خبرگزاري نيو امريكا مديا: پنج سال پيش كارشناس سازمان ملل در امور پناهندگان، بحران پناهندگان عراقي را با اين عبارت تعريف كرد: «بزرگترين جابهجايي بلندمدت مردم در خاورميانه پس از آوارگي فلسطينيان به سال ۱۹۴۸ كه اسرائيل تشكيل شد، مربوط ميشود.»
در پايان سال ۲۰۱۲، يك سال پس از خروج امريكاييان از عراق، چندان تغييري حاصل نشده است. ميليونها انسان در داخل كشور جابهجا شدهاند كه ازاين تعداد هزاران نفر در شرايط وخيمي به سر ميبرند. بسياري از مردم به دلايل نبود امنيت، نابود شدن منازلشان و نبودن امكانات زندگي نميتوانند به منطقه خود بازگردند.
بيش از دو ميليون نفر به كشورهاي همسايه گريختهاند. طبق گزارشهاي سازمان ملل هرروز عده بيشتري از زنان مجبور ميشوند به فحشا روي بياورند. بيگاري كشيدن از كودكان معضل بزرگ ديگري است. در سوريه بيش از ۳۰ درصد كودكان مهاجر عراقي به مدرسه نميروند.
ايالات متحده امريكا كه با شروع جنگ، اشغال عراق براي تقريباً يك دهه و دامن زدن به درگيريهاي مذاهب مختلف موجب به وجود آمدن چنين شرايطي شده است، از رسيدگي به مشكلات پناهندگان سر باز ميزند.
شايد مشكل واقعي ريشه در سياست داشته باشد: «پذيرفتن پناهندگان عراقي به امريكا در واقع قبول كردن اين موضوع است كه امريكا درتلاش براي ايجاد عراقي آسوده و آزاد شكست خورده است.»
اوباما زماني كه به سال ۲۰۰۸ نامزد رياست جمهوري امريكا بود، رسيدگي به پناهندگان عراقي را وظيفه اخلاقي امريكا دانست. وي در يكي از سخنرانيهاي آن دورانش گفت: «عراقيهايي كه پا به پاي ما ايستادگي كردند، امروز در تيررس حملاتند و اين در حالي است كه ما درهايمان را به روي ايشان بستهايم. ما نبايد با دوستان خود چنين رفتار كنيم.» اما او پس از انتخاب شدن به رياست جمهوري عملاً در راستاي حل اين مشكل هيچ قدمي برنداشت.
بيش از هزاران مترجمي كه زماني براي ارتش امريكا و انگلستان يا بنگاههاي خبري كار ميكردند، توسط گروههاي تندرو كشته شدهاند و آن تعدادي كه زنده ماندهاند نيز پس از خروج نيروهاي امريكايي در ترس و وحشت زندگي ميكنند.
تاريخ به ما يادآوري ميكند كه كمك به پناهندگان عراقي، از وظايف اخلاقي امريكاست. در زمان جنگ ويتنام بسياري از كساني كه با امريكا همپيمان شدند پس از جنگ به دارالتأديب فرستاده شدند و اعدام گشتند. به نظر ميرسد سرنوشتي حتي بدتر در انتظار كساني است كه در جريان جنگ عراق به امريكاييها كمك كردند. اما باراك اوباما چطور ميتواند پذيراي عراقيها شود وقتي كه پانهتا، وزير دفاع امريكا، سال گذشته اعلام كرد كه جنگ باعث به وجود آمدن عراقي آرام و مستقل شده است؟
نويسندهاي در روزنامه نيويوركتايمز سال گذشته در مقالهاي نوشت: «ما كمترين كاري براي عراقيهايي كه براي كمك به ما حالا در ترس و وحشت زندگي ميكنند انجام ندادهايم. ما بدون زحمات آنها به جايي نميرسيديم و اين باعث خجالت است كه ما آنها را در اين شرايط تنها رها كردهايم.» بسياري از كساني كه در طول جنگ با امريكا همكاري ميكردند اكنون فرارياند.
اما گويا اين داستاني هميشگي است: عمو سم به هركجا كه براي ماجراجويي ميرود، قصهاي ناتمام باقي ميگذارد و داستان عراق از همه داستانها ناتمامتر است؛ اما با وجود سخنرانيهاي روشن و ترسيم عراقي آزاد و مستقل توسط اوباما، عمق فاجعه حاصل از حمله امريكا به عراق وحشتناك است.