اين حادثه دلخراش بلافاصله به تيتر اول رسانهها تبديل شد و حتي اخضر ابراهيمي نماينده سازمان ملل در سوريه هم در سخنراني شامگاه سهشنبه در شوراي امنيت، به آن اشاره كرد ولي تا كنون هيچيك از كشورهاي غربي در مقابل اين كشتار موضعگيري نكردهاند.
به گزارش «جوان»، نهر قويق به طول ۱۲۹ كيلومتر در شهر حلب قرار دارد و در واقع يك نهر قديمي است كه تمام آبهاي شهر حلب از اين نهر تأمين ميشده است. اين نهر روز سهشنبه شاهد يك فاجعه كشتار جمعي بود، فاجعهاي كه احتمالاً از زمان شروع ناآراميهاي داخلي ۲۳ ماه قبل در سوريه بيسابقه است. آمارهاي اوليهاي كه روز سهشنبه منتشر شد، حاكي از پيدا شدن چيزي بين ۵۶ تا ۷۰ جسد از اين نهر بود، ولي ديروز منابع سوري از جمله معارضان اعلام كردند كه ممكن است تعداد جسدهاي پيدا شده به عدد ۱۲۰ هم برسد. شاهدان عيني ميگويند كه اكثر جسدهاي پيدا شده مربوط به جوانان حدود ۳۰ سال هستند و ويژگي مشترك ديگر آنها اين است كه تقريباً همگي با دستهاي از پشت بسته شده هستند و با شليك يك گلوله در سر كشته شدهاند. ديروز تصاوير تكاندهندهاي از اين حادثه روي سايتهاي اينترنتي منتشر شد، تصاويري كه اجساد دست بسته بيرون كشيده از آب را در كنار نهر قويق نشان ميدهد. برخي منابع ديروز اعلام كردند كه تا كنون ۱۰۸ جسد از آب بيرون كشيده شده است.
روايتهاي متفاوت بلافاصله بعد از انتشار خبر اين حادثه تكاندهنده، معارضين و دولت سوريه يكديگر را به ارتكاب اين كشتار دسته جمعي متهم كردند، ولي شواهد و قرائن اين احتمال را كه سلفيهاي وابسته به جبهه النصره مرتكب اين اقدام شده باشند، بيشتر به واقعيت نزديك نشان ميدهد. از زمان جنگ پر كش و قوس بين ارتش سوريه با ارتش آزاد( معارضان مسلح ) در شهر حلب و مناطق اطراف آن، اين مناطق به طور متناوب بين ارتش سوريه و معارضين سوري دست به دست ميشود. گزارشهاي اوليهاي كه روز سهشنبه منتشر شد ميگويد كه فعالان وابسته به ارتش آزاد سوريه براي اولين بار اجساد قربانيان را از آب بيرون كشيدهاند. بر اساس گزارش خبرگزاري فرانسه، اجساد در منطقه جنوبي بوستان القصر پيدا شدهاند. اين منطقه يكي از چند منطقهاي است كه خط درگيري بين معارضين مسلح با ارتش سوريه را جدا ميكند. پيدان شدن اجساد در اين منطقه باعث شد كه دولت سوريه، گروههاي مسلح تروريستي و معارضان مسلح را مسئول اين كشتار بداند. با اين حال، برخي گروههاي معارض دولت را متهم ميكنند كه به تازگي برخي از مخالفان را كه به مناطق تحت كنترل ارتش و موافقان دولت رفته بودند، ربوده است. خبرگزاري فرانسه از قول ابوصيف، يكي از جنگجويان مسلح مخالف دولت سوريه نقل كرد: «رژيم (سوريه) آنها را داخل نهر انداخته تا به مناطق تحت كنترل ما برسند.»
روايتي كه منابع دولتي سوريه از اين حادثه ارائه ميكنند، متفاوت است. يك منبع امنيتي نزديك به دولت سوريه در گفت و گو با خبرگزاري فرانسه گفته: شواهد به دست آمده نشان ميدهد اكثر اجساد مربوط به ساكنين «بستان القصر» (در جنوب شهر حلب) هستند كه گروههاي تروريستي آنها را به خاطر حمايت از نظام سوريه به قتل رساندهاند. او با ارائه جزئيات بيشتر گفت كه قتل اين افراد دوشنبه شب در پارك موسوم به «طلائع البعث» انجام شده كه تحت كنترل تروريستهاست. وي افزود: تروريست تونسي به نام «حفص ابو اسلام» اجراي اين عمليات تروريستي را به عهده داشته است.
