافي است با ماشين پليس يا آمبولانسي با آژير روشن يك دور اطراف مرغداري بزنيد تا تلفات كل مرغداري را بيش از ۵۰ درصد افزايش دهيد. 

همين ويژگي را شايد بتوان در بازارهاي مختلف امروز كشور يافت كه با كوچك‌ترين سر و صدا يا زنگ خطر و اظهارنظر رسانه‌اي باعث گراني و حتي حذف محصول از سبد خانوار‌ها مي‌شود. و مطمئناً در اين ميان نمي‌توان نقش مغرضان را در اين باره ناديده گرفت. به عنوان مثال بازار پسته با يك اختلاف نظر عضو هيئت موتلفه كه منتقد دولت بود و ظاهراً قرار بود كه دولت فرد منتقد را گوشمالي بدهد با يك خبر كوچك مبني بر توقف صادرات (كه عمر رسانه‌اي‌اش ۴۸ ساعت هم طول نكشيد) را مطرح كرد و باعث شد تا پسته از ۳۰ هزار تومان به ۶۰ هزار تومان در بازار تهران خريد و فروش شود. مطمئناً رسانه قصد شناسايي مغرض را در بازار پسته ندارد اما بي‌شك خبر انعكاس يافته از سوي معاون اول و لابد صاحبان انحصاري بازار صادرات پسته كه گفته مي‌شود قيمت پسته در جهان را در دفاتر لندن و كاليفرنياي خود تعيين مي‌كنند، نقش مؤثري در بالا رفتن قيمت پسته دارند. و يا مرغ هم همين ويژگي خود را به بازار مرغ‌هاي كشته شده تسري داد به نحوي كه مرغ به رغم واردات بي‌رويه بر اثر اخبار مختلف از ۴ هزار تومان به ۷ هزار تومان رسيد. خودرو نيز در كسوت سيمرغ بال‌هاي گراني خود را گشود تا با اوج‌گيري، گراني‌اش را طي چند ماه به دو برابر برساند و حتي همين افزايش قيمت را براي خود ناكافي بداند. با اين حال بايد ديد اين سيمرغ بازار‌هاي داخلي آنقدر تعليم يافته هست كه به فرمان رئيس‌جمهور سقف قيمت‌ها و ارتفاع پروازش را كاهش دهد يا نه؟ 

بازار طلا و ارز نيز كه انگار مترصد شنيدن صداي بهمني رئيس كل بانك مركزي است تا آواز گراني را سر دهند و برق طلا را به اژدهاي نقدينگي نشان دهند به نحوي كه به محض شنيدن صداي بهمني در دو روز پيش قيمت دلار ۱۱۰ تومان و قيمت طلا حدود ۴۰ هزار تومان براي هر سكه افزايش يافت. بازارهاي ديگري همچون برنج، مواد شوينده و... نيز به رغم وجود كافي و وافي محصولاتشان در بازار منتظر ديدن چراغ روشني هستند تا يا كمياب شوند يا به بهانه افزايش كمبود قيمت‌ها را بشكند. آنچنان كه طي ماه گذشته شاهد افزايش چندين درصدي در اين بازار‌ها بوديم.