مطالبهاي كه در راستاي رشد و تعالي جامعه علمي كشور است و بيترديد ميتواند روشنترين چشمانداز را پيشروي قشر دانشجو و دانشگاهي كشورمان به تصوير بكشد.
شايد يكي از اصليترين ويژگيهاي جوانان و به خصوص دانشجويان و قشر تحصيلكرده كشورمان آرمانگرايي باشد. در برابر اين آرمانگرايي و حركت براساس بالاترين اهداف ترسيم شده، واقعگرايي يعني برداشتن گامهايي آهسته و با توجه به آنچه هست نه آنچه بايد باشد را داريم. با اين وجود يكي از اصليترين مطالبات رهبر فرزانه انقلاب از دانشجويان كشور، آرمانگرايي است چرا كه ايشان به نيرو و ظرفيت بالاي اين قشر جوان و پرانرژي باور دارند بنابراين از دانشجوياني كه به عنوان افسران جنگ نرم در خط مقدم جبهه علم و دانش ايستادهاند، توقع دارند در عرصههاي سياست، علم، معنويت و اخلاق آرمانگرا باشند.
آرمانگرايي مركب مسير تعالي بيترديد آرمانگرايي تأكيد شده از سوي حضرت امام خامنهاي ترسيم افقهايي خالي از عنصر واقعيت نيست. آرمانگرايي موتور حركت و تلاش جنبشهاي دانشجويي را تشكيل ميدهد. با نگاهي به مسير طي شده از اول انقلاب تاكنون به روشني ميتوان دريافت اگر آرمانهاي متعالي در تمامي زمينهها چه از سوي امام خميني (ره) و چه از سوي امام خامنهاي ترسيم نميشد امروز ما در اين جايگاه از پيشرفت علم و دانش نايستاده بوديم. پس ميتوان گفت جايگاه امروزي دانشجويان ايراني به آرمانگرايي آنها باز ميگردد و همين مسئله ريشه اين مطالبه رهبر فرزانه انقلاب از دانشجويان انقلابي است.
تفاوت آرمانگرايي با رؤياگرايي آرمانگرايي هر چند واژه بسيار زيبايي است و افقي روشن را پيشروي جامعه دانشجويي كشور ترسيم ميكند، اما اين افق متعالي نيز ميتواند آفتهايي داشته باشد و گاهي با تعابير نادرستي بازتعريف شود. يكي از اين بازتعريفهاي ناصحيح از آرمانگرايي تعبير رؤياگرايي از اين رويكرد مثبت است؛ بازتعريفي كه ميتواند انعكاسي منفي از آرمانگرايي را به ذهن متبادر كند. در حالي كه آرمانگرايي واقعبينانه توقع رهبر انقلاب از دانشجويان انقلابي است.
بنا به تأكيد حضرت آيتالله خامنهاي، آرمانگرايي نبايد با رؤياگرايي اشتباه گرفته شود. آن آرمانگرايي كه به عنوان مطالبه رهبري از قشر دانشجو مطرح ميشود، آرمانگرايي واقعبينانه است. ايشان ميفرمايند: «واقعبينى، مشاهده واقعيات جامعه و جهان، با آرمانگرايي و تعقيب آرمانها و آرزوهاى بزرگ ملت ايران هيچگونه تنافى و تعارضى ندارد. اگر ما توانستيم آرمانگرايى را با واقعبينى و واقعگرايي همراه كنيم، ترجمه عملياتىاش ميشود اينكه ما تدبير را با مجاهدت تركيب كنيم؛ هم مجاهدت كنيم و مجاهدانه حركت كنيم، هم اين حركت مجاهدانه در يك چارچوب تدبير شدهاى قرار بگيرد.»
رهبر فرزانه انقلاب ناسازگاري آرمانگرايي با واقعگرايي را كاملاً رد ميكنند چراكه آرمانهاي جامعه اسلامي مانند مردمسالاري، عزت ملي، استقلال و پيشرفت همه واقعيتهاي جاري و ساري در جامعه است بنابر اين واقعيات ميتواند در خدمت و معطوف به آرمانها باشد. بنابراين آنچه خيالپردازى به شمار ميرود، ذكر آرمانها بدون توجه به واقعيتها و بدون ملاحظه سازوكارهاى معقول و منطقى رسيدن به آرمانهاست.
توقع رهبري از افسران جنگ نرم
آرمانگرايي جزء جدانشدني محيطهاي دانشگاهي است و انگار با گوشت و خون دانشجويان آميخته شده است. حضرت آيتالله خامنهاي نيز در ديدار اخيرشان با دانشجويان بر اين آرمانگرايي تأكيد كردند و آن را يكي از توقعات خود از جامعه دانشگاهي دانستند.
