ژنرال ميو آئونگ هلاينگ، فرمانده كل نيروهاي مسلح ميانمار در اوايل ماه آگوست راهي هند شد تا ضمن ديدار و گفتوگو با اي كي آنتوني، وزير دفاع هند و برخي از فرماندهان ارشد هند از برخي مراكز تحقيقات نظامي هند واقع در بنگلور بازديد كند. اين سفر در قالب روابط نزديك هند با ميانمار قابل تعبير است چراكه نزديك به دو ماه پيش بود كه مانموهان سينگ، نخستوزير هند به عنوان بلندپايهترين مقام هند به ميانمار رفت. لازم به ذكر است كه سينگ بعد از قريب به ۲۵ سال ركود روابط دو كشور به ميانمار سفر كرد و از اين جهت، سفر او به عنوان شروع دور تازهاي از روابط دو كشور تلقي شد. سينگ در آن سفر بر اين موضوع تأكيد كرد و اعلام كرد كه تلاش ميكند تا مسير متقابل را براي تجارت و سرمايهگذاري فراهم ميكند. اين سخنان از ناحيه نخستوزير هند به روشني سياست دهلينو را براي حفظ و تقويت روابط خود با ميانمار را نشان ميداد و سفر اخير ژنرال هلاينگ را ميتوان به عنوان پاسخ حاكمان نظامي نايپيداو، مركز ميانمار به اين سياست هند تلقي كرد كه خود را متكي حمايتهاي دهلينو ميدانند.
قبل از هر چيز بايد توجه داشت كه ديدارهاي متقابل بين سطوح عالي نظاميان هند و ميانمار در ظرف مدت كوتاهي مبدل به فرآيند منظمي شده كه سفر وي كي سينگ، فرمانده ارتش هند به ميانمار در ماه ژانويه سال جاري و اين سفر ژنرال هلاينگ نيز در همين مقوله ميگنجد. اين ملاقاتهاي متعدد به روشني حاكي از تمايل دو طرف به تقويت و گسترش همكاريهاي نظامي دو طرف است، اما بايد توجه داشت كه ديگر قدرتهاي جهاني به دقت اين امر را زير نظر دارند. چين و امريكا به طور مشخص دو قدرت جهاني هستند كه از دو زاويه به طور كامل متفاوت به اين فرآيند توجه خاصي دارند. پكن با احتياط و حتي ميتوان گفت با نگرانيهاي خاصي تقويت روابط نظامي بين هند و ميانمار را زير نظر دارد و اين موضوع از نظر واشنگتن به معناي يافتن دوستاني تازه در محور چرخش استراتژيك به سوي آسياست. امريكا براساس اين موضع است كه سعي كرده تا روابط خود را نه تنها با كشورهايي همانند اندونزي، فيليپين و ويتنام تقويت كند بلكه حتي روابط رسمي خود با ميانمار را نيز برقرار كرده است. امريكا فراتر از برقراري روابط سياسي با ميانمار حتي به ارتباط با اين كشور بعد نظامي نيز داده تا آنجا كه لئون پانتا، وزير دفاع امريكا چندي پيش خبر از افزايش روابط نظامي امريكا با ميانمار داد هر چند كه جزئيات اين امر را روشن نكرد. برخي از محافل مطالعات استراتژيك در امريكا بر توجه واشنگتن به كشورهاي حوزه جنوب شرق آسيا تأكيد دارند و در اين ميان، توسعه روابط نظامي با ميانمار را براي منافع امريكا ضروري ميدانند. در واقع، امريكا براساس اين سياست است كه سعي دارد تا ميانمار را در حلقهاي روابط مورد نظر خود در اين منطقه قرار دهد.
ژنرال هلاينگ در اوايل ماه نوامبر گذشته و بعد از رسيدن به مقام فرماندهي نيروهاي مسلح ميانمار راهي ويتنام شد. اين عمل او غيرمترقبه بود چراكه فرماندهان ارشد اين كشور بعد از رسيدن به فرماندهي كل، به صورت سنتي پكن را به عنوان نخستين مقصد سفر خارجي خود انتخاب ميكردند. هلاينگ اين رسم متداول را شكست و راهي ويتنام شد، اما بايد توجه داشت كه اين عمل او صرف يك سنتشكني نبود. ويتنام يكي از كشورهايي است كه بر سر مالكيت درياي جنوبي چين با پكن اختلافات شديدي دارد و رفتن ژنرال هلاينگ به اين كشور به طور طبيعي به معناي فاصله گرفتن فرماندهان نظامي ميانمار از سنت گذشته در روابط نزديك اين كشور با چين است. چيزي از سفر ژنرال هلاينگ به ويتنام نگذشته بود كه هيلاري كلينتون، وزير امور خارجه امريكا راهي نايپيداو شد، اما ژنرال هلاينگ دو روز قبل از ورود كلينتون به ميانمار به پكن رفت تا به متحد سابق خود اطمينان خاطري از حفظ روابط گذشته دهد. هر چند كه حضور هلاينگ در پكن در نظر برخي از استراتژيستهاي پكن به معناي اين اطمينان خاطر بود، اما آنان نميتوانستند نگرانيهاي خود را از ورود وزير امور خارجه امريكا به نايپيداو ناديده بگيرند و طبيعي بود كه آن را در تعارض شديد با منافع منطقهاي پكن ببينند. بايد گفت كه ملاقاتهاي مكرر فرماندهان ارشد هند و ميانمار با يكديگر يكي ديگر از محورهايي است كه نشان از دور شدن ميانمار از حلقه سابق پكن دارد. هند به صورت سنتي از رقيبان اصلي پكن است و نزديك شدن ميانمار به آن بر گسترش نفوذ منطقهاي هند در برابر چين قلمداد ميشود. اين دست تحركات در ماههاي اخير حاكي از آن است كه امريكا به همراه هند در تلاش براي دور كردن ميانمار از حلقه سنتي پكن هستند تا آنكه محدوده عمل چين را در منطقه تنگتر كنند. با توجه به اين امر است كه ميتوان گفت در پس تحولات داخلي ميانمار اين قدرتهاي خارجي هستند كه بنابر اهداف فرامنطقهاي به نظاميان اين كشور اجازه عمل گستردهاي دادهاند كه نشانه اين امر در وقايع اخير اين كشور و منازعات قومي آن ديده شد.