سانا، خبرگزاري رسمي سوريه ديروز در گزارشي، به اين مسئله اشاره كرد كه طرفهاي ذيربط مدتي پيش با كشيدن سيم خاردار در اطراف رودخانه قويق، راه نفوذ تروريستها را به مناطق امن بستند و به گفته او، تروريستها و رسانههاي همدست آنها مدعي شدند ارتش سوريه در كشتن اين افراد دست داشته است، اما اين در حالي است كه اگر ارتش ميخواست اين كار را انجام دهد، موانع سيم خاردار را قبل از اين كار جمع آوري ميكرد. وي در ادامه گفت: شماري از ساكنان بستان القصر پس از تماس تلفني تأكيد كردند اجساد نزديكان خود را كه تروريستها مدعي شده بودند ارتش سوريه اين جنايت فجيع را مرتكب شده است، شناسايي كردهاند. آنها گفتند: اين جسدها، متعلق به نزديكان آنهاست كه تروريستها آنها را ربوده بودند و بارها با خانوادههاي اين افراد تماس گرفته بودند تا در ازاي آزاد كردن اين افراد به اين گروهك پول بدهند.
موضوع مهمي كه شواهد ارائه شده توسط منابع دولتي سوريه را تقويت ميكند، اين است كه آنها عامل اصلي كشتار دسته جمعي اين افراد را نه ارتش آزاد، بلكه سلفيهاي « جبهه النصره» معرفي كردهاند؛ گروهي كه تا كنون مسئوليت چندين عمليات تروريستي را پذيرفته و طي ۳۶ ساعت گذشته (تا زمان تنظيم اين خبر) نيز دخالت در اين حادثه را تكذيب نكرده است. از طرف ديگر، در حالي كه تا پيش از اين، اكثر منابع غربي بلافاصله وقوع چنين حوادثي را به دولت سوريه نسبت ميدادند، در برخورد با اين حادثه محتاطانهتر رفتار كردند. يك مقام دولتي سوريه روز سهشنبه گفته بود كه قربانيان مربوط به بوستان القصر هستند كه ربوده شدن آنها توسط تروريستها پيش از اين هم گزارش شده بود.
آتش بزنيد اين علويها را! وزارت خارجه امريكا از دسامبر سال ۲۰۱۲، جبهه النصره را كه بنابر گزارشهاي غير رسمي از حمايت عربستان برخوردار است، در فهرست گروههاي تروريستي خود قرار داده است. منابع غربي هم طي هفتههاي اخير گزارشهاي مختلفي درباره اقدامات تروريستي اين گروه از جمله كشتار و ايجاد رعب بين علويهاي سوريه (حامي اسد و حكومت او) منتشر كردهاند. روزنامه گاردين روز دوشنبه ۲۸ ژانويه در يك گزارش ميداني با عنوان « پشت پرده جنگ براي تسلط بر كوهستانهاي سوريه» نوشت: «شورشيان در حال اشغال خانههاي علويان در مناطقي(از سوريه) هستند كه پيش از اين به خاطر سنت همزيستي قومي شناخته ميشدند.» در بخش ديگري از همين گزارش با اشاره به فعاليتهاي جبهه النصره آمده است: «جنگجويان النصره دوست دارند كه اين طور به نظر برسد كه همه جا هستند، ولي هيچ جايي نيستند. » يك شاهد عيني در اين باره گفته: «آنها اول كار خوب، ساكت و قابل احترام بودند و حتي همين حالا هم سعي ميكنند همانطور رفتار كنند ولي هر جنگجوي علوي را كه دستگير ميكنند، به قتل ميرسانند.» سايت المانيتور هم روز چهارم ژانويه در گزارشي تفصيلي با عنوان «علويهاي سوريه تحت محاصره» به نقل از شاهدان عيني نقل ميكند كه چگونه مناقشات ماههاي اخير، اقليت علويهاي سوريه را به خطر انداخته و در و ديوارهاي مناطق با جمعيت اقليت علوي چطور مملو از شعارهايي عليه حكومت اسد است:«مرگ بر بشار»، « يا آزاد ميشويم يا علويها را به آتش ميكشيم.»
