معاون آمادگي و مقابله سازمان مديريت بحران كشور روز گذشته با اعلام اينكه مهاجرت معكوس مردم مناطق زلزلهزده حجم كار بازسازي اين مناطق را افزايش داده است، اعلام كرد بسياري از مردم پس از وقوع زلزله علاقه خود را براي بازسازي خانههاي قديمي نشان دادهاند و خواستار نوسازي خانههاي خود شدهاند و همين امر هم سبب شده تا كار بيش از گذشته به طول بينجامد.
در شرايطي كه چند ماهي از آغاز مراحل ساخت و ساز در مناطق زلزلهزده ميگذرد و همچنان مسئولان سخت در تلاش هستند تا خانههاي ويران شده و حتي نيمه تخريب را بازسازي كنند و به صاحبان آنها تحويل دهند، به نظر ميرسد كه نوسازي خانههاي تخريب شده ميل مردم را به بازگشت مجدد به شهر خود بيشتر كرده است. طي اين مدت خانههاي زيادي هم در اين بين بازسازي و تحويل داده شده است اما آنچه اين روزها در مناطق زلزلهزده بيشتر به چشم ميآيد، خانههاي نوسازي است كه با حجم انبوهي نسبت به گذشته در حال آمادهسازي هستند.
در اين ميان با وجود آنكه برودت هوا نيز به سختي كار را پيش ميبرد اما همچنان كارگران سخت تلاش ميكنند تا مردم مناطق زلزلهزده در استانهاي آذربايجان و خراسان هرچه زودتر صاحب خانههاي نو شوند.
مرتضي اكبرپور، معاون آمادگي و مقابله سازمان مديريت بحران كشور با اذعان به اينكه برودت هوا موجب كندي كار عمراني در مناطق زلزلهزده خراسان جنوبي و آذربايجان شرقي شده، افزود: بخشي از طولاني شدن روند بازسازي مناطق زلزلهزده، به دليل مهاجرت دوباره روستاييان به اين مناطق است. به عنوان مثال، در يكي از روستاها، واحدهاي مسكوني ۱۰ خانوار تخريب شده بود، اما دولت ناچار به ساخت ۹۰ واحد مسكوني در اين روستا شد، زيرا افرادي كه از روستا به شهر مهاجرت كرده بودند هم دوباره به روستاها بازگشتند و از دولت، بازسازي خانههاي پدري خود را درخواست كردند.
نوسازي، عاملي براي پيشگيري از مهاجرت به كلانشهرهاخلوت كردن كلانشهرها به ويژه تهران، مدتهاست كه از دغدغههاي دولتمردان كشور به حساب ميآيد و طي اين چند سال بحثهاي زيادي را هم به خود اختصاص داده است. از تغيير پايتخت تا دادن طرحهاي تشويقي براي مهاجرت مردم از تهران همگي تاكنون مطرح شدهاند اما تاكنون موفقيت آنچناني به دست نيامده است! در شرايطي كه طرح خروج جمعيت از تهران و كلانشهرها يا همان مهاجرت معكوس، بيشتر براي سوق دادن امكانات و اعتبارات به شهرهاي كم جمعيت و محروم است تا آنها توسعه يابند و جلوي مهاجرت ساكنانشان به شهرهاي بزرگ گرفته شود اما متأسفانه نبود امكانات اوليه در اين شهرها تاكنون اين مهم را محقق نكرده است. با وجود اين با نيم نگاهي به واقعيتي كه در آذربايجان و خراسان درحال وقوع است به خوبي ميتوان متوجه اين امر شد كه نگاه ويژه دولتمردان به شرايط زندگي مردم در شهرستانها و بهبود زندگي اين افراد ميتواند نقش بسزايي را در مهاجرت معكوس داشته باشد.
نوسازي واحدهاي مسكوني تنها يكي از عوامل تشويقي براي جلوگيري از مهاجرت به شهرها و هجوم افسار گسيخته مردم به سمت كلانشهرهاست. در حالي خبر مهاجرت معكوس مردم به روستاهاي خود انتشار يافته كه ميتوان فهميد، با نگاه دولتمردان به توسعه امكانات رفاهي روستاها هيچ گاه مهاجرتي صورت نميگيرد.
نگاه ويژه به بافتهاي فرسوده بيترديد عاملي بسيار تأثيرگذار جهت جلوگيري از مهاجرت به كلانشهرها محسوب ميشود. اكنون بسياري از مردم مناطق زلزلهزده خواستار حضور در خانههاي قبلي خود كه نوسازي شدهاند، هستند و بيشك با ادامه روند نوسازي در ساير روستاها، شايد كمتر از شرايط كنوني شاهد مهاجرت مردم مناطق روستايي به كلانشهرها باشيم.
در حالي كه مجلس و دولت طبق برنامه پنج ساله پنجم توسعه كشور به بحث ماندگاري جمعيت در شهرهاي كوچك يا روستاها توجه ويژهاي دارند و بر آنند تا حتي زمينه بازگشت ساكنان كلانشهرها به شهرهاي كوچك يا روستاها را مهيا كنند. بيشك نوسازي بافتهاي فرسوده شهري و روستايي و همچنين دادن امكانات رفاهي مناسب ميتواند گامي مؤثر در اين زمينه باشد.
