شناخت حرفه خبرنگاري به عنوان يك فن مبارزه در عرصه جنگ نرم به خبرنگاران كمك ميكند تا خبرنگاري را فقط در قالب يك شغل و منبعي براي درآمد نبينند و آن را ميداني بدانند كه در آن بايد با سلاح قلم با دشمنان جنگيد.
نقش خبرنگاران در جنگ رسانهاي نقش خطير رسانه و خبرنگاران در عرصه جنگ نرم تاكنون بسيار توضيح داده شده و از سوي بزرگان و نظريهپردازان در اين راه مورد تأكيد قرار گرفته است.
بيشك در شرايطي كه رسانههاي بيگانه در حال مهندسي افكار عمومي داخل كشور ما هستند، در پي تغيير محاسبات مردم ايران نسبت به واقعيتها ميكوشند، كساني كه ميتوانند در چنين جنگي به رويارويي با دشمن بروند، خبرنگاران هستند كه بايد از قدرت رسانه استفاده كرده و ضمن پاسخ به شبهات رسانههاي غربي كه سالانه ميليونها دلار يارانه دروغ به جيب آنان واريز ميشود، به واكاوي حقايق و تشريح اوضاع داخلي و خارجي بپردازند.
بايد پذيرفت كه جنگ رسانهاي از برنامههايي است كه نظام سلطه پس از نااميدي از جنگ نظامي با ايران آن را در پيش گرفته و با هزينههاي هنگفتي كه در اين زمينه ميكند، قصد براندازي نرم و فروپاشي از درون نظام جمهوري اسلامي را دارد. در حوادث مختلف در طول بيش از ۳۰ سال عمر انقلاب، هرگاه كه دشمنان قصد نفوذ به درون افكار عمومي را داشتند و در پي ايجاد شكاف ميان ملت و دولت بودند، از ابزار رسانه استفاده كردند. طبق نظريههاي غربي نيز جنگ نرم يعني جنگي كه عمدتاً در ميدان جنگي رسانهاي دنبال ميشود كه روشي كمهزينه، بدون خونريزي و در عين حال مطمئن براي شكست طرف مقابل است.
طبيعي است كه در چنين شرايطي وظيفه خبرنگاران بسيار سنگين ميشود و نبايد از مقابل سوژههاي متعددي كه روزانه از توپخانه رسانههاي غربي عليه ايران و ايرانيان شليك ميشود، كنار كشيد و جاخالي داد بلكه بايد در مقابل آن ايستاد و پاسخ داد.
ارتقاي سطح سواد رسانهاي با توجه به اينكه دستگاه تبليغي و رسانهاي فرهنگي استكبار با ارائه اخبار و اطلاعات شبههانگيز و اغلب نادرست در زمينه رهبران و نهادهاي جمهوري اسلامي سعي در القاي ناكارآمدي جمهوري اسلامي ايران و ايجاد شك و شبهه در مورد ارزشهاي ديني و هنجارهاي مذهبي دارند، وجود تمهيداتي به منظور تبادل آرا و انديشهها براي جريانهاي سياسي كشور امري بسيار ضروري به نظر ميرسد. وحدتكاري خبرنگاران در اين زمينه بسيار كارساز است، به گونهاي كه هدف را به طور مشترك به يك سمت قرار دهند و بدون انحراف از آن هدف مشترك نوك پيكان حملات خود را به آن سو نشانهگيري كنند.
حال ممكن است بسياري از خبرنگاران با يكديگر اختلاف سليقه و انديشهاي متفاوت از يكديگر داشته باشند كه هيچ ايرادي هم ندارد اما هدف بايد مشترك باشد و در اين زمينه تشكيل كانونهاي فكري براي خبرنگاران بسيار لازم و ضروري است. وجود كانونهاي قلم براي ارتقاي سطح سواد رسانهاي خبرنگاران در واقع سلاح رساندن به ميدان جنگ نرم است. همانگونه كه در هشت سال جنگ تحميلي به رزمندگان در ميدانهاي جنگ سلاح و مهمات لازم ارسال ميشد، بيشك در ميدان جنگ نرم امروز نيز مهمات متناسب با فضاي جنگي بايد به خبرنگاران ارسال شود كه مهمترين آن ارتقاي سطح سواد رسانهاي خبرنگاران است.
در اين راستا متوليان امر بايد براي سنگربندي در جبهههاي جنگ نرم پيشقدم شوند و هدايت كلي خبرنگاران را فرماندهي كنند زيرا همچون جنگ نظامي رسيدن به پيروزي در اين عرصه نياز به يك نقشه عمليات كارآمد و قوي دارد. بهترين و مناسبترين راه حل در شرايط كنوني بهره بردن از سواد رسانهاي است. طرح مبحث سواد رسانهاي براي نخستين بار به سال ۱۹۶۵ بازميگردد. مارشال مكلوهان اولين بار در كتاب خود تحت عنوان «درك رسانه: گسترش ابعاد وجودي انسان»، اين واژه را به كار برد و نوشت «زماني كه دهكده جهاني تحقق يابد، لازم است انسانها به سواد جديدي به نام سواد رسانهاي دست يابند.»
نكته اساسي و مهم در اين ميان آن است كه سواد رسانهاي محدود به قشر خبرنگاران نيست، بلكه تمامي افراد جامعه با بالا بردن سطح آگاهي خود ميتوانند از سواد رسانهاي بهرهمند شوند و آسيبهاي رسانهها را براي خود و خانواده خويش كاهش دهند.
برتري آگاهي بر قلمفرسايي پس از ارتقاي سطح سواد رسانهاي و شناخت دوست از دشمن، يكي از آسيبهاي رسانهاي كه بايد رفع شود، دامن زدن به شايعات براي ديده شدن است، يعني هر خبري را به صرف شنيدن، به ديگران اطلاع دادن. اسارتگاه خبرنگاران در ميدان جنگ نرم آنجايي است كه به اسارت احساسات خود درآمده باشند و بدون توجه به عقل و منطق دوستان را دشمن و دشمنان را دوست انگارند. اين نكتهاي است كه رهبر معظم انقلاب نيز در ابتداي سال جاري در جوار حرم رضوي نسبت به آن تذكر دادند و فرمودند:«رسانههاي اينترنتي باعث شدهاند افراد بيمحابا عليه هم بد بگويند، مسئولان بايد براي اين مسئله تدبيري بينديشند.»
شايعهسازي، خبرسازي، تهمت، توهين و اهانت و دروغگويي از آفات رايج برخي از رسانههاست كه در واقع با قرار گرفتن در اين مسير، راه نفوذ و حمله را براي دشمن باز ميكنند. روز خبرنگار فرصتي است تا همه خبرنگاران با خود خلوتي داشته باشند تا با بررسي نقايص كاري خود، آگاهي را بر صرف نوشتن و قلمفرسايي برتري دهند و اين رسالت بزرگي كه بر دوش آنان نهاده شده است را به سلامت حفظ كنند.
