تقريبا از چهار روز پيش، يعني از زمان دومين سخنراني رهبر انقلاب درباره رابطه با امريكا، هيچ گزارش رسمي يا غيررسمي درباره طرحهاي پيشنهادي ۱+۵ در آلماتي روي خروجي رسانههاي غربي قرار نگرفته، ولي ديروز سخنگوي وزارت خارجه در يك اظهارنظر، بحثهاي يكي دو ماه اخير درباره رويكرد ايران در مذاكرات آلماتي را خلاصه كرد و براي رو به پيش بودن مذاكرات، دو شرط پيش كشيد:اول اينكه حق غنيسازي ايران را به رسميت بشناسد. دوم: پيشنهادهايي كه مطرح ميكند «همسطح، هموزن» اقداماتي باشد كه از ايران انتظار دارند.
به گزارش «جوان»، آخرين طرحي كه غربيها از مجاري غيررسمي (خبرگزاري رويترز) اعلام كردند كه به ايران پيشنهاد خواهند كرد، طرح «لغو تحريم طلا در مقابل تعطيلي فردو» بود كه جمعه گذشته، به فاصله يك روز قبل از سخنراني رهبر انقلاب در جمع مردم آذربايجان منتشر شد. بعد از اين گزارش رويترز كه البته با يك فاصله دو سه روزه در تهران توجهها را به خود جلب كرد، هيچ گزارش رسمي يا غيررسمي جديدي از طرف غربي درباره دورنماي مذاكرات ۱+۵ منتشر نشده است، اما طي اين مدت، تهران مواضع خود در مورد مذاكره با ۱+۵ در آلماتي را شفاتتر كرده است. رامين مهمانپرست ديروز در حاشيه نشست ديپلماسي عمومي در دانشگاه علامه طباطبايي، همه بحثهاي دو ماه اخير درباره «بايدهاي ايران پاي ميز مذاكره در آلماتي» را خلاصه كرد و با ابراز اميدواري درباره اينكه ۱+۵ «پيشنهادهاي مناسب» ارائه كند، اين جملات كليدي را به زبان آورد: «راه به نتيجه رسيدن گفتوگوهاي ايران و ۱+۵ يك رويكرد منطقي است و قطعاً با تهديد و فشار نتيجه نخواهد داشت. اگر اقدامات مناسبي را در مذاكرات دنبال كنند بايد اين اقدامات «همسطح، هموزن و در شأن» طرف مقابل باشد. راهحل نهايي، «به رسميت شناختن حقوق كامل ايران» است و در مقابل نيز اگر ادعايي باشد با توافق طرفين راهحلي كه اين نگرانيها را برطرف كند، ارائه ميشود.»
سخنگوي وزارت خارجه منظور خود از «همسطح، هموزن و در شأن» بودن پيشنهادهايي را كه ۱+۵ روي ميز مذاكره ميگذارد، بيان نكرد، ولي حدس و گمان ناظران اين است كه تهران از پيشنهادهاي غيررسمي كه تا كنون مطرح شده ( از جمله لغو تحريم طلا) راضي نيست و در اصطلاح عاميانه آنها را براي رسيدن به توافق، كافي و دندانگير نميداند. مهمانپرست در پاسخ به پرسشي دربارهپيشنهاد لغو تحريم طلا، بدون اينكه آن را رد يا قبول كند، گفت:«ايران و نمايندگان ۱+۵ قرار است با يكديگر نشست داشته باشند و تا قبل از آن هيچ پيشنهاد رسمي داده نشده است. مطالبي كه اظهار ميشود موضوعات رسمي از جانب مذاكرهكنندگان نيست. بايد ديد در طول نشست برخورد و رويكرد كشورهاي ۱+۵ با مسئله هستهاي صلحآميز كشور ما چگونه خواهد بود.» عباس عراقچي يك عضو تيم ايراني مذاكره كننده هم با عبارتهايي تقريباً مشابه، همين موضعگيري را تكرار كرد و در پاسخ به سؤالي درباره پيشنهادهاي مطرح شده گفت: «اين مسائل در رسانهها مطرح شده و تا زماني كه خود مذاكرات انجام نشده و از خود آنها ايدهها و پيشنهادهاي جديد را نشنويم نميتوانيم اظهاراتي را در اين باره بيان كنيم.»
بايد دومي كه سخنگوي دستگاه ديپلماسي پيش كشيد، «به رسميت شناختن حقوق كامل ايران» بود. در زبان مذاكرات هستهاي اين سخن مهمانپرست همان چيزي تعبير شده كه از آن با عنوان « قبول چرخه غنيسازي» ياد ميشود. البته مهمانپرست در سخنان خودش اين را نگفت كه در مقابل اين دو بايد كليدي، تهران حاضر به گفت و گو بر سر چه موضوعاتي خواهد بود، ولي منابع مطلع ميگويند كه در صورت برآورده شدن اين دو خواسته، تهران حاضر خواهد بود درباره جزئيات غنيسازي با طرف مقابل گفت و گو كند. اين موضوع در موضعگيري ديروز مهمانپرست هم منعكس شد و وقتي يكي از خبرنگاران از او پرسيد آيا ايران آمادگي بستن فردو را دارد و آيا حاضر است غنيسازي را حتي در مقطعي به حال تعليق در آورد؟ پاسخ داد: «نشستهاي ايران و ۱+۵ به اين منظور است تا نمايندگان ۱+۵ به صورت رسمي نظراتشان را اعلام كنند و ايران هم به صورت رسمي پاسخ ميدهد.»
فضاي خاكستري در آستانه مذاكرات
برآيند موضعگيريهاي طرفين طي روزهاي اخير نشان ميدهد كه ايران و جناح غربي ۱+۵ در فاصله ششروزه مذاكرات، نگاهي خاكستري (نه سفيد نه سياه) به مذاكرات دارند و در حالي كه تلاش ميكنند پيشنهادهاي طرف مقابل را اصطلاحاً سبك و سنگين كنند، از ارسال سيگنالهاي منفي در سطوح ديپلماتيك خودداري ميكنند. عباس عراقچي ديروز در حاشيه نشست اوراسيا در پاسخ به سؤال خبرنگاري درباره اينكه آيا نسبت به مذاكرات خوشبين هستيد، گفت: «ديپلماتها هيچ وقت نااميد نيستند.» عراقچي درباره اينكه آيا نشانههايي مبني بر مشاهده حسننيت از طرف مقابل ديده ميشود يا نه، افزود: بايد منتظر ماند و در اين باره صبر كرد. معاون وزير امور خارجه در امور آسيا و اقيانوسيه خاطرنشان كرد: ما هيچ وقت ميز مذاكره را ترك نكردهايم. وي درباره مدت زمان برگزاري مذاكرات قزاقستان گفت: معمولاً يك روزه مذاكرات انجام ميشود اما اگر لازم باشد به روز دوم كشيده ميشود.
از طرف ديگر از قزاقستان هم گزارش ميرسد كه آلماتي خود را براي برگزاري مذاكرات آماده كرده است. معاون رئيسجمهور قزاقستان در زمينه خدمات ارتباطات مركزي روز دوشنبه گفت:مراكز خبري باز ميشوند و كنفرانسهايي در هتل بينالمللي در آلماتي برگزار ميشود. در طول مذاكرات، نمايندگان رسمي به طور متناوب جلسات پرسش و پاسخ براي پوشش رسانهها برگزار خواهند كرد. بر اساس گزارش ترند نيور، وي افزود كه بيش از ۱۵۰ نماينده رسانهها قرار است مذاكرات ايران و گروه ۱+۵ را پوشش دهند.
