در شرايطي كه آلودگي هوا گلوي پايتختنشينان و شهروندان ساكن كلانشهرها را ميفشارد، مسئولان و كارشناسان به شهروندان توصيه اكيد ميكنند تا از وسايل نقليه عمومي استفاده كنند و در اين ميان بيشترين تقصير را بر گردن افرادي مياندازند كه از وسايل نقليه شخصي و تكسرنشين استفاده ميكنند.
اين در حالي است كه بسياري از وسايل نقليه حمل و نقل عمومي به دلايل متعدد همواره مملو از مسافراني است كه براي استفاده و سوار شدن به اين وسايل نقليه در صفهاي طولاني زمان صرف ميكنند.
متأسفانه با وجود طرح جامع ترافيك و تصويب آن در شوراي عالي ترافيك كشور عملاً اين طرح بسيار كند اجرايي ميشود.
در بيشتر شهرهاي كشور اتوبوسها و مترو و تاكسي بااهميتترين وسايل نقليه عمومي به حساب ميآيند كه در دسترس شهروندان قرار دارند.
عدمتخصيص كامل بودجه حمل و نقل عمومي سبب شده است تا نوسازي و گسترش وسايل نقليه عمومي با كندي پيش برود و با توجه به استقبال عمومي از وسايل نقليه عمومي كمبودها در تمام بخشها قابل مشاهده است. در اين زمينه مهرداد بائوج لاهوتي، رئيس فراكسيون شهري مجلس از بيتوجهي مسئولان در تخصيص بودجه به حمل و نقل عمومي گلايه كرده و عنوان ميكند كه تنها ۴۰ درصد از بودجه ۴ هزار ميليارد توماني كه بايد به بخش حمل و نقل عمومي اختصاص مييافت، واگذار شده است و همين امر سبب شده تا سهم وسايل حمل و نقل عمومي در تردد مسافران براساس برنامه زمانبندي پيش نرود چراكه قرار بوده تا پايان برنامه پنجم توسعه ۷۵ درصد از تردد مسافران درونشهري توسط وسايل حمل و نقل عمومي صورت گيرد.
اين سخنان در حالي مطرح ميشود كه مسئولان مديريت شهري تزريق بودجه را به شبكه حمل و نقل عمومي تنها راهكار براي رونق توسعه اين شبكه ميدانند. در اين ميان مترو به عنوان پاكترين وسيله
حمل ونقل عمومي به دليل نرسيدن بودجه نتوانسته است با ظرفيتهاي قابل پيشبيني، مسافران را جابهجا كند.
همين موضوع در شبكه اتوبوسراني نيز وجود دارد. از سوي ديگر بنا به گفتههاي سيدجعفر تشكريهاشمي، معاون حمل و نقل و ترافيك شهردار تهران به منظور بهبود هرچه بيشتر ناوگان حمل و نقل عمومي در پايتخت اولويت برنامههاي سال آينده توسعه جهشي مترو و BRT است.
در اين زمينه تكميل خطوط پرسرعت از سه خط به ۱۰ خط و همچنين ارتقاي كيفيت خدمات ارائه شده به مسافران در اولويت برنامههاي شهري قرار دارد. تكميل شبكه حمل و نقل عمومي و دسترسي شهروندان به يكي از وسايل حمل و نقل عمومي هرچند با تلاشهاي صورت گرفته در پايتخت تا حدودي در حال برآورده شدن است اما بيتوجهي به ارتقاي كمي و كيفي و توسعه اين شبكه در ساير كلانشهرها سبب شده است تا مشكل موجود همچنان پابرجا بماند و شهرهاي بزرگ و كلانشهر همچنان با معضل آلودگي هوا دست و پنجه نرم كنند. متأسفانه منابع لازم براي درآمد پايدار جهت تخصيص بودجه به منظور توسعه و ارتقاي حمل و نقل عمومي در نظر گرفته نشده است و همين امر سبب شده تا بودجه حمل و نقل عمومي به صورت قطره چكاني به اين شبكه در كل كشور تزريق شود.
آنچه لازم است تا مسئولان تصميمگير و قانونگذار به آن اهتمام بورزند آن است كه بايد سهم حمل و نقل عمومي از بخش توليد خودرو و واردات خودروها گرفته شود و از سوي ديگر بايد بخشي از درآمدهاي پايدار نيز از سوخت خودروهاي شخصي دريافت شود تا با توسعه شبكه حمل و نقل عمومي شهروندان رغبت بيشتري به استفاده از اين شبكه نشان دهند. به واقع دولتمردان و مسئولان تصميمگير ميتوانند با يك تير دو نشان بزنند؛ يعني علاوه بر توسعه حمل و نقل عمومي با درآمد پايدار، به تدريج كاهش آلودگي هوا را هم مدنظر قرار دهند.