نخستين مطالبه مقام معظم رهبري از دانشجويان در بحث آرمانگرايي، آرمانگرايي در علم است. ايشان با تأكيد بر توجه به قلهها در مسائل علمي درس خواندن، علمآموزى، پژوهش و جديت در كار اصلى دانشجويي، يك جهاد دانستند.
توجه به آرمانها در معنويت و اخلاق از ديگر مؤكدات امام خامنهاي است. از نگاه ايشان محيط دانشگاه به دليل برخورداري از ظرفيت جوانان بايد پاكيزه باشد. علم ارزشي معنوي و دانشگاه مركز معنويت است. بنا به تأكيد رهبر انقلاب محيط دانشگاه، محيط جوانى و مؤمنى است. امام خامنهاي ميفرمايند: «من توقعم اين است كه كسى كه وارد دانشگاه ميشود، اگر قبل از آنكه وارد دانشگاه بشود، تقيدات دينىاش ضعيف بوده، با ورود به دانشگاه، تقيدات دينىاش تقويت شود. بنابراين آرمانگرايي در معنويت و اخلاق هم يك امر معتبرى است مثل آرمانگرايي در سياست، مثل آرمانگرايي در علم و در همه امور زندگى».
پرخاشگري جريان انحرافي آرمانگرايي حضور دانشجويان در عرصههاي مختلف اداره كشور و موضعگيريهاي سياسي و اجتماعي آنان در قبال مسائل روز كشور نشانهاي از پررنگ بودن حس آرمانگرايي در ميان آنان است، اما در برخي موارد شور و احساسات جواني سبب ميشود تا اين موضعگيريها تند و پرخاشگرانه شود و با اين آفت دانشجويان عملاً از مسير آرمانها خارج ميشوند.
در واقع ميتوان گفت اين تشكل و جريانات دانشجويي در راستاي حركت بر محور آرمانها و ارزشها دچار اشتباه شدهاند و آرمانگرايي را با پرخاشگري و دعوا كردن براي بيان مطالباتشان اشتباه ميگيرند. اين موضوع نيز از نگاه رهبري پنهان نمانده است.
ايشان در ديدارشان با دانشجويان با اشاره به آيه شريفه «اشداء على الكفار» ضمن تأكيد بر اثرگذار بودن، دانشجويان را از دعواگر بودن و پرخاشگر بودن بر حذر داشتند و بر كنترل احساسات تأكيد ميكنند زيرا تصميمى كه براساس احساس گرفته شود و پشتوانه مطالعه دقيق، موشكافانه و عالمانه نداشته باشد، تصميم، لزوماً تصميم درستى نيست و ميتواند اشتباه باشد.
مصلحت نظام و انقلاب؛ آرماني فراموش نشدني با تأملي در فرمايشات امام خامنهاي درمييابيم در كنار آرمانگرايي بايد واقعيتها و مصلحتها را هم در نظر گرفت؛ چراكه به تعبير امام خامنهاي مصلحت يكي از حقايق و حقيقت يكى از مصلحتهاست. تشكلهاي دانشجويي نيز بايد در مقاطع مختلف و حساس اجتماعي و سياسي حضوري قاطع و پر رنگ داشته باشد و علاوه بر حركت خود در مسير آرمانها مطالبهگر پيادهسازي همين آرمانها از سوي مسئولان نيز باشند، اما مصلحت نظام و انقلاب پيشاني اين آرمانخواهي و آرمانگرايي است و مصلحتانديشي در اينجا نه فقط منافاتي با آرمانخواهي ندارد بلكه لازمه هرگونه حركت و جنبشي است كه ميخواهد از سوي دانشجويان به عنوان افسران جنگ نرم صورت پذيرد.
در كلام رهبر نيز هيچ منافاتى بين انجام دادن وظايفى كه جوانى و آرمانگرايي به انسان ديكته ميكند و بين ملاحظه مصالح مديريتى كشور، ملاحظه قانون، ملاحظه تدبير و درايت مديريتى در كشور وجود ندارد. يعنى ميتوان آرمانگرا بود، به احساسات جوانى هم پاسخ داد و طبق اقتضاى جوانى و آرمانگرايي عمل كرد؛ در عين حال طوري عمل كرد كه با مصلحت كشور و با مصالح مديريتى كشور تعارض و اصطكاكى نداشته باشد.
