پرچم‌هاي سبز كرانه باختري و پرچم‌هاي زرد غزه

احمد كاظم‌زاده

 روزجمعه پرچم‌هاي زرد فتح در چهل و هشتمين سالگرد آن در غزه به اهتزاز درآمد و طرفداران اين جنبش پس از شش سال از زمان حاكميت حماس بر اين منطقه توانستند مراسم خود را دركمال آرامش برگزاركنند؛ به گونه‌اي كه محمود عباس رئيس تشكيلات خودگردان- كه بر كرانه باختري حكومت مي‌كند - در تماس تلفني از اسماعيل هنيه رهبر و نخست وزيردولت محلي حماس قدرداني كرد. اين اقدام حتي تحسين مسئولان مسئله‌ساز تشكيلات خودگردان از جمله محمد دحلان را نيز - كه همواره به جاسوس و ستون پنجم اسرائيل متهم بود- برانگيخت، به طوري كه او در مصاحبه با شبكه اسكاي نيوز عربي گفت: «آنچه امروز رخ داد يك رويداد تاريخي و استثنايي بود كه تاكنون در تاريخ جنبش فتح يا ديگر جنبش‌هاي اسلامي يا ملي فلسطين صورت نگرفته بود». 

درخارج از فلسطين و در اردوگاه‌هاي آوارگان به خصوص در لبنان نيز از ميزباني حماس از فتح در غزه براي برگزاري مراسم جشن سالگرد استقبال و بر ادامه روند آشتي ملي ميان اين دو گروه تأكيد شد.
بررسي اين رخداد چند نكته را آشكار مي‌كند؛
نخست اينكه نشان مي‌دهد جامعه فلسطيني تشنه آشتي و وحدت است و اگر در گذشته مجموعه عواملي از قبيل ممانعت امريكا و رژيم صهيونيستي يا همكاري برخي از دولت‌هاي سازشكار عربي از تحقق اين هدف جلوگيري مي‌كردند، اما اكنون رشته عواملي از قبيل: تحقق نيافتن اهداف سازشكاران فلسطيني از روند مذاكرات صلح، بروز اصطكاك ميان رژيم صهيونيستي و متحدان غربي و عربي آن و شكل‌گيري فضاي منطقه‌اي جديد در پرتو موج خيزش‌هاي مردمي در منطقه فضاي جديد را براي آشتي ملي فلسطيني‌ها ايجاد كرده است و از اين لحاظ دور جديد تحركات در اين زمينه اميدواركننده به نظر مي‌رسد. 

دوم اينكه تشكر و قدرداني خالد مشعل رهبر دفتر سياسي حماس از اسماعيل هنيه براي برگزاري موفقيت‌آميز جشن سالگرد فتح در غزه - همانند آنچه محمد عباس انجام داد - نشان داد كه وي در برپايي موفقيت‌آميز اين مراسم نقش اساسي و تأثير‌گذار داشت، كما اينكه همين نقش‌آفريني را در عادي‌سازي روابط فتح و حماس نيز برعهده گرفته است آن هم در حالي كه دور جديد فرآيند آشتي ملي در فضاي جديد آغاز شده و تهديدها و فرصت‌هاي خاص خود را به همراه دارد. 

و اما نكته سوم اين است كه برگزاري جشن سالگرد فتح در غزه متعاقب اقدام مشابه حماس در كرانه باختري براي برگزاري توأمان جشن سالگرد تاسيس حماس و پيروزي در جنگ هشت روزه صورت گرفت، اما نكته قابل تامل در اين زمينه اين است كه آن مراسم با اغماض محافل رسانه‌اي روبه‌رو شد، اما برعكس، مراسم فتح در غزه با انعكاس گسترده در رسانه‌ها همراه شد و به نظر مي‌رسد هدف از اتخاذ رويكرد رسانه‌اي دوگانه در اين زمينه، القاي اين پيام بوده است كه گويي اين حماس است كه به تدريج از مواضع خود عقب‌نشيني مي‌كند، هرچند رهبران اين جنبش همواره كوشيده‌اند چنين شائبه‌هايي را رد كنند.