جيمز بل، تهيهكننده اصلي اين تحقيق از مؤسسه تحقيقاتي Pew در گفتوگو با آژانس خبري فرانسه در روز جمعه ۱۰ آگوست گفت: «مسلمانان در اصول و واجبات اصلي دين خود مثل خداي واحد، اعتقاد به پيامبري حضرت محمد(ص) و روزهگيري در ماه رمضان در نقطه مشتركي قرار دارند، اما تفاوتهايي گاه بسيار بزرگ در تفاسير ديني با يكديگر دارند.»
اين تحقيق به ۸۰ زبان و از ۳۹ كشور جمعآوري شده و نشاندهنده نظر بالغ بر ۶۷ درصد مسلمانان دنياست كه در نوع خود بزرگترين محسوب ميشود. محققان در راستاي تحقيق بزرگتري در رابطه با تغييرات در دينهاي دنيا بين سالهاي ۲۰۰۸ تا ۲۰۰۹ و ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۲ از حدود ۳۸ هزار نفر در حوزه ذكر شده مصاحبه كردند. براساس اين تحقيق بين ۸۵ تا ۱۰۰ درصد مسلمانان به خدا و پيغمبرش محمد(ص) اعتقاد دارند. از نتايج ديگر اين تحقيق اين بود كه از هر ۱۰ مسلمان ۹ نفرشان مسلمان به دنيا آمدهاند، يعني ۱۰ درصد از مسلمانان از دين ديگري وارد اين شدهاند. در كشورهاي كمونيست سابق مثل روسيه ۷ درصد كل تغيير دينها مربوط به تغيير دين به اسلام ميشود. بسياري از تغيير دينها در ميان بيخدايان اتفاق افتاده است.
جيمز بل ميگويد وقتي صحبت از تغيير دين ميشود مسلمانها سهم زيادي از اين گسترش و رشد در كل دنيا نبردهاند. در يكي از تحقيقات قبلي مؤسسه Pew نشان داده شده بود كه مسلمانان يكچهارم جمعيت كل دنيا را تشكيل ميدهند كه اكثرشان نيز در آسيا متمركز شدهاند. در آن تحقيق جمعيت مسلمانان ۲۳ درصد جمعيت دنيا ذكر شده بود و اكثريتشان سني ذكر شده بودند. ۲۰ درصد مسلمانان جهان در آسيا و بقيه در قارههاي ديگر پراكندهاند. همچنين خاورميانه و شمال آفريقا ۳۱۵ ميليون يا ۲۰ درصد مسلمانان را در خود جاي دادهاند. يكپنجم از مسلمانان (۳۰۰ ميليون) نيز در كشورهاي غيرمسلمان زندگي ميكنند. با توجه به اين تحقيق مسلمانان با اتفاق نظر در هسته اصلي دين، در مورد تفسير خود از نقش دين در زندگي دچار تفاوتهاي گستردهاي هستند. ۸ نفر از ۱۰ مصاحبهشونده از آفريقاي سياه و جنوب و جنوب شرقي آسيا دين را بسيار مهم قلمداد كردند.
در عين حال ۶ نفر از ۱۰ نفر با نحوه حكومت در مورد كشورهاي نمونه در خاورميانه و شمال آفريقا موافقت كردند و تنها يك نفر از اين دو گروه روش شوروي سابق و كشورهاي آسياي ميانه را ميپسندند. در خاورميانه و شمال آفريقا مسلمانان بالاي ۳۵ سال بيشتر از جوانان مذهبياند در حالي كه در روسيه وضع برعكس است.
در ۳۹ كشور تحقيق شده مردها بيشتر از زنان دوست دارند در مسجد نماز بخوانند كه از نظر جيمز بل اين موضوع بيشتر مربوط به فرهنگ اجتماعي مردم و زنان است، اما در مورد گوش كردن يا خواندن قرآن زنان نيز مانند مردان به يك اندازه مشتاقند. در كشورهايي مثل عراق و لبنان كه شيعه و سني به طور وسيعي در كنار يكديگر زندگي ميكنند، اين دو گروه بيشتر مذهب يكديگر را درك و قبول ميكنند.
يكچهارم كل مصاحبهشوندگان خودشان را نه سني ميدانند نه شيعه و ميگويند كه فقط مسلمانند.
همچنين ۶۳ درصد از مسلمانان اين تحقيق معتقدند فقط يك راه براي تفسير اسلام وجود دارد.
مسلمانان امريكايي فقط ۳۷ درصد با اين جمله موافق بودند و ۵۷ درصد كل مسلمانان نيز معتقدند كه درهاي اسلام به سوي تفسيرهاي متعدد باز است.
