«در صورت همراهي تهران با متوقف كردن بخشهايي از فعاليتهاي هستهاي خود، غرب نيز حاضر خواهد شد با سرعتي بيشتر از آنچه در پيشنهادهاي پيشين درج شده بود، فشار تحريمها را كاهش دهد»، «رئيسجمهوري امريكا وضعيت اضطراري درباره ايران را تمديد كرد»، «تنظيم بسته تحريمي جديد عليه جمهوري اسلامي در كنگره امريكا». . . اين اخبار در يك روز در صدر رسانههاي غربي قرار ميگيرد.
خبر اول گفته ميشود با هدف اقناع ايران براي اتخاذ رويكردي در مذاكرات آينده كه غرب آن را «سازنده» ميخواند با هدف مهار برنامه هستهاي ايران از رهگذر كاهش سرعت فشار تحريمها منتشر ميشود و خبرهاي بعدي باز هم امتداد همان سياست متداول تحريم است كه حالا ديگر براي طرف ايراني بيش از آنكه بوي تهديد داشته باشد، عادت شده است.
خبرگزاري آسوشيتدپرس به نقل از مقامهاي امريكايي ميگويد كه دولت باراك اوباما گزينه جديدي را در قبال مذاكرات هستهاي با ايران بررسي ميكند.
در چارچوب اين پيشنهاد جديد، در صورت همراهي تهران با متوقف كردن بخشهايي از فعاليتهاي هستهاي خود، غرب نيز حاضر خواهد شد با سرعتي بيشتر از آنچه در پيشنهادهاي پيشين درج شده بود، فشار تحريمها را كاهش دهد. اين مطلب را مقامهاي امريكايي كه خواستهاند نامشان فاش نشود روز شنبه ۲۰ آبان به آسوشيتدپرس گفته و افزودند كه اين گزينه يكي از چندين گزينهاي است كه پيش از آغاز دور بعدي مذاكرات با ايران در دست بررسي است.
به گفته اين مقامات، در اين گزينه از ايران خواسته ميشود تا غنيسازي اورانيوم با خلوص بالا را متوقف كند، ذخيره فعلي اورانيوم خود را به خارج از كشور بفرستد و فعاليتها در تأسيسات زيرزميني فردو را به حال تعليق درآورد.
در صورت همكاري ايران با اين موارد، امريكا و اروپا نيز تعهد خواهند كرد تا از شدت تحريمهاي خود عليه صادرات نفت ايران و ديگر حوزهها بكاهند.
جزئيات اين گزينه پيشنهادي جديد هنوز نامعلوم است، اما به گفته اين مقامهاي امريكايي، چارچوب آن به گونهاي تنظيم شده كه اين طور القا نكند كه هيچ يك از طرفين در برابر ديگري كوتاه آمده است.
اما همزمان با رسانهاي شدن اين طرح در سطحي واقعي، اتفاقات به شكلي خلاف رويكرد مذكور رقم ميخورد و قانونگذاران امريكايي روز جمعه اعلام كردند كه در حال تنظيم بسته تحريمي جديدي عليه ايران هستند كه در صورت تصويب، دايره تجارت غيرنفتي ايران را با محدوديت شديدي روبهرو ميكند و در همين باراك اوباما، رئيسجمهوري امريكا، فرمان وضعيت اضطراري در برابر ايران را كه نخستين بار در نوامبر ۱۹۷۹ صادر شد، براي يك سال ديگر تمديد كرد تا اين پيام را بدهد كه امريكا همچنان ايران را تهديد تلقي ميكند.
تنظيم بسته تحريمي در كنگره امريكا
همزمان با بررسي طرحي كه ادعا ميشود «قرار نيست هيچ كدام از دو طرف را برنده يا بازنده نشان دهد» مقامهاي امريكايي ميگويند كه قانونگذاران اين كشور در حال تنظيم بسته تحريمي جديدي عليه ايران هستند؛ طرحي كه منابع غربي ادعا ميكنند در صورت تصويب، دايره تجارت غيرنفتي جمهوري اسلامي را با محدوديت شديدي روبهرو ميكند.
به گزارش آسوشيتدپرس، به گفته دستياران اعضاي كنگره و ديگر منابع آگاه، اين بسته تحريمي بر روي بخش كشاورزي، صنعتي و واردات كالاهاي مصرفي مورد نياز براي بخش توليد، تمركز دارد.
بسته مزبور از سوي مارك كرك، سناتور جمهوريخواه، و رابرت منندز، سناتور دموكرات مطرح شده است؛ سناتورهايي كه پيشتر در جهت تصويب تحريمهاي نفتي امريكا عليه ايران تلاش كرده بودند. طبق بسته پيشنهادي جديد، تمامي داراييهاي جمهوري اسلامي در خارج از ايران و همچنين صادرات كالاهاي خارجي به ايران هدف قرار ميگيرد. بر اين اساس، داراييهاي ايران در خارج از كشور مسدود ميشوند و كشورهاي مختلف صادركننده ماشينآلات و همچنين بانكهايي كه در اين راستا نقل و انتقالات مالي به نفع ايران انجام ميدهند، در صورت دوام همكاري خود با ايران، در فهرست سياه امريكا قرار ميگيرند.
آسوشيتدپرس تأكيد ميكند كه مارك كرك ترجيح ميدهد براي كشورهاي طرف معامله با ايران در اين حوزه، نظير آلمان كه ماشينآلات به ايران ميفرشد و چين كه كالاهاي ارزانقيمت به ايران صادر ميكند، معافيت در نظر گرفته نشود.
اين اقدامات در حالي صورت ميگيرد كه علياصغر سلطانيه، نماينده دائم ايران در آژانس بينالمللي انرژي اتمي، روز شنبه برگزاري دور بعدي مذاكرات ايران و اين نهاد وابسته به سازمان ملل متحد در روز ۲۳ آذر ماه در تهران را تأييد كرد.
اوباما وضعيت اضطراري درباره ايران را تمديد كرد
در همين حال باراك اوباما، رئيسجمهوري امريكا، روز جمعه ۱۹ آبان ماه (۹ نوامبر) فرمان وضعيت اضطراري در برابر ايران را كه نخستين بار در نوامبر ۱۹۷۹ صادر شد، براي يك سال ديگر تمديد كرده است.
كاخ سفيد در بيانيهاي اعلام كرده است كه باراك اوباما در نامهاي به مجلس نمايندگان و سناي امريكا تصريح كرده است: روابط ما با ايران هنوز به حالت عادي بازنگشته است، و روند اجراي موافقتنامه با ايران در ۱۹ ژانويه ۱۹۸۱، (پس از اشغال لانه جاسوسي امريكا) همچنان در جريان است.
هر چند ادبيات به كار رفته در اين نامه و استفاده از كلماتي مانند «هنوز» و عبارت «همچنان در جريان است» از نظر برخي ناظران به معناي اميدواري اوباما براي عاديسازي روابط با جمهوري اسلامي ايران است اما همزماني اين اقدام با تحريمهاي جديد در كنار طرح كاهش مشروط سرعت فشار ادعايي ناشي از تحريمها در آستانه مذاكرات ايران و آژانس ميتواند نشاندهنده ادامه سياست فشار و همزمان ارسال سيگنالهايي مبني بر احتمال تاثير گذاري نتايج مذاكرات هستهاي بر كليت روابط ايران و امريكا هم باشد.
جيمي كارتر، رئيسجمهوري وقت امريكا، در ۱۴ نوامبر ۱۹۷۹، پس از اشغال سفارت امريكا در تهران فرمان وضعيت اضطراري ملي را براي مقابله با تهديد «غيرعادي و فوق العاده» ايران عليه «امنيت ملي، سياست خارجي و اقتصاد» امريكا صادر كرد.
